

D3815

།[་@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་སཔྟ་ཤ་ཏི་ཀཱ་པྲཛྙཱ་པཱ་ར་མི་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བདུན་བརྒྱ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། བམ་པོ་དང་པོ། ཀུན་ཏུ་གཟིགས་ཕྱག་ན་ཨུཏྤ་ལ སྔོན་པོ་དྲི་མ་མེད་པ་བསྣམས་པ་ལ་རྒྱུན་དུ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་། ལམ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་འདི་བརྩམས་ཏེ། དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་བདག་གིས་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟ་བར་བྱའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ན་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྡུད་པ་པོས་བྱས་པའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེའི་དོན་མཐའ་ དག་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ།།བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལས་ལུང་ནོད་པ་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་པའོ། །འདིས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞལ་གྱི་པད་མོ་ནས་མངོན་སུམ་དུ་ཐོས་པར་བསྟན་ཏོ། །ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་རྗེས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི། རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ ཏེ།ཆོས་འདི་ལྟ་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་གཏོགས་པར་གཞན་གྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་མཐུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གཅིག་ན་སྟེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ལྟ་བུ་དམིགས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་རེས་འགའ་ཞིག་ཡིན་པར་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་རྙེད་པར་དཀའ་བར་བསྟན་ཏོ།།ཡང་ན་དུས་གཅིག་ན་བདག་གིས་ཐོས་ཀྱི། གཞན་དུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གཞན་དང་གཞན་ངས་ཐོས་སོ་ཞེས་ཟུར་གྱིས་བདག་ཉིད་མང་དུ་ཐོས་པ་ཡིན་པར་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་སྙིང་རྗེ་ཅན་གྱི་ཚུལ་བཞིན་དུ་བརྗོད་དོ། །ཁ་ཅིག་ནི་དུས་ གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་ཐོང་ཅིག་ལ་དུས་གཅིག་ཅེས་བྱ་སྟེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དབང་གིས་སྡུད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་མདོ་སྡེའི་དོན་མཐའ་དག་སྣང་བ་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཐུན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྨི་ལམ་ན་ལྷའི་ དབང་གིས་དུས་ཐུང་ངུར་ཡང་ལོ་བརྒྱ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མདོ་སྡུད་པར་མཛད་པས་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་གཞན་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་ཕྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་མཛད་པ་ན་བར་སྐབས་སུ་དུས་ཀུན་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་མི་སྲིད་པ་དང་། གལ་ཏེ་ན་ལུང་དུ་མ་བསྟན་ པའི་ཡུལ་གཞན་ལ་སེམས་དམིགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཕྱིས་མདོ་སྡེ་མཐའ་དག་སྡུད་པ་འགལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་གིས་དོན་ཀུན་རྫོགས་པར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ཡང་ཆོས་ཉན་པའི་བདུད་རྩིའི་རོས་ངོམས་ པ་མེད་དོ།།གདུལ་བྱའི་ཚོགས་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ནི་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དག་འདའ་བར་བྱའོ། ། ཕྱོགས་བཅུར་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཇི་སྲིད་མ་ལུས་པ་དག་གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་མེ་ཏོག་ཐམས་ཅད་དང་། བཀོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་པར་བགྱིའོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གང་འཆད་པ་དང་། སྟོན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་འཚལ་བར་བགྱིའོ ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།

印度语称为：圣般若波罗蜜多七百颂广释。藏语称为：圣般若波罗蜜多七百颂广释。第一卷。
恒常顶礼手持无垢青莲花的普观。
为了如来的自性以及为那些入于邪道者而著此论，为显示其无倒自性。应如我所见般观察如来。
宣说若行持般若波罗蜜多，则将迅速现前证得无上正等正觉。
'如是我闻'等是结集者所作之语，摄集宣说一切经义。'我'是指自己领受教法，而非他人。此说明是从世尊莲花口中亲自听闻。'闻'是指耳识所领受，而非证悟，因为除如来外，他人无力通达如是法义。
'一时'是指某一时，因为不可能随时都能遇到如此珍贵的经典。此说明难得遇到此经。
或者，'一时我闻'是暗示自己博学多闻，如同慈悲医王般谦逊地表示：'一时我闻此法，其他时候我也听闻其他法门。'
有些人说'一时'是指一刹那，由佛陀威力加持，结集者在一刹那中生起与耳识相应的意识，显现一切经义，如同梦中由天神力在短时间内也能见到百年等事。
因此，结集者为利益所化众生而后来宣说佛法时，中间不可能一直入定，即使心缘其他未记别处，后来结集一切经典也不相违，因为由如来威力而生起圆满显现一切义的智慧。
他对听闻佛法甘露之味永不满足。
若问其余所化众生为何不如是？清净菩萨众则确实如是。如经中说：'于一刹那能超越东方不可说不可说世界，十方亦复如是，于尽所有世界中，以一切花及一切庄严供养诸如来。彼等佛世尊所宣说开示一切，皆当了知。'

།ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྐལ་བ་མེད་པས་ན་དེ་ལྟ་བུ་ངེས་པར་འཛིན་པར་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་མཉན་དུ་ཡོད་པ་ན་བཞུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཐ་མ་འདི་དང་དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དང་སྦྱར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །བདུད་བཞི་ བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རམ།དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །བཞུགས་པ་ནི་འདུག་པའོ། །ཡང་ན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གདུལ་བྱའི་ཡིད་འཕྲོག་ཅིང་འཛུད་པའོ། །གཞན་གྱི་ཚེ་ན་ནི། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་དང་། ཡངས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་གཞན་དུ་བཞུགས་པ་ཡོད་ དོ།།ཅིའི་ཕྱིར་གང་གིས་གཞན་གྱི་དོན་མཛད་པ་འདི་རང་གི་དོན་ལྷུར་མཛད་པ་བཞིན་ཡུལ་གཅིག་ལ་ཆགས་ཏེ་བཞུགས་ཤེ་ན། ཡུལ་དེ་ཡང་དེའི་ཕྱིར་མཆོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོ་སྡུད་པས་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །མཉན་དུ་ཡོད་པ་དེ་ཡང་ས་ཕྱོགས་མང་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་བྱེད་ ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།གཞོན་ནུ་མ་དང་འདྲེས་པའི་ཚལ་གྱི་ནང་དུ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་ཁྱིམ་བདག་གིས་ཉོས་པའི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་སྟེ། ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོ་སྡུད་པས་དེ་དག་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ རྩོད་པར་གྱུར་ན་བརྡ་ཕྲད་པར་འདོད་པ་དག་གིས་ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་བརྗོད་པས་ཤགས་འགྱེད་པ་རྣམས་བརྡ་སྤྲོད་པར་སྣང་བ་བཞིན་ནོ།།དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་བར་ བལྟ་བར་བྱ་བ་དང་།ཡོན་ཏན་གྱི་བདག་ཉིད་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདུད་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དབྱེར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་། དགོས་པ་གཅིག་ལ་གནས་པ་ལ་བརྟན་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཕྱིས་བཀའ་སྩལ།ཇི་ཙམ་དུ་བུ་ཐུ་བོར་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི་དང་པོར་སྨོས་པའི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ནི་རྟག་པའི་ཕྱིར་དང་པོར་བཤད་དོ་གཞན་དག་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འདུག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱིས་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་དེ་དག་ནི་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་རིན་པོ་ཆེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཉན་པར་བྱེད་པས་ན་འདི་ལྟར་དགེ་བ་དག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་གཤེགས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་བྱ་བ་བྱས་པ་དག་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་ལ་བསམ་པ་བྱས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །གཞན་གྱི་དོན་ལ་བསམ་པ་བརྟན་པས་དེ་ དག་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་དགོངས་སོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་གོ་བགོས་པས་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་དག་གི་ཐེག་པ་འཆད་པའི་ཕྱིར་འདུས་པ་མང་ངོ་། །འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ནི་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་མང་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ལ་གཟིགས་ནས་ཉི་མ་ འཆར་བ་ལ་ཡང་མ་བསྡད་པར་ཤིན་ཏུ་བཞེད་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་སུ་གཤེགས་སོ།།སྐྱ་རེང་ནི་སྣང་བའོ། །དེ་ཤར་བ་ནི་བྱུང་བའོ། །དེ་ཉིད་དུས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གང་གིས་འདི་ད་ལྟར་ཚེ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་ནི་ཐ་སྙད་པའི་དུས་ཡིན་ གྱི་གཟེགས་ཟན་པས་བཏགས་པའི་དུས་རྟག་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གཅིག་གི་ངོ་བོ་དེ་ནི་སྔ་དྲོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།

对于其余的人则不会改变，因为没有殊胜的福分，所以无法确定把握如此之义。或者应当了知，'住在舍卫城'这最后的词与'同一时'这词相连。因为降伏四魔，或因具足自在等功德，故称为薄伽梵。住即安住。或者是吸引并摄受各种所化众生之意。其他时候，则住在王舍城、广严城等其他处。
为何这位为他人利益而行事者，如同专注自利一般执著于一处而住呢？经中以暗示说明此处也应当供养。由于舍卫城有许多地方，故说'胜利王'。在童子与童女混杂的园林中，是由施主给孤独长者所购买的精舍。经中所说的地域区分等，是为了随顺世间。如同世间人发生争执时，想要相互理解的人们通过说明地域等差别而化解争端一样。
'与大比丘僧众共住'中，大比丘僧众应视为已断烦恼障，且具大功德本质。正因如此称为僧众，因为魔等对手无法分裂，且在一个目标上坚定不移。为何菩萨大士们后说？长子们理应先说，对此说：比丘僧众因为恒常故先说，其他则因不是一直在场故后说。如是这些菩萨听闻无量甚深珍贵经典，如是前往无量世界行善，而声闻已办所作则不如是。
因发菩提心故为菩萨。因对利他之心坚定，故称其为大士。正因如此，说他们披上了自他二利的大铠甲。为宣说他们的乘故而集会众多。文殊师利圣者观见将生起诸多利益安乐，甚至不待日出便极其欢喜地前往如来处。
晨曦即光明。其升起即出现。即是时间。为何说此为现在时？因为是言说的对境。因此这是世俗时间，而胜论师所计的常恒时间是不存在的，因为一个本质不能安立早晨等差别之理。

 །རང་གི་གནས་ནས་བྱུང་སྟེ་ཕྱོགས་གང་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕོ་བྲང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནང་དུ་ ཡང་དག་འཇོག་པའི་ཁང་པ་དེར་སོང་ནས་ཕྱིན་པ་དང་།ཕོ་བྲང་གི་སྒོའི་ཕྱི་རོལ་ན་འདུག་གོ། །ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་གི་གནས་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ནས་ལངས་ཏེ། ལམ་གང་ནས་གཤེགས་པའི་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནས་སོང་བ་དེ་ནི་ལམ་དེར་ ཞུགས་པའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕོ་བྲང་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཕོ་བྲང་གི་སྒོའི་ཕྱི་རོལ་ན་འདུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕོ་བྲང་དང་ཉེ་བ་ན་འདུག་པ་བསྟན་ཏོ། །བལྟ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གིས་སོ། །ཕྱག་བྱ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་འདུད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ།།བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གིས་བཀུར་སྟི་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རང་རང་གི་གནས་ནས་བྱུང་སྟེ། ཕྱོགས་གང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕོ་ བྲང་ཡོད་པ་དེར་སོང་བའོ།།བྱ་བ་བྱས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བཀའ་དྲིན་གཟོ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་སོན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ཕྱོགས་གཅིག་སྟེ། ས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་གནས་སོ། །ཡང་ན་ནང་གི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་ཡང་རང་གི་ ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བ་དག་ལས་ལངས་ནས་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པ་ཐབས་སུ་གྱུར་ཏེ།རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཐབས་གང་གིས་བདག་མེད་པ་གཉི་གའི་མཚན་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་དུ་གྱུར་ནས་བདག་མེད་པ་ གཉི་གའི་བདག་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་སྟེ།གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་འཁོད་དོ། །དེ་ལྟར་འདུག་པ་དེ་ཡང་དེ་དག་བདག་མེད་པ་གཉིས་སྟོན་པའི་བདག་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉན་པའི་འོས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། འཕགས་པ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ནི་ཐུགས་བྱང་ཆུབ་ལ་གཞོལ་བ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕོ་བྲང་གི་ནང་དུ་གཤེགས་པར་དགོངས་པར་རིགས་ན། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་དག་གོ་ཅི་ཞེས་དགོངས་ཏེ་གཤེགས་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ནམ་ཡང་ཐོབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི ཤིང་བསྲེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།དེ་དག་ལ་ས་བོན་མེད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་འབད་པ་ལོག་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཟབ་མོ་མཉན་པ་ལ་གུས་པས་འོངས་པས་ན་ཉེས་པ་མེད་དོ། །གཞན་དག་ སེམས་པ་ནི་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ།དེ་ཐོས་པར་བྱ་བའི་བསམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་འོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་བསྲེགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་དག་འགྲོ་བ་དེ་དང་དེར་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་འགལ་བ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་ལུང་ལས་ཤི་མ་ཐག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་ སེམས་མཉམ་པར་བཞག་བཞིན་དུ་པད་མོ་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།།དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱིས་བསྐུལ་ཏེ། རིམ་གྱིས་དབང་པོ་སོ་སོར་ཐོབ་ནས་གང་དང་གང་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཐོང་བ་དེ་དང་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཐེག་པ་གཅིག་ པའི་ཚུལ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་འཆད་པ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཐེག་པ་ནི་གཅིག་སྟེ་གཉིས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དམ་པའི་ཆོས་པད་མ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་གསུངས་པ་དང་ཤིན་ཏུ་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ།

从自己的住处出来，前往世尊如来宫殿所在之处，到达世尊如来内在安住的房舍后，坐在宫殿门外。或者菩萨从自己已成就的住处起身，从如来宫殿所在的道路前往，那就是入于此道。
如来宫殿是具足一切相的法身宫殿，'坐在宫殿门外'这句话表明住在如来宫殿附近。'观看'是用眼睛。'礼拜'是以身语意恭敬顶礼的本质。'承事'是自己做供养等事。
又'大声闻们'是指圣者舍利子等，从各自住处出来，前往如来宫殿所在之处。虽已成就所作，但为报恩而来观看等世尊，住在世尊住处外的一边，即一处地方。
或者从内在住处方向，随各自特点而起，以通达人无我为方便，以随顺方便现证二无我相的如来住处。现证后，因证悟二无我本性的如来住处一分，即证悟人无我一分而安住于此。
如是安住者也成为堪能听闻宣说二无我本性的般若波罗蜜多。
圣者文殊师利心趋向菩提，理应进入如来宫殿内，而大声闻们为何在外？思维：'他们永远不能获得大菩提，因为烧尽烦恼树，无法在轮回中一世又一世圆满菩提资粮。'
虽然他们无种子且已离大菩提精进，但当时因恭敬听闻甚深法而来，故无过失。其他人认为他们是回向大菩提者，以听闻之心而来。
虽已烧尽烦恼，他们转生各处众生界并无矛盾，如经中说：'命终后立即在清净佛土中，心入定中于莲花等中化生。'
如是，他们被佛光所召唤，渐次获得诸根，随见众生利益处而往生。因此，随顺一乘之理而解说是合理的。
这样则与'乘唯一无二'等《妙法白莲经》等所说完全相符。

 །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཐ་དད་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ རིམ་པ་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་ཡིན་གྱི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་ལ་འཇུག་པས་ནི་མ་ཡིན་ལ།ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འགལ་བ་མེད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་སྐྱ་རེང་ཤར་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་དུ་འཁོད་པར་ཕན་ཚུན་དུས་བྱས་པ་ ཡིན་པར་མངོན་ནོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོས་པར་འོས་པའི་འཁོར་འདུས་པ་ལ་གཟིགས་ནས་གཞན་ལ་ཕན་པར་མཛད་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་མཁས་པ་དག་རང་གི་གནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གནས་བཟང་པོ་དག་ནས་བྱུང་ངོ་། །འདི་ཡང་ངོ་བོ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ཞེན་པའི་གདུལ་བྱའི་ འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པའི་ངོར་བྱས་ཏེ་བསྟན་པ་ཡིན་ཀྱི།སྟོན་པ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་བཞེངས་པ་མི་མངའོ། །དེ་ལ་འོངས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་གནས་སུ་འཇུག་པའི་ཐབས་སུའོ། །ལྷགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུའོ། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་འདུས་པར་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཉན་ཐོས་སྨོས་པ་ནི་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་དེར་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་གང་དག་ཉན་པ་དེ་དག་ཀྱང་འདིར་ཉན་ཐོས་ཡིན་པར་དགོངས་པའོ། །འཕགས་པ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ནི་ཉོན མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ང་རྒྱལ་བཅོམ་པས་མགུ་བར་བྱ་མི་དགོས་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཁྱེན་གྱི།འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ང་རྒྱལ་ཡོད་པས་མགུ་བར་བྱ་དགོས་སོ་སྙམ་དུ་དགོངས་ནས། ཤཱ་རིའི་བུ་ཁྱོད་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཐོག་ མར་དྲིས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སམ། ཡུལ་གང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་རྒྱུ་མེད་པར་ནི་ཁྱེད་ཅག་འདྲ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདེ་བ་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྤངས་ནས་རིངས་པ་ཉིད་དུ་དུས་མ་ཡིན་པར་འོང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ ཀྱང་བདག་དང་པོར་མཆིས་པ་མ་ལགས་ཀྱི།འཇམ་པའི་དབྱངས་འདི་ཉིད་དང་པོར་རིངས་པར་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་སྔ་མའི་ཚུལ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་ཕོ་བྲང་གི་སྒོ་གཉིས་ཡང་འཇུག་པའི་ཐབས་ཡིན་ནོ།།འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། སྒོར་འདུག་པ་བདེན་ནམ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ལ་འདྲི་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ དེ་ལྟ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཇམ་དཔལ་གྱིས་ཀྱང་འོངས་པའི་དགོས་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པའོ།།ལན་གཉིས་སྨོས་པ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རམ་དགའ་བའོ། །བལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འོང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་རིགས་ཀྱི། ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི་མ་ ཡིན་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེ་ན།བལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པའི་སྒོ་ཉིད་ནས་དེ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འོག་ནས་འཆད་དོ། །ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ན་བལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱ་ཅི་དགོས་ ཤེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་འདྲི་བའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་བདག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། མ་ངོམས་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ལན་ཡིན་ནོ། །མ་ངོམས་པ་ཡང་དེའི་ཡོན་ཏན་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

虽然声闻等是不同种性，但是通过这些次第而转向大菩提，而不是通过入初地欢喜地等，所以'是声闻种性'等说法并无矛盾。他们也是在黎明时分相约在世尊宫殿中安住，这是显而易见的。
世尊也观察到集聚了堪能听闻般若波罗蜜多的眷属，于是善巧利他者从自己殊胜的禅定住处出定。这也是针对执著如是本性的所化众生的意乐而作的显示，实际上佛陀恒时具足等持，并无起身。
'来到'是指进入内部住处的方便。'抵达'是指在外部住处的一方。'大声闻集会'中提到声闻是代表性的说法，因为菩萨们也集会于此。或者是指凡是听闻者在此都被视为声闻。
世尊知道圣者文殊师利已断除无烦恼我慢，不需要使其欢喜，而圣者舍利子有无烦恼我慢，需要使其欢喜，因此首先以'舍利子，你为什么'等询问。'为什么'是指原因或从何处，意思是无缘无故放弃像你们这样的禅定安乐而匆忙不合时宜地前来是不合理的。
尊者舍利子也说'我并非最先到来，是文殊师利最先匆忙而来'，为了叙述前情，因此说'世尊，首先是文殊师利童子'等。如来宫殿的两个门也是进入的方便。
从'文殊，你瞻仰如来'等到'在门前等候是真的吗'是世尊询问文殊师利。'世尊，确实如此'等是文殊也为了说明前来的必要而说的。重复两次是为了确定或表示欢喜。
瞻仰等是来此的原因，这是合理的，而不是非要确定法性真实义不可。因为通过解释瞻仰等门而有此可能。如此下文也说'应以真如相观如来'等。
如果资粮已圆满，为何还需要瞻仰等呢？'为什么'是此处提问的意思。从'世尊，如是我'等到'为了不满足'是回答。不满足也是为了希求其功德。

 །བལྟ་བ་ལ་སོགས་ པ་ལ་འཆེལ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་དགོངས་ནས།བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་བདག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གྱི་སླད་དུ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཅི་གཞན་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་ རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པ་ཀུན་ཀྱང་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་བྱེད་འདོད་ནས་དེ་དག་ཀྱང་ཁྱོད་ཁོ་ན་ལྟར་བལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་དམ།འོན་ཏེ་གཞན་དུ་ཡིན་ཞེས་དེ་ལྟར་དོགས་པ་ལ་བལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་དྲང་ཐད་ཐབས་ཉིད་ཡིན་པ་བསལ་ བའི་ཕྱིར།བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་རིགས་ཀྱི་བུ་མྱུར་དུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་བརྩོན་པའི་བློ་ཅན་འཇིག་རྟེན་ལ་ཕན་པ་བྱེད་འདོད་པ་ཁ་ཅིག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟ་བར་བྱ་ན་འདི་ལྟར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན་ཇི་ ལྟར་བདག་གིས་མཐོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བལྟ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་། གང་གི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་འདི་ཉིད་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་འདྲེན་ པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་ཀྱི་དོན་མཇུག་སྡུད་པའོ། །ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་དག་ནི་གོ་རིམས་བསྣོར་ཏེ་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དོན་དུའོ་ཞེས་བསྡུ་བའི་ དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་འཆད་དོ།།ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཇི་ལྟར་མཐོང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བྱའོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་བརྟགས་པས་དབེན་པ་ནི་གཉིས་ཀྱིས་དབེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་བུམ་པས་དབེན་པ་ནི་བུམ་པས་དབེན་པའི་ས་གཞི་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་ཀྱིས་དབེན་པའི་ ཡེ་ཤེས་ལས་ཀྱང་གཉིས་ཀྱིས་དབེན་པ་གཞན་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་ན་དེའི་ཚེ་ཁྱོད་ནི་འཛིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་གཟུང་བ་ཡིན་པས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བཞིན་ ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་ནང་འགལ་བར་ཡང་འགྱུར་ཏེ།དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་གཉིས་ལས་དབེན་པ་ཡིན་ལ། མཐོང་བ་ནི་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡོད་ན་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདི་ནི་ངའི་མ་མོ་གཤོམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དེ་དང་མཚུངས་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ ན་།དེ་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདིའི་དགོངས་པ་ནི་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་སེམས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་རང་རིག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་ན་བརྟགས་པའི་དྲ་བ་མཐའ་ དག་མི་དམིགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྐད་དུ་ཅི་ཡང་མ་མཐོང་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། ཆོས་ཉིད་དུ་ནི་སངས་རྒྱས་བལྟ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

思虑到如果执着于见佛等事，是否会损害众生利益，世尊说道：'如是我见如来'等乃至'为利益一切众生'。
其他人是否也想证得无上正等正觉，为利益众生而像你这样见佛等，还是另有其他方式？为了断除这种疑虑，即见佛等是其他方式的方便，世尊说道：'若有'等。
若有善男子速求成佛，具有利益世间之心者，欲见如来时，应当如是见。如何见呢？如'如我所见'等所说。
为何如是见呢？如'如是则'等所说。'则'字的含义是'因为'，因为这种正见能引生一切圆满功德。
'世尊，我'等段落是总结前文。'则'字的含义是'因此'。其他人则认为顺序颠倒，总义为'我与一切众生皆为一切智智'。
你如何见如来？说'以真如相'。如来体性即是真如空性。此说明应以不二智慧的本性见世尊。
为何如此？因为离戏论即与不二智慧无别。譬如离瓶即与离瓶的地面无异，同样，不二智慧与离二取也无异。
若见如来，尔时你是能取，如来是所取，有能取所取，岂不违背空性？'以真如相见'这句话似乎自相矛盾，因为真如相是离二取，而见则是有能缘者才能生起。因此这似乎如同'我的母亲是石女'这样矛盾的说法。
对此说'以无所得方式'。此中意趣是：因为生起断除能取等一切戏论执著相的心，以及现证法平等性的自证，由于不得一切分别网，故为见如来。
如说'无所见即是见真实'，同样也说'应以法性见佛'等。

 །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལས་མ་འདས་པ་མ་སྐྱེས་པ་དང་། ཐོག་མ་ནས་ཞི་བ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པའི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བས་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཡང་། ལ་ལ་ལས་ཁ་ཅིག་གྲགས པ་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་མཉམ་པའི་ཚིག་གིས་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་ཏོ།།དེར་ཡང་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ། བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ། །གཞན་གྱི་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་ ནི།།མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་རྣམ་རྟོག་སྐྱེ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལའང་སྦྱར་རོ། །གཞན་དག་འཆད་པ་འབྲས་བུ་སྐྱེ་ན་རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་རྒྱུ་ལས་སམ། གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལས་སམ། གཉི་ག་ལས་སམ། རྒྱུའི་བྱེད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱེ་གྲང་། ཡོད་པའམ་མེད་ པའམ་གཉི་གའི་ངོ་བོའམ་རྒྱུ་ཡང་དུ་མས་འབྲས་བུ་གཅིག་གི་ངོ་བོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དམ་གང་ཡང་དུ་མའི་ངོ་བོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་གྲང་།ཡང་ན་གཅིག་གིས་གཅིག་གི་ངོ་བོ་འམ། །ཡང་ན་དུ་མའི་ངོ་བོས་བསྐྱེད་གྲང་། ཡང་རྒྱུ་ཞིག་པ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེའམ། མ་ཞིག་པ་ལས་སྐྱེ་གྲང་། རྣམ་ པར་རྟོག་པའི་ཕྱོགས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཞན་དག་གི་ཕྱོགས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པས་བྱས་པ་ནི་རྟོག་པའི་སྙིང་པོ་ཙམ་ཡིན་པར་མངོན་ནོ།།འདི་ལྟར་རྒྱུའི་རང་གི་ངོ་བོ་འབྲས་བུ་ཡིན་ན་རྒྱུ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་ཟིན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ རྒྱུའི་རང་གི་ངོ་བོ་བཞིན་ནོ།།གཞན་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལ་ཡང་དངོས་པོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་བརྗོད་ན་འདིར་གཉིས་པ་དངོས་པོ་ཡིན་ན་གོ་འབྲས་བུ་དེ་ནི་རྒྱུ་ཡོད་པའི་དུས་ན་མེད་ལ། དེ་ཡོད་པའི་ཚེ་ནི་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་གང་ལ་ལྟོས་ཏེ་དེ་གཉིས་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་དོན་དམ་པས་ ཁས་བླང་བར་བྱ།ཡང་རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པ་ནི་འབྲས་བུར་མངོན་པར་འདོད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་བཞིན་ནོ། །གཉི་གའི་ཕྱོགས་ལས་སྐྱེ་བ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་གཉི་གར་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་ བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཡང་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་གཉིས་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཉི་གའི་དངོས་པོའི་ཕྱོགས་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །མ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ན་ཐ་དད་པ་ དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་ཡིན་པ་དེ་འདི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་བསལ་བ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་ལོག་པ་ཡིན་ན་དེ་བཀག་པ་ཉིད་རྣམ་པར་མ་ལོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་རྣམ་པ་གཞན་དག་ག་ལ་ཡོད་པར་འགྱུར། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་ ཀྱང་སྐྱེ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་ཡང་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་སྐྱེ་བའི་དོན་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དུས་ཕྱི་མ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཡོད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་ ནི་སྐྱེས་ཟིན་པ་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།མེད་པ་ཡང་སྐྱེ་བར་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།

从真如的本性来说，未超出未生、本来寂静、自性涅槃、无实有等所有这些内容都是以'诸相之间'这一说法来总摄显示的。同样，'无生相'等说法虽然意义并无差别，但由于某些人对某些说法熟悉，为了使他们能如理趣入法界，故以法性平等的语言分别显示。
在此也是以遍计所执性为空。如说：'由遍计所执性，一切法无生，依他起为缘，世人妄分别。'同样也可应用于其他方面。
其他人解释说，如果果生起，是从已成为自性的因中生，还是从异性中生，还是从二者中生，还是不依赖因的作用而生？是从有或无或二者的自性生？还是多因产生一果的自性？还是产生多果的自性？或者一因产生一果的自性？或者由多因的自性所生？又或从已灭的因生果？还是从未灭的因生果？
所有这些分别思维的观点都是由于执著他人的立场而产生的，显然仅仅是分别的本质而已。如此，若因的自性即是果，则如因一样已经生起。因此不从彼生，因为已生故，如因的自性一样。
对于从他生这第二种观点，若就事物而言，此处若第二事物存在，则当因存在时果不存在，当果存在时因不存在，那么依据什么而能在胜义中承许彼二者为异性？
再者，所许为因者不能产生所许为果者，因为是他性故，如非所许的事物一样。从二者生起也不合理，因为会有两种过失故。
此外，差别性与无差别性二者的自性是相互排除而安立的特征，故不可能同时存在，因此二者的事物观点不应理。若是未经观察的事物，则不是不起差别与无差别的分别，因为若说'此非彼'，则遮遣自性即是颠倒，遮破彼即是不颠倒，如何会有其他言说？
从无因生起也不合理，因为会导致恒常有或无的过失。有法也不生，因为已成的事物生起无意义故，如后时一样。
再者，若有法生起，则已生者也应生。无法生起也不合理，因为无自性故，如兔角等不能生起一样。

 །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མེད་པ་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་འགའ་ལས་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་རྒྱུ་དང་ འབྲས་བུར་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ནུས་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡོད་པས་དེ་ལྟར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་དང་དེ་ལ་ནུས་པ་ངེས་པ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་དེ་ལས་དངོས་པོ་འགའ་ཁོ་ན་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། མེད་པ་ཡིན་པར་ཁྱད་པར་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་། །གལ་ཏེ་རྐྱེན་རྣམས་འབྲས་བུ་དང་མ་འབྲེལ་བའི་ལུས་ཅན་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དེ་དག་འབྲས་བུ་དང་སོ་སོར་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་གང་ལ་ནུས་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡོད། དེ་བས་ན་ནུས་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་མེད་པར་གནས་པ་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་བཟློག་དཀའོ།།ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་བསྟན་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་ཡང་གཉི་གའི་ངོ་བོ་ཡང་སྐྱེ་བར་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་ལ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་དང་གཅིག་གཉིས་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་པོས་ཀྱང་ འབྲས་བུ་གཅིག་གི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་རྒྱུ་རང་གི་ངོ་བོ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དུ་མས་ཀྱང་འབྲས་བུ་གཅིག་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ དུ་ཟིན་ཀྱང་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་ལས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། ཐ་དད་པ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པས་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་མཐའ་དག་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ རོ།།དངོས་པོ་འགའ་ཡང་དེ་ལས་གུད་ན་མེད་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གཞན་གྱི་དབང་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་རྒྱུའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ལས་འབྲས་བུའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུའི་བྱེད་པས་བྱས་པའི་འབྲས་བུའི་རང་གི་ངོ་ བོའི་བྱེ་བྲག་མ་འཆོལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་དེ་ཉིད་མིག་གི་དབང་པོ་ལས་ནི་ཡུལ་འཛིན་པས་སོ་སོར་ངེས་པའོ། །ཡུལ་ལས་ནི་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། རྒྱུའི་བྱེད་པ་བྱེ་བྲག་སྣ་ཚོགས་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་འབྲས་བུའི་རང་གི་ངོ་བོའི་དབྱེ་བ་ཐ་མི་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་གི་ངོ་བོ་དེ་ལྟར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་གཅིག་གི་ངོ་བོ་དང་བྱེ་བྲག་རྣམས་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེ་ལྟ ཡིན་ན་ནི་སྣ་ཚོགས་སུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།།སྣ་ཚོགས་དང་གཅིག་གཉིས་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་ཡུལ་ལ་སོགས་པས་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ལ་སོགས་ པར་བྱེད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་བྱེད་པས་དེ་ལྟར་ན་འཆོལ་བར་འགྱུར་བ་ལ་ལན་མ་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་སྐྱོན་དེར་མི་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་རྣམས་འབྲས་བུ་ལས་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྒྱུའི་བྱེད་པ་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རྒྱུ་ མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།

如果不是这样的话，一切无有之物都将从任何一个事物中产生，这样就会导致因果关系不确定。有人认为由于各自的功能确定，所以不会如此，即：某个事物具有确定的功能，只能产生某些事物，虽然同样是无有，但不是一切都能产生。这种想法是不合理的。
如果诸缘与果不相关联，那么此时由于它们与果不相互关联，对于任何果都没有确定的功能。因此，由于功能不确定，难以避免一切都从一切中产生的过失。
由于会导致有和无两方面所说的过失，所以也不应该承认从二者的本性中产生。一个事物也不可能具有两种本性，因为二和一相互矛盾。
如果说第一因也能产生一个果的本性，那么即使有多个俱有因也不能产生一个果，因为不同的因会产生不同的果。如此，非异也不会产生非异，因为即使因是不同的，也没有差异性。
如果从差异中产生差异，从无差异中产生无差异，这是合理的，因为没有混乱。但此处不是这样，所以一切差异和无差异都将成为无因。
由于没有任何事物能离开它而存在，所以一切事物都将不依他缘而生。如果认为从因的不同自性产生果的不同自性，因为因的作用所产生的果的自性差别不混乱。
比如，从作意产生眼识了知的本性，从眼根产生确定取境，从境产生与之相似而非其他。虽然因的作用有种种差别，但果的自性差别并非不同，因为是以一个本性如此被认知。这种说法不合理，因为果的一个本性和差别怎么会与之无异？如果是这样，就不会有种种差别。
因为种种和一相互矛盾。境的显现等也如何能与识无异，就像境等所作用那样，与之无异的了知本性等也被作意等所作用，如此就没有回答混乱的过失。
如果为了避免这个过失而承认差别与果有异，那么由于这些因的作用本身相应，果将成为无因。

།འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་དུ་མ་ལས་རྣམ་པར་ལོག་པ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཆོས་ཐ་དད་པར་རྟོག་པས་བཞག་ནས་དེའི་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཐ་དད་པར་རྟོག་པས་འཇོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། ཡང་འཇོག་ལ་རག་སྟེ། རྒྱུའི་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྟོག་པའི་བཟོས་བྱས་ པ་ལ་བྱེད་པས་རྟོག་པས་བཞག་པ་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་འབྲས་བུ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུའི་བྱེད་པ་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་འབྲས་བུ་དངོས་སུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཡང་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཐ་དད་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཆོས་ཅན་དང་ ཆོས་ཅན་དངོས་སུ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ཏེ།ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་གི་ངོ་བོར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྔར་སྨོས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་བྱེ་བྲག་དེ་དག་བརྟགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྒྱུ་རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ལས་བྱེ་ བྲག་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རྟོག་པས་བྱས་པའི་ཐ་དད་པ་ནི་རྒྱུའི་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུའི་རང་གི་ངོ་བོ་གཅིག་གིས་འབྲས་བུའི་རང་གི་ངོ་བོ་གཅིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལོང་བ་དང་འོན་པ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་ བར་འགྱུར་ཏེ།མིག་ལ་སོགས་པས་རང་གི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་ཉིད་སྐྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན་ཡང་རང་གི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་གཅིག་གིས་ འབྲས་བུ་དུ་མ་བྱེད་པར་སྨྲས་པ་ཡང་ཚད་མ་ཐམས་ཅད་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ།ཚོགས་པ་དང་རིམ་གྱིས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ཡང་རྒྱུ་ཞིག་པ་ལས་སྐྱེ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཞིག་པ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་མ་ ཞིག་པ་ལས་སྐྱེ་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་དུས་མཉམ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།བ་ལང་གི་རྭ་གཡས་གཡོན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་མི་འཐད་པ་བཞིན་དུ་དེ་ཡང་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཕྱིས་འབྲས་བུ་སྐྱེས་པ་དང་དུས་མཉམ་པ་དེ་ཉིད་དུ་འདོད་པས་དུས་གཅིག་པ་མི་འགལ་ལོ་ཞེས་ ཟེར་ན།དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བར་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ཤིན་ཏུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རྒྱུ་འཇིག་པའི་ཚེ་འབྲས་བུ་སྐྱེས་པས་འདི་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་ན། དེ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་རྒྱུ་འཇིག་པ་འདི་གང་ཡིན། ཅི་རྒྱུའི་རང་ གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མ་གནས་པའི་ཆོས་ཁོ་ན་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་འམ་ཅི་རྒྱུ་ཞིག་སྟེ་མེད་པ་ལ་བྱ་ཅི་ཉེས། གལ་ཏེ་རྒྱུའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་བྱ་ན་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་དུས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་རྒྱུ་ཞིག་སྟེ་མེད་པ་ལ་བྱ་ན་དེ་ ལྟ་ན་ཡང་འབྲས་བུ་དང་དུས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ།རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པ་ནི་རེས་འགའ་བ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རེས་འགའ་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྐྱེ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་རྣམ་ པར་དཔྱད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་འཐད་པ་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

如果说由于具有从多种果性中转变的因相应，以分别安立诸法差别，并由分别安立其作用境的差别，对此需要安立，因的作用是由分别所造作，是由分别安立而非真实。
如此则果成为无因，因为将因的作用安立于分别的自性上。
若说果虽实际上不异，但诸差别相异，如此则所依和能依实际上成为相异，因为住于差别和无差别的自性中。如此仍有前述过失。
若说彼等差别唯是假立，如此则说'从因的自性差别而有差别'不合理，因为分别所作的差别不依赖于因的作用。
若说因的一个自性能生果的一个自性，如此则成为盲聋等过失，因为若眼等只能生后刹那的自类，则不应生识。若能生识，则无自类后刹那相续。
所说大自在等一因能作多果也违背一切量，因为可见聚合和次第生果。
若果从已灭的因生，则因成为非因，因为已灭不可能成为因。若从未灭生，则因果成为同时，如牛的左右角不应成为因果，这也不应理。
若说后生果时同时即是所许，故同时无违，如此则与生已即灭相违，果生极不应理。
若答说因灭时果生故无此过失，对此也当说：此因灭是什么？是因的自性，如所说'有为法刹那性即是灭'？还是因已灭无？
若是因的自性，则因果成为同时。若是因已灭无，如此也不成为与果同时，因为无自性不应成为有时，若是有时则成为有事，如识。
因此对诸生法如何观察皆不能安立。

།དེ་ཚད་མ་དང་འགལ་བ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། འོན་ཀྱང་དེ་ངེས་པས་བྱ་བའི་ཐབས་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ནི་ཕལ་ཆེར་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། མངོན་ སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་གཉིས་ཀྱང་རྣམ་པ་མེད་པའམ།རྣམ་པ་དང་བཅས་པས་དེ་འཛིན་པར་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་གྱིས་བྱས་པའི་སྣང་བ་མེད་ཅིང་དོན་ཉེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ནི་འདིས་མྱོང་ངོ་ཞེས་རྣམ་པར་བཞག་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པའི་དངོས་པོ་ཡང་དོན་མེད་པ་ཅན་ རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དངོས་པོས་ཁྱབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཤེས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པ་དང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཡིན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འདི་བསྒྲུབ་ཏུ་མི་རུང་བ་ཡིན་ པས་རྣམ་པ་གཞན་བསམ་དགོས་སོ།།དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ཀྱང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་འདི་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་གསལ་བར་མི་མཁྱེན་མི་སྤྱོད་དེ། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་ནི་ཚད་མ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རྣམ་ པར་བལྟ་བར་ནི་སྐྱོན་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་སྟོན་པས་གསུངས་ཏེ།རྟག་ཏུ་སྐྱེ་མེད་ཆོས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་ཀྱང་བདེ་བར་གཤེགས་དང་འདྲ། །བྱིས་པའི་བློ་ཅན་མཚན་མར་འཛིན་པ་དག་།འཇིག་རྟེན་དག་ན་མེད་པའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད། ། འདི་རྒྱ་ཆེར་དཔྱད་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བར་དཔྱད་པ་ཡིན་པས་རེ་ཞིག་གཞག་གོ། །གལ་ཏེ་སྐྱོབ་པ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་གཟིགས་པ་ཡིན་ན་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར ནས་ཕྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར།སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ནས་ཀྱང་མེས་ཤིང་བསྲེགས་ཏེ་ཟད་པ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཡུལ་དེ་དང་དེར་ གནས་པ་དང་ཇི་ལྟར་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ།ཅིའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་བཞག་པས་ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་རྣམ་པར་བཞག་།གཞན་ཡང་སེམས་ཙམ་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་མཐོང་བས་གཟུང་བ་དང་ འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྣམ་པར་བཞག་།བདེ་བར་གཤེགས་པ་དང་བདེ་བར་གཤེགས་པ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་གཉིས་སུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་གང་གིས་རྣམ་པར་བཞག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་དག་ནི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དེའི ནང་ནས་ཁ་ཅིག་དོགས་པ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ།།དོགས་པའི་དྲ་བ་དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གུད་ནས་འབྱུང་བ་མ་མཆིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་མི་སྐྱེ་མི་འགག་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ལན་འདེབས་པ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་བསམ་པ་ནི་ གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་སྔར་མ་བྱུང་བ་ལས་བྱུང་བ་དང་།བྱུང་ནས་ཀྱང་མི་འབྱུང་ན་ནི་དེ་ལྟར་ན་འགྱུར་བ་མེད་པའི་དོན་དུ་མཉམ་པ་མ་ཡིན་པས་མི་རྟག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐྱེས་ཀྱང་རུང་། མ་སྐྱེས་ཀྱང་རུང་ ཆོས་ཉིད་དང་།ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་གནས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ།

虽然这与正理不相违背，但是确定它的方法却是完全不存在的。如是，因果事物大多是以现量和不可得来证成的，而现量和不可得二者无相或有相来执取它是不合理的，因为没有境所作的显现，也没有对境接近的理由，说'这是经验'的安立是不合理的。
相的实体也是无义的，因为如梦等识的相并非遍于实体。依于一识而生起种种相也不应是真实的。如此，以现量和不可得来证成因果是不合理的，所以应当思维其他方式。
因此，即便是遍智者也不会明了和行持丝毫这种依他起相的因果，因为如此生起是与量相违的。随顺正理者应当观察无生相，导师宣说离一切过失的智慧自性：'如来常无生法性，一切诸法同善逝，愚者执著于相好，世间行于无有法。'
这广大的观察即是缘起观察，暂且搁置。如果救护者离一切戏论，见到真如相，由于是其自性，他成为积累智慧资粮的菩萨后，后来如何成为世尊如来？
成佛后也如火烧木柴尽一样般涅槃，以及未涅槃时住于种种处所，如何安立过去、未来、现在诸善逝？为何以安立遍智智慧而安立所知二相？
复次，以见唯心自性而离能取所取二自性故安立无二相，如何以烦恼和清净安立善逝与非善逝二种状态？这些是在眷属圆满中有些人生起的疑惑。
为了断除这些疑网，从'真如中无有外来'乃至'真如是不生不灭'作为回答。此中的意趣是，如果真如是从先前未有而有，有已复无，如此则非恒常平等义，将成无常。
对此如是许可：如所说'如来出世或不出世，法性、真实际、不可思议界等唯是安住。'

 །གལ་ཏེ་འདི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན་ཡེ་ཤེས་བཞིན་དུ་ལུས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ན་མི་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་མེད་པ་ ཡང་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱལ་བ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་གདགས།སྟོན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་གཉིས་སུ་གྱུར་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མི་འགལ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ན་ཡང་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ རྟོགས་པ་ན་གང་གིས་གཉིས་སུ་ཐལ་བར་མི་འགྱུར།སྔར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ལ་ཕྱིས་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡིན་ན་ཡང་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་གལ་ཏེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཚེ་ན་ནི་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ལ། འདི་ལྟར་ དེ་ཕྱིས་སྔོན་མེད་པའི་གཉིས་སུ་མེད་པར་གྱུར་པས་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡིན་ན་ནི་འདུས་མ་བྱས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འདིའི་ལན་གླན་པའི་ཆེད་དུ་རྐྱེན་འདུས་པ་ལས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཀུན་ནས་འབྱུང་བ་མ་མཆིས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་སྔོན་མེད་པའི་ངོ་བོ་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ལགས་སོ། །མི་འདྲ་ བའི་རྣམ་པ་འཇིག་པ་ཡང་མ་ལགས་སོ།།ཡུལ་ནི་ཡུལ་སའོ། །ཕྱོགས་ནི་གྲོང་ལ་སོགས་པའོ། །འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དུས་སོ། །གཉིས་ལ་སོགས་པ་ནི་གནས་སྐབས་སོ། །སྐྱེ་བ་ནི་རྒྱུན་གྱིས་སོ། །དེ་མེད་པས་མི་སྐྱེ་བའོ། །འགག་པ་ནི་རྒྱུན་ཆད་པའོ། །དེ་མེད་པས་མི་ འགག་པ་སྟེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྔོན་མེད་པའི་ངོ་བོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་སྐྱོན་ མཐའ་དག་སྦྱངས་པས་དྲི་མ་མེད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ།ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྔ་རོལ་དུ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ལིང་ཏོག་སྟུག་པོས་དེ་ཁེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མ་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་ཡང་དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་སྔ་ནས་ཡོད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དུས་ཕྱིས་ནི་ལན་མང་དུ་ཐབས་མང་པོས་ཡུན་རིང་པོར་ཆོས་བདག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གོམས་པར་བྱས་པས་བསྒོམ་པ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཐའ་དག་རྒྱུན་ཆད་དེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བྱུང་བ་དང་སྒྲོ་འདོགས་པའི་བག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཀྱང་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེའི་བདག་ཉིད་གང་ཡིན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་ནི་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་ནི་འདི་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་གཉིས་དང་ལྡན པ་གང་ཡིན་པའོ།།འདི་ཉིད་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་དང་བཅས་པའི་སེམས་གང་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་རིམ་གྱིས་འགྱུར་རོ། །འདས་པ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་ བཞག་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་བདག་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་དུ་གནས་པ་དང་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པ་དག་དེའི་དབང་གིས་དེ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པའི་ངོར་བྱས་ནས་དེ་སྐད་དུ་བཤད་དོ།

如果这是智慧的本性，那么因为如同智慧一样无有形体，故而不应住于境界中。
无有生灭，又怎么能安立为过去等时间中的佛陀呢？
如果导师一切智是其本性，那么又怎么能不与二取空性相违呢？
如果是无二智慧的本性，那么当具缘者证悟时，为何不会落入二取呢？
如果先前是烦恼，后来是清净，那么就会具有清净性。
如果是这样的话，当处于烦恼状态时是二取的本性，如此一来，后来生起前所未有的无二性而成为清净，那就不是无为法了。
为了回答这个问题：因缘和合时，如来藏中并无生起，如来藏也不是前所未有的本性生起。
也不是不同相的灭去。
境界是指地方。方位是指村落等。过去等是指时间。二等是指状态。生是相续。无生是指无有彼相续。灭是相续断。无灭是指无有彼断，因为世尊是无住涅槃。
此处总义是：如来藏并非产生如来前所未有的本性，而是通过净除一切不正确执著的过失而获得无垢性。
因为在法无我智之前，为能取所取执著的重重迷雾所覆盖。
不了悟它的存在也是因为从前就有这种不正确的分别。
后来通过长期多次以众多方便修习法无我智，修行特别增上后，一切分别断绝，真实智慧生起，并且一切增益的习气也无有安住之处。
其本性即如来，如同如意宝珠般圆满一切众生的心愿。
如来藏是这样的烦恼性：即具有有无二种执著。
这也是这样的清净性：即具有见真如本性的心远离一切执著。
其清净是渐次而成。
安立为过去等，是指如来藏清净本性如来所住、所去等都只是不真实的。然而，依据世间人由其力而生起如是显现的角度而如是宣说。

 །སངས་རྒྱས་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཞེ་ན།དེ་རིགས་པ་དང་ལུང་གིས་ཡིན་ཏེ། གང་དག་གནས་པའི་རྒྱུ་ཚོགས་པ་དེ་དག་ནི་གནས་པ་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་གནས་པའི་རྒྱུ་མེ་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ཚང་བར་ཚོགས་པ་ བཞིན་ནོ།།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་བར་མ་ཆད་པར་གནས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ནོ། །གནས་པ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གནས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་འདིར་འགལ་བར་བསྟན་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པ་ ཡིན་ནོ།།ཆོས་མི་མཐུན་པ་ནི་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུན་ཆད་པའོ། །རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ནི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་མི་རིགས་པ་འགལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེ་ན། བཤད་པ། གནས་པའི་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཚེའི་འདུ་བྱེད་བཞག་པའི་དབང་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སྲོག་གི་དབང་པོ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ལས་ཡོངས་སུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གདུལ་བར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་མེད་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལས་བཟློག་པ་དེ་ནི་གནས་པའི་རྒྱུ་ཡིན ནོ།།དེ་ལ་སྟོན་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མི་མངའ་བར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གཞན་དུ་ཡིན་ན་ནི་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་དང་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད། བྲམ་ཟེ་གཙང་སྦྲ་ཅན་གྱིས་མི་ཐོད་ཅན་ཡུན་རིང་དུ་བསྟེན་པས་སྐྱུག་མི་བྲོ་བ་བཞིན་ དུ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཐུགས་བརྩེ་བ་ནི་འབད་པ་མ་བྱས་པར་ཉམས་པ་མེད་དོ།།འབད་པ་ཡང་སྐྱོན་དུ་མ་མཐོང་བར་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ཡང་འདི་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལ་བློ་ལྷག་པར་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་ ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བསྒོམ་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་སོང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་པ་ཡང་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཀུན་དགའ་བོ་གང་ཡང་རུང་བས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བསྟན་ཅིང་བསྒོམས་ཏེ་ལན་མང་དུ་བྱས་ན་ནི་འདོད་ན་བསྐལ་པའམ་བསྐལ་པ་ལས་ ལྷག་པར་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།འབྲས་བུ་སྲོག་གི་ལས་ཟད་པ་ཡང་བསྐལ་བ་མི་ཉུང་བར་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་པ་བསགས་ཤིང་གོམས་པ་མཐའ་ཡས་པའི་ཐབས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་འགྲོ་བའི་བླ་མ་ལ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མཆོག་ཏུ་ གྱུར་པ་གང་ཡིན་པའི་འབྲས་བུ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་།མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ན་འབྲས་བུ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་འབྲས་བུ་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་ ན་ནི་འབྲས་བུ་དང་དེ་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་མ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་བྱེ་བྲག་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོན་པ་ལ་ཡང་སྲོག་དེའི་རྒྱུ་གཞན་གྱིས་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ན་དེས་ཇི་ལྟར་འདི་གནས་པ་མེད་པ་ཡིན། དེ་ཀུན་གྱི་འབྲས་བུ་ ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།སྲོག་ཡུན་རིང་དུ་ཡོད་པར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་པ་དང་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཉིས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཚེ་རབས་མི་ཉུང་བ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།

如果问佛陀世尊为何是无住涅槃，这是通过理证和教证来说明的。凡是具足安住因缘的事物就不会离开安住，比如烟等具足火和木等安住因缘的聚合一样。佛陀世尊也是具有轮回期间不间断安住因缘的。
安住的毁灭遍及时，并非是安住因缘的聚合。这里通过显示相违而遍及，是相违所缘。不相顺的法是烟等断绝。因不具足则不应生果，这是相违。
如何成立因相呢？解释：不具足安住因缘是指无有成办众生利益的能力，远离大悲心，无有安立寿行的自在，命根异熟业已尽，以及无有佛所应化的众生。与这些相反的就是安住因缘。
其中导师无碍智力已经承诺，所以不如第一种分别。若是其他情况，则与独觉等有何差别？如同婆罗门清净者长期使用人头骨碗也不会厌恶一样，由于已成为其本性，悲心不需努力也不会退失。努力也不会在未见过患之前生起。这也是不存在的。
由于是功德的自性，为何会对此心生偏向，所以也不如第二种分别。由于神足已修习圆满，第三种分别也不合理。如经中说：'阿难，若有人修习、显示神足，多加修习，若欲住世一劫或过一劫皆可得之。'
命业尽的果报，对于无量劫中积累修习断除杀生，以布施等波罗蜜多方便具足的众生导师是不可能的。最胜因的果若是最胜和非最胜，则非最胜果，这是因果二法的规律。
若不如此，从最胜因和非最胜因不会产生如是果，则非是果和能作事，因为不观待其差别。导师也无有其他杀生等无量无罪过的命因，那么如何说此无住？
若说一切果即是此遍智，这也不对。因为直接显示命长久存在，说明断除杀生和布施波罗蜜多二者的果报是众多生世。

 །གང་ཡང་དངོས་སུ་གང་གི་རྒྱུ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དེ་ཡོངས་སུ་ རྒྱས་ཤིང་རྐྱེན་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ན་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ།གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད། གཞན་ཡང་ཆོས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གོམས་པའི་དབང་གིས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་དེའི་གནས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་ པས་ན་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་སྙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གདུལ་བར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་མེད་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། འདིར་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ སེམས་ཅན་མེད་པའམ།ཅི་གཞན་གྱི་གཟུགས་ཀྱིས་གདུལ་བར་བྱ་བ་ཡང་མེད་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཆེ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བསྟན་པས་གདུལ་བར་བྱ་བའི་སྐྱེ་བོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བཞུགས། ཐུགས་རྗེ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་ འགྲོ་བའི་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་གཞན་ལ་ཡང་བསྟན་པར་མཛད་དེ།ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་གཟུགས་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གདུལ་བར་བྱ་བའི་སྐྱེ་བོ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ ཁམས་གཞན་དག་ན་དེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་མི་འདའ་སྟེ། །ཆོས་ཀྱང་ནུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་བྱའི་ཕྱིར། །མྱ་ངན་འདའ་བར་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་ གསུངས་སོ།།ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གིས་སྐབས་ཉིད་བརྩམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་དང་། ཕྱག་བགྱིས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྐབས་ཀྱི་དོན་མཇུག་སྡུད་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་ལས་བཟློག་སྟེ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པས་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་མཐོང་བ་དོན་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་ཁ་ཅིག་དོགས་པ་ལ་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བལྟས་ན་ཅི་ཞིག་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟར་བལྟས་ན་མཐོང་བ་ཅི་ཡང་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ཡིན་ཏེ། རང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཙམ་ལས་མ་གཏོགས་པར་ཞེས་དགོངས་པའོ། ། གཞན་དག་འདི་སྙམ་དུ་དོགས་ཏེ། འཇམ་པའི་དབྱངས་འདི་ནི་དོན་དཀའ་བའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཡང་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་མཐོང་བ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་བྱམས་པའི་དགོངས་པའི་རྩ་བ་ཅན བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྔོན་དུ་སོང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པར་མཛད་པ་དང་།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཡང་མི་དམིགས་པ་དང་། རྟོག་པ་དང་བཅས་པས་ཀྱང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་དེ་ལ་འཇུག་པ་ནི་རེ་ཞིག་འདིས་ཀྱང་ཤིན་ ཏུ་དོན་དཀའ་བ་ཡིན་པར་སྲིད་ན།བདག་འདྲ་བས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་དོགས་པ་འདི་བརྗོད་པ་ལ། འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་འཇམ་དཔལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེད་དུ་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་ པ་དེ་ནི་ཁྱོད་དཀའ་བ་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་སོ།།བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་བསྐུལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་བདེ་བ་སྐྱེད་འདོད་པའོ། །གཞན་དག་ན་རེ་དམིགས་པ་མེད་པའི་བྱམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།

任何事物作为某一事物的直接因，当其充分发展并具备条件时便能产生该事物，同样地，如果也成为其他事物的因，那时有什么过失呢？再者，通过修习法性本身的力量，将成就一切种智，而福德资粮则成为其殊胜所依，因此相应契合。
如果认为如来因无所化众生而入般涅槃，对此应当思考：是以佛陀之身无所化众生，还是以其他身相也无所化众生？若是前者，那时以帝释等身相示现能调化众生，为何不以其身相住世？具有大悲者为利益众生，也示现其他殊胜身相，如世尊示现转轮王身相一般。
再者，即使一个世界中无佛所化众生，但其他世界中有无量所化众生，为何要入般涅槃？世尊自身也说：'佛不入涅槃，法亦不会灭，为度化众生，示现入涅槃。'
过于广说已足，应当开始本论。如是'见如来及顶礼'等是总结本品义。有些人怀疑，认为以与所说相违的其他方式执著见如来是有意义的，对此文中说道'文殊师利，你如是见时见到什么'等。'如是见时无所见'是回答，意为除了自己领悟之外。
其他人这样怀疑：文殊师利随顺甚深义理，以无所见方式安住，又见如来，以遍及一切众生界的大慈悲意乐为根本，以菩提心为先导的精进圆满福慧二资粮，以无分别智不缘众生，虽有分别却无执著而趣入，这对他来说尚且是极其深奥难行，更何况像我这样的人？对于如此怀疑，圣者舍利子说'文殊师利，你如是见如来'等乃至'你为一切众生披大铠甲，此即是你所行难行'。
所谓'大慈'，是由菩提心所激发，欲令一切众生生起无过失之安乐。其他人说是无缘大慈。

 །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པར་ཤོག་ཅེས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གོ་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་བདག་ཉིད་འགྲོ་བ་གདོན་པར་སྤྲོ་བའོ། །གོ་ཆ་དེ་ཡང་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡིན་ནོ། ། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམན་པ་ལ་མོས་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ་འཚམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལ་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་དཀའ་བ་མཛད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་སོ། །སེམས་ཅན་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཡང་སེམས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་གོ་ཆ་མི་འགལ་བར་བསྟན་པ་ནི་སེམས ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར་གོ་ཆ་འདི་ཡང་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་སའི་གནས་སྐབས་སུ་བགོས་པ་ཡིན་ནོ།།བདག་ལ་སེམས་ཅན་དུ་དམིགས་པ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ཡང་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཡང་ མ་ཡིན་ཏེ།དེ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སེམས་ཅན་སྒྲོ་འདོགས་པས་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་བདག་ལ་གང་ཡང་མེད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྱུ་མ་མཁན་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་སྒྱུ་མ་མཁན་ནི་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་ཆེ་ལ་ སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ།བདག་གིས་སེམས་ཅན་དུ་དམིགས་པ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །འདིར་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བྱམས་པ་ཆེན་པོས་བརྒྱན་ཅིང་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཅན་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཐམས་ ཅད་སྤངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་དེ་བསྒོམ་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་མི་ཐོད་ཅན་སྐྱུག་བྲོ་བ་བཞིན་དུ།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་མཐའ་དག་སྤངས་པ་ན་གསལ་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་མི་གཡོ་བ་རྣམས་ལ་དཀའ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །བསྒོམ་པའི་ སྦྱོར་བ་ལ་སྡར་བ་རྣམས་ལ་ནི་མཐའ་དག་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བར་སྣང་ངོ་།།སྤྲོ་བ་འདི་ཡང་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཉུང་བ་ཉིད་དང་། ཡོངས་སུ་མང་བ་ཉིད་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩམས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་དུ་དམིགས་པ་ དང་།མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མ་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བདག་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་བྲི་བའམ་གང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །གོ་ཆ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། བཙུན་ པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་ནི་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་བར་མངོན་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་འདྲི་བའི་དོན་གཏན་ཚིགས་གང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཅི་མཐོང་བའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཡོད་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། མུན་རུམ་གྱི་ནང་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འདུག་པ་བཞིན་ནམ། མེད་པའི་ཕྱིར་རྟའི་རྭ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་ལན་ དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་སེམས་ཅན་དབེན་པའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ།།སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ཆགས་ཏེ། དེ་དག་གི་ཚོགས་རྒྱུན་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གཟུང་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་བརྟགས་པའོ། །སེམས་ཅན་མེད་པ་ནི་མེད་པའོ།

虽然为了使一切众生完全涅槃而趣入，是为了利益众生而成就佛果，为发菩提心的缘故。所谓铠甲，是精进的本质，欢喜救度众生。此铠甲也是以所缘等方式。所说如是，是对信解下乘的众生不相应的法而随行，故承认是难行。
虽然众生无所缘，但示现众生涅槃的铠甲不相违，为使一切众生完全涅槃的此铠甲，也是在胜解行地阶段所披的。'我于众生无所缘'是因为断除能取所取相的缘故。若说此是真实，也不然，即使无彼，也是由于增益众生而成迷乱。为何？因此，'我于众生无执著'，因为如幻师而住的缘故。
如是幻师于幻化大象等无执著一样，我于众生所缘也如是，此是密意。此中摄义是：以大慈庄严，具大菩提密意，断除一切执著者，最初修习彼是意法的缘故，如同普行者顶髻令人厌恶一样，当断除一切分别因时唯成明显，于不动增上意乐者毫无困难。
于修习加行勤行者，一切显现极为困难。此欢喜也非为了使轮回和涅槃所摄众生次第减少和增多而开始。若问：云何无众生所缘和执著？因此说'非如是密意'。云何？如是说'我不令众生界减少或增多'。若问：如是铠甲有何过失？因此，'尊者舍利子观察而问：若'等，说明因相是明显的。'若'是'如果'的意思。'无增'是'不可得'的意思。
'为何'是遍问因相之义，何因之义，是说是否因为离见因故虽有不可得，如暗中有瓶等，或因无故如马角等？此中答'分别无众生故'。众生是有情，即彼等聚集相续差别所取等性的观想。无众生即是无。

 །སེམས་ཅན་དངོས་པོ་མེད་པ་ ཡིན་ན་བྱང་ཆུབ་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཁྱོད་ཇི་ལྟར་ཆོས་འཆད་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར།མོ་གཤམ་གྱི་བུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་འཆད་པ་སྨྲ་བར་ནུས་པའི་མཁས་པ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། འཇམ་དཔལ་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དབེན་བ་དང་སེམས་ཅན་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒོལ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གང་གི་ཚེ་སེམས་ཅན་ཤིན་ཏུ་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་འདེབས་པ་ ཡིན་ཏེ།སེམས་ཅན་ཤིན་ཏུ་མི་དམིགས་པ་ནི་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་འགྲོ་བ་སུ་ཞིག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་སྟེ་འགའ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འཚང་རྒྱ་བ་པོ་དང་། འགའ་ཞིག་འཚང་རྒྱ་བར་བྱ་བ་དང་། འཚང་རྒྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ བསམས་པའོ།།བསྟན་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གང་ཞིག་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བཤད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སྤྱིའི་རྣམ་པ་དང་བཤད་པའི་སྒྲའི་སྤྱིའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདྲི་བའི་བསམ་པ་ནི་ཉན་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་མི་ དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཚིག་གི་དོན་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་གསལ་བར་ བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།རང་ཉིད་ཀྱིས་དྲིས་པ་ནི་གཞན་གྱི་འདྲི་བ་ལ་སྡོད་ན། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཆོས་འཆད་པར་བྱེད་པ་བར་ཆད་པ་ལ་མི་དགའ་བར་འགྱུར་བ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། འདྲི་བ་པོ་ཡང་མི་ཤེས་པའམ་སྤོབས་པ་མེད་དེ་འདྲི་བར་མི་བྱེད་པ་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་ པ་འཇམ་དཔལ་གྱི་ཚིག་དེ་དག་གིས་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་སྤང་བ་བྱས་པ་དེའི་དགོངས་པའི་དོན་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་ནས་ཤིན་ཏུ་སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐར་ལྷུང་བ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་།དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་གང་གི་ ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མི་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ་ཅི་སེམས་ཅན་དུ་ཡང་འདོགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གསུངས་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་སྟོན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་སྔོན་གྱི་ཐུགས་རྗེ་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱང་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོགས་ པ་ཉིད་བྱེད་པ་མ་ལགས་སོ་ཞེ་ན།མི་རུང་སྟེ། དེ་གདགས་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་ཡང་འགའ་ཞིག་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་ཅེས་དེ་སྐད་འདྲི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐར་ལྷུང་བར་གྱུར་ཅིང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་བློ་ཅན་དག་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་ཅེས་དེ་སྐད་འདྲི་བའོ། །དེ་ སྐད་འདྲི་བ་ལ་ཇི་སྐད་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་དོ་ཞེས་ལན་གདབ་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་མཐའ་མེད་པ་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་རྟོག་པའི་དྲ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བདག་ ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚད་ཇི་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་ཚད་ཇི་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་ཚད་ཇི་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ།

如果众生是无实体的，那么在成佛时你如何能够成就说法？为了说明石女儿的道理，说明没有能说法的智者，这是问难。'文殊师利，如果众生是空性的，众生非众生'等等，这是诘问。
说此语时，文殊师利童子对具寿舍利子如是说道。'尊者舍利子，当众生完全不可得'等等，这是回答。众生完全不可得是因为无所取等。
那时谁能现前圆满成佛呢？谁也不能。因为无成佛者、无所成佛、无成佛这件事。
所说'应当宣说'是指应当宣说何法？因为无有所说法的总相、能说声音的总体性及能执持者。若问为何如此？其词义是因为不见有能听闻的众生。
怎样呢？因为一切法于自他相续中完全无有所取等。如是，因为一切法完全不可得，这是在阐明如何宣说的词义。
自己提问是为了避免他人提问时中断不断说法而生不悦，也是为了利益那些由于无知或无胆识而不敢提问的人。
圣者文殊师利以那些言语遣除增益边后，有人不了解其密意，认为完全无有众生等而堕入损减边，这显而易见。因此，世尊对文殊师利说：'当一切法完全不可得时，为何还要安立众生？'这是在问为何宣说的意思。'还'字是为了包含先前的大悲和波罗蜜多诸资粮。
若说不作安立，这是不对的，因为必须要作安立。如是，若有人问'有多少众生'，这是指那些堕入边见且心存疑惑者在问有多少众生。
对于如此提问应当如何回答呢？应当回答说：'有多少佛法，就有多少众生。'这是在显示众生无边际且无二，意思是说有多少离一切分别网的佛法，就有多少无二性的众生。
所说'众生界量几何'是在问其量有多少。'佛境界量几何'也是如此。

 །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། དེ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔག་ཏུ་ མེད་པ་ཡིན་ནོ།།དཔེ་རྣམ་པ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་། ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་ཙམ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་སྒོ་ནས་འདྲི་བ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀྱི་དོན་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་ཐ་དད་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཡང་འོན་ཀྱང་འདྲི་བ་པོའི་ བསམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དོན་གཅིག་པོ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཉིས་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཆད་པའི་མཐའ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ལ་གལ་ཏེ་ཡང་འགའ་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་སེམས་ཅན་ གྱི་ཁམས་གང་དུ་གཏོགས་ཞེས་འདྲི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད་པ་ཡིན་ན་རང་གི་ངོ་བོ་འགའ་ཞིག་དང་གཞི་ཡང་ཡོད་པར་བྱ་དགོས་པས་ན་བདག་ཉིད་གང་ཡིན།གནས་ཀྱང་གང་ཡིན། དེའི་བདག་གང་དུ་འདུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དེ་ནི་འདྲི་བའི་བསམ་ པ་ཡིན་ནོ།།བདག་གིས་འདི་སྐད་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གང་དུ་གཏོགས་པར་གཏོགས་སོ་ཞེས་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གང་དུ་གནས་པའི་ངོ་བོ་དེར་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་ ཚུལ་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བྱའོ།།དེ་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་གང་དུ་གནས་ཤེ་ན། འདི་སྐད་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཁམས་ཅི་ལ་གནས་པ་དེ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་གནས་སོ་ཞེས་བགྱི་སྟེ། གང་ དུ་ཡང་གནས་པ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདི་ལྟར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་མ་གཏོགས་པར་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་བརྟགས་པ་སྐྱེ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་དེ་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་མེད་དོ། །དབེན་པ་ནི་རྣམ་པར་དབེན་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དབེན་པ་ལས་དེ་ལོག་པའི་ངོ་བོར་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་གཞི་དང་གནས་པ་མེད་དེ་འདིའི་གནས་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཀུན་ཏུ་ རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ།།དེ་བས་ན་འདིའི་གནས་ནི་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གནས་སྐབས་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་གནས་པའི་ཚིག་གི་དོན་མ་རྟོགས་ནས་གནས་དང་གནས་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཡང་དག་པ་ཁོ་ན་ ཡིན་པར་བརྒྱ་ལ་འགའ་ཞིག་སེམས་ཤིང་སྨྲ་བ་གནས་དང་གནས་པར་བྱེད་པ་ནི་དངོས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ལས་གཞན་ཅི་ཞིག་མེད་པ་ཡིན་ན་དམ་པ་གང་ཡིན་པ་བསྒོམ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པ་སྟོན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་གང་གི་ཚེ་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།གང་གི་ཚེ་བདག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་དེའི་ཚེ་མི་གནས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དོན་ཅི་བསྟན་ཞེ་ན། མི་གནས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་དང་གནས་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུང་བ་དང་ འཛིན་པ་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ།

佛陀的境界即是法界，因为它遍及一切故为无量。通过这两种比喻也在诠释无二的真如，是从想要表达支分和有支分的角度来区分前后两个问题的含义。虽然支分和有支分无有差别，但是为了通过提问者各种意乐而明显显示同一义理而示现为二。如是，由于有无量众生的缘故，断灭边际不合道理，这是总义。
文殊，假如有人如是问你：'众生界属于何处？'这是说，如果众生界确实存在，就应当有某种自性和基础，那么其自体是什么？处所又是什么？其本体归属何处？这就是提问的意趣。
'我如是说：属于不可思议无生之所属。'即是说众生界安住于无生性和不可思议性的自性中。无生是如前所说的方式指空性。这即是不可思议的，因为非一切思维的所依故。
若问安住的自性安住于何处，即说：'众生界安住于无生界所安住之处，即是不安住于任何处'，此为语义。如是除遍计执外毫无所有。遍计所执生起的分别也不离于此。远离即是完全远离的自性的缘故。
若非如此，而是离开远离有异体性的话，就会与空性相违。若是无差别性，则无基础和安住，因为此中的安住是自性差别的缘故。同样也应当配合遍计执自性的众生界。因此，此中毫无安住处。
因此，对于如是安住的情况，有人不了解众生界安住的语义，而认为安住和能安住的事物确实存在并且宣说，难道安住和能安住不是实有吗？若无其他，为何为了修习殊胜而教导修习空性呢？
为此，世尊对文殊说：'当你修习般若波罗蜜多时'等等。若问'当我修习般若波罗蜜多时无所住'等说明何义？'无所住'是说由于无有安住和安住等，显示无有对所取能取等的执著。

།མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་ན་ཡང་བསྒོམ་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། འདི་ལྟར་བསྒོམ་པ་ནི་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན། དེ་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་གི་སྣང་བ་ལ་དོན་མེད་བཞིན་དུ་དོན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་པ་དེའི་ཕྱིར།འཇམ་དཔལ་མི་གནས་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་དུ་ཡང་ཅི་ཡོད་ཅེས་གསུངས་སོ། །གང་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ ཡིན་ཏེ།གང་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་ཅི་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞུང་གཞན་ལས་གང་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་ཏེ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེར་ནི་གཟུང་བ་དང་གནས་པ་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་ཅེས་ བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཐོག་མར་བསྒོམ་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྱུང་ངོ་། །ཡུན་རིང་དུ་གོམས་པར་བྱས་པས་གོང་ན་མེད་པར་སོང་ཞིང་མཆོག་ཏུ་གསལ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་པ་ན་གཅིག་ཁོ་ནར་དེ་རྒྱུ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་སྒོམ་པ་པོས་དགེ་བའི་རྩ་བ་འཕེལ་བ་དང་།མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འབྲི་བར་བྱེད་ཅེས་འགའ་ཞིག་དོགས་པ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་གང་གི་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་ པ་དེའི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་འཕེལ་བའམ་འབྲི་བར་འགྱུར་ཞེས་དྲིས་སོ།།འམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་མི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཕྱོགས་འདི་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཚེ་བདག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་འཕེལ་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ ན།སྨྲས་པ། འདི་ལྟར་གང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་བདག་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་བྱེད་པ་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་པས་གང་དང་འབྲེལ་པའི་ཆོས་དགེ་བའམ་མི་དགེ་བ་འགའ་ཞིག་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའམ། འབྲི་ཞིང་འགྲིབ་པར་འགྱུར་ བར་བྱེད་པ་མ་མཆིས་སོ།།འདི་སྐད་དུ་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་གང་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དགེ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་འགྲིབ་པར་བྱེད་པའི་སྒོམ་པ་པོ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་འགའ་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །འོན་ཀྱང་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ ནས་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནོ།།བྱེད་པ་པོའི་ཐ་སྙད་ཙམ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་དོན་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་འདི་བསྒོམ་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འདི་གཉིས་འཕེལ་བ་དང་རྒྱས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ རོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། གང་ཡང་ཆོས་འགའ་ཞིག་འཕེལ་བའི་སླད་དུའམ་འབྲི་བའི་སླད་དུ་ཉེ་བར་གནས་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་མི་དགེ་བའམ་དགེ་བ་འབྲི་བའམ་རྒྱས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་འདི་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལེན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མི་སྤོང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

即使没有执著，修行又有什么意义呢？这样的修行是反复熟习，那也是分别念，那也是执著。如此，对分别念的自现虽无实义却执著为实有，因此而入。因此，文殊菩萨说：'于无住中，般若波罗蜜多又有何可修？'
'于一切都不住即是'等等是回答。'于一切都不住即是'的意思是，所谓修行即是对任何都不执著的意思。在其他经典中说'于一切都不住'，是指无执著于所取和安住等的意思。
最初修行时会生起分别念。长期熟习后，达到无上明显的境界时，唯一地无有运行，这是总义。
那么，如果般若波罗蜜多的修行是远离一切执著，那么修行者如何能增长善根、减少不善根呢？有人这样怀疑，世尊因此问文殊：'文殊，当你修习般若波罗蜜多时，你的善根是增长还是减少？'这里'还是'一词是包含不善根的方面。
'世尊，那时我的善根无有增长'等等是回答。为什么呢？答：如此，由于无有能执持的我等自性作者修习般若波罗蜜多，故无任何与之相关的善法或不善法可增长广大或减少衰退。
这是说明：有情以具力善根通过修行力而使善增长或减少的修行者，除了那善法之外别无他者。然而，依此假立彼为作者。一切作者的名言也都是如此性质。所观察的本性随行非能作用。
虽然如此，这也是修行，因为这二者是为了增长和广大而趣入的缘故。因为如此的缘故，所以说'若为增长某法或为减少而安住，则是'等等。
如果这不是为了减少不善或增长善而趣入，那么如何能依次第断除凡夫法贪等，获得佛法力、无畏等呢？因此说：'世尊，既不断除凡夫诸法'等等。

 །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཅི་ཞེ་ན།ཅི་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པའི་དབང་གིས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་སྤོང་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བསྐྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྤོང་བ་མེད་པ་དང་། ལེན་པ་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་དམ། འོན་ཏེ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་འཕགས་པའི་ ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོས་གང་གི་ཚེ་རྩལ་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་རྩོལ་བ་མེད་པར་ཡང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་སྤོང་བར་འགྱུར་ལ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར། དེ་དག་ནི་རང་ལས་མ་གཏོགས་པ་རྣམས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སྤོང་བ་མེད་པ་དང་། ལེན་པ་ མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡོངས་སུ་འདྲི་བའི་དོན་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་འདིར་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་གནས་སྐབས་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་འོག་མ་ལྟར་ཡིན་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཆོས་གང་རྣམ་པར་བྱང་བའམ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དམིགས་པས་ཆོས་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྤང་པའམ་བླང་ བ་རྣམས་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་དེ་དག་འགའ་ལ་ཡང་དམིགས་པས་མི་གནས་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་སྲིད་བའི་ཉེས་པ་བརྒལ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་དང་བྲལ་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་དམིགས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་འཁོར་བའི་སྐྱོན་དུ་ཡང་མཆི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཁོར་བའི་སྐྱོན་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་དུ་མཆི་བ་དང་། ཉེ་བར་དམིགས་པ་དང་། རྟོག་པའི་བར་དུ་མ་ལགས་པའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ གང་གིས་སྨྲས།ཅི་མེད་པའི་ཕྱིར་རམ། འོན་ཏེ་ཡོད་ཀྱང་དམིགས་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ཞེ་ན། རྟོག་པ་དང་པོ་ལྟར་ན་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བར་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་ཉིད་མི་འཐད་པར་འགྱུར་རོ། །རྟོག་པ་གཉིས་པ་ལྟར་ན་ནི་རིགས་པ་མིན་པས་ དེའི་ཕྱིར།བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་འཁོར་བ་ཉིད་ཀྱང་མི་མཐོང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་ཉོན་མོངས་བསྒོས་། །སེམས་ཉིད་དག་ནི་འཁོར་བ་ཡིན། །དེ་ཉིད་དེ་དང་བྲལ་བ་ན། །སྲིད་པའི་མཐའ་ ཞེས་རབ་ཏུ་བཤད།།དེ་བས་ན་མི་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གོམས་པའི་རྒྱུ་དེས་འཁོར་བའི་བདག་ཉིད་འབད་པ་མེད་པར་རྣམ་པར་ལོག་སྟེ། དུ་མ་དང་གཅིག་ལ་སོགས་པར་སྤྲོས་པའི་ཚོགས་དང་བྲལ་ཏེ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་ཞུགས་པའི་རྒྱུན་བར་མ་ཆད་པ་ཇི་སྲིད་འཁོར་བ་མ་ལུས་པའི་སྲིད་ པའི་རྒྱ་མཚོར་བྱིང་བའི་འགྲོ་བ་གདོན་པ་ལ་མཁས་པ་བྱུང་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་བས་ན་སེམས་ལས་མ་གཏོགས་པར་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་དང་། དེའི་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་རིག་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་པས་ཡིན་ན་ ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟ་ན་གདུལ་བྱ་འཁོར་བའི་ནང་ནས་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དོགས་པའི་ཡིད་སྐྱེ་བ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་དངོས་སུ་ལན་གླན་ཟིན་ཀྱང་དེའི་དོགས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་རྣམས་ལ་དོགས་པ་སྐྱེད་ཅིང་ དོགས་པ་བསལ་བར་བྱའོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་གཞག་པ་ཁོ་ནས་དོགས་པའི་སྐབས་མ་ལུས་པ་མེད་པས་བཤད་པ་ཕྱི་མ་རྣམས་བརྩམ་མི་དགོས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།

如果问到'为什么这样'这句话的含义是什么，是否是因为通过深度修习的力量而舍弃凡夫法和不以无有而生起佛法，以无舍无取而说呢？还是说通过无所缘的方式深度修习而生起的圣者智慧根，当其力量增长时，无需努力也能舍弃凡夫诸法，并且佛法也将现前。由于除自身外不见其他，所以说无舍无取，这就是对理由的详细询问之义。
对此，如果按照第一种说法，将导致烦恼和清净的状态不存在的过失，所以不应如此。而应该按照后者，因此世尊说'如是修习般若波罗蜜多'等。由于不住于任何清净或染污所缘的法，故而凡夫法和佛法按次第舍取皆离所取相。
如果对任何法都不住所缘，那么如何超越轮回过患等，以及与之相离的涅槃功德所缘呢？为此说'世尊，不去轮回过患'等。不去、不近缘、不分别轮回过患和涅槃功德。
若问'为什么这样'是以何理由而说？是因为无有还是虽有但不应缘取？若按第一种推测，则烦恼和清净的建立本身将不合理。若按第二种推测，则不合理，因此说'世尊，如是连轮回都不见'等。
意趣是：贪等烦恼染，即是心轮回，彼离彼即是，所说有边际。因此，以无所缘三昧熟习为因，轮回自性无需努力即得消除，远离多一等戏论聚，入于极寂，相续不断，直至善巧救度沉溺于无余轮回有海的众生，此即称为涅槃。
因此，除心之外，不见轮回和涅槃二者，及其过患与功德。自证也不能见，因为若是自证，则成为所取能取之实有，故说非真实。
如是，随着所化众生在轮回中如何如何生起疑惑心，虽然已经以前述方式直接作答，但对其疑惑生起的相续诸因仍应引生疑问并予以遣除。若不如此，则仅以最初建立就使一切疑惑之处不复存在，将导致后续诸说明不必开展的过失。

 །སྲིད་པའི་སྐྱོན་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་མ་མཐོང་ན་བསྒོམ་པ་འདིས་ ཇི་ལྟར་མཐོང་བའི་ལམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་།བསྒོམ་པའི་ལམ་འཛིན་པར་བྱེད། དེ་གཉིས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་པར་འབྱིན་པ་སྒྲུབ་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་གང་ལ་ཡང་བླང་བའམ། གཟུང་བའམ། དོར་བ་མ་མཆིས་པ་དེ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དོར་བ་ནི་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ལ་བྱའོ། །ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྒྱུར་བར་བྱའོ། །ལེན་པར་བྱེད་པའི་བྱེད་པ་པོ་དང་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་བླང་བའམ་ སྟེ།བླང་བར་བྱ་བའམ་གཞན་དུ་ཡང་རུང་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བས་ན། མཐོང་བསྒོམ་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡི་། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་འདི། །གོམས་པ་འཕེལ་བར་གྱུར་ན་ནི། །སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ཡིན།། །།འཕགས་པ་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བདུན་བརྒྱ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ།བམ་པོ་གཉིས་པ། འགའ་ཞིག་ཡང་སྲིད་པའི་སྐྱོན་བསལ་བ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་བསྐྱེད་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་འགྲིབ་པ་དང་། འཕེལ་བ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བླང་བ་ དང་གཟུང་བ་དང་དོར་བ་གལ་ཏེ་མེད་ན་སྲིད་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དེ་འགྲིབ་པ་དང་འཕེལ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།སྒྲིབ་པ་དང་སྤངས་པ་ཡོད་ན་ནི་གདགས་སུ་རུང་ངོ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་འགྲིབ་པ་དང་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་འདིས་ཁུངས་འདྲི་བའི་བསམ་པ་ཅི་ཞེ་ན། ཅི་རིག་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པའམ། འོན་ཏེ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་ ནི་རང་རིག་པས་དེ་དམིགས་པ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན།རིག་པར་བྱ་བ་ལ་བརྟགས་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འདིར་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་ལྟར་འདོད་པ་ཡིན་པའི་རིགས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྐྱེ་ བ་མེད་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེའི་ཚུལ་གྱིས་ན་འགྲིབ་པ་དང་འཕེལ་བ་མ་མཆིས་ཏེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲིབ་པ་དང་འཕེལ་བ་དེ་ནི་རྒྱས་པ་དང་འཕེལ་བར་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །བརྟགས་པ་ནི་ལན་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཡིན་ན་ནི་བྲི་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཙམ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དེ་ལྟར་སྒོམ་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ་ཞེས་ཚིག་ལན་དུ་མར་སྨོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསྒོམ་པ་ གཅེས་པར་བསྟན་པས་སྒྲུབ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་སྟོབས་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་སྐྱེ་བ་དང་། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་བ་འདི་ལ་ཇི་ལྟར་བརྩོན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་ འདས་གང་ཆོས་གང་ཡང་སྐྱེ་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འཇིག་པ་ལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་དུ་གྱུར་པའི་བྱེད་པས་སྟོང་ཞིང་རྐྱེན་འདི་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ།

如果没有看到轮回的过患和涅槃的功德，这个修行怎样能生起见道和保持修道呢？这两者又怎样能成就断除一切障碍的出离呢？对此，世尊说:'于任何法都无所取、无所执、无所舍'等。'舍'是指断除而出离。'于任何法'是指'于任何'，应转为分别词。因为不存在能取者和能执者的自性，所以'取'即是所取或其他都不存在的意思。因此，见修法之本体的般若波罗蜜多，若能增长熟习，则能断除一切障碍。
《圣般若波罗蜜多七百颂广释》第二品。有些人执著于轮回过患的消除和清净法的生起，按次第而言真如的减少和增长，心想：如果没有取、执和舍，那么属于轮回和涅槃的众生界怎么会有减少和增长呢？如果有障碍和断除，则可以假立。为此，世尊说:'于任何法都无有减少'等。
为什么这样问的意图是什么呢？是因为不具有所知的相而不可得，还是因为它不存在呢？对此，第一种分别若问：以自证知而缘取它有什么相违？因为观察所知时不存在的缘故。因此这里应当如第二种分别所许，其理由是世尊说:'于无生中'等。无生即是空性。以无生的方式则无有减少和增长，因为一切时中是同一本性的缘故。减少和增长是增广和增长的分别本性。分别永远都是不存在的。
若先有所存在则是减少，这表明仅是离开暂时垢染而已。世尊说:'如是修行者即是修行般若波罗蜜多'这样反复说多次是为什么呢？为了通过显示修行的重要性来增长修行者的精进。如果没有作者等，那么力、觉支等功德的生起和断除一切障碍，对此怎样精进呢？为此，世尊说:'于任何法都无有生'等，因为无有作用，灭无因故，即是离他性的作用而仅是此缘而已。

 །འགག་པ་དང་སྐྱེ་བའི་དངོས་པོ་མེད་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཡན་ ལག་རྣམས་འབྲི་བ་དང་རྒྱས་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་བྱེད་ཅེ་ན།བྱེད་པ་མེད་པས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་འགྲིབ་པའམ་རྒྱས་པར་མི་བགྱིད་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འཇིག་པ་ལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་སྟོབས་བཅུ་དང་། ས་གོང་ནས་གོང་དུ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་འབྲེལ་བའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དེ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ལ་ཡང་མི་སྨོན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་དག་པར་གནས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཉི་ཚེ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་ཏེ། དྲི་མ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་ཆ་ཉི་ཚེ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྨོན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འོན་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ལ་སྨོན་པ་དང་གང་གིས་སྨོན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་མ་མཆིས་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ ལས་དང་བྱེད་པ་པོར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྨོན་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདིར་གཏན་ཚིགས་ནི་བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་བྱེ་བྲག་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། ཉི་ཚེ་ པའི་ཆོས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མཆོག་ཉིད་དང་།ཐ་མ་ཉིད་དུ་མཐོང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཆོས་འདི་དག་ནི་མཆོག་གོ། །ཆོས་འདི་དག་ནི་ཐ་མའོ་ཞེས་བགྱི་བར་ཉེ་བར་མི་གནས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ ཏེ།སྦྱོར་བའི་དུས་ནའོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཕྱིས་འཇུག་པ་ན་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་ཡང་། ཆོས་གང་དག་མཆོག་དང་ཐ་མར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་མི་དམིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རིག་པར་བྱ་བ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། ། ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་གནས་དམན་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་མཐོང་ཞེ་ན། དམིགས་པ་ཅན་དེ་དག་གི་ལན་ནི། དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་ཞེས བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་བཞི་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །དེ་ལ་བརྩོན་པ་ནི་གོམས་པར་བྱེད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུའི་སྒྲ་ནི་ མཆོད་པའི་ཚིག་གོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་འོ་། །མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་ཀྱང་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའོ། །དེ་བས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་རྟོག་པས་ཀྱང་མི་རྟོག་གོ།

如果没有灭和生的事物，烦恼和清净的支分如何能增减呢？因为无作用，所以说'世尊，于任何法都不作减少或增长'等。意思是因为无作用，以及灭无因故。
如果这样无戏论，那么如何寻求十力和诸地菩萨相续的功德呢？为此说'世尊，也不希求不可思议法'等。不可思议法是指如来具足一切功德而住于清净。
有限是指菩萨，因为只有无垢智慧之流的部分，尚未完全断除一切障碍。
为何不希求？为此说'然而世尊，所希求的和能希求的本身都不存在'等。'然而'的意思是'如此'，是表示理由。这也是说，按次序作为业和作者的事物中，所希求的并不存在。
此处理由是以'作者等一切都是互相差别所成'等来说明。
如果不可思议法和有限法不存在，那么如何依次见到殊胜性和下劣性呢？为此说'世尊，修习般若波罗蜜多时，不住于这些法是殊胜、这些法是下劣的想法'。意思是在修行时。
如果说后来趣入时会有所缘，又说'也不得任何成为殊胜和下劣的法'。意思是因为所知不应被了知。'也'字也是为了表示理由。
那么声闻和独觉的诸法如何相互观待而见为下劣呢？对于有所缘者的回答是'如是于修习般若波罗蜜多瑜伽'等。'如是'指佛和菩萨的四法。
修习般若波罗蜜多的瑜伽即是三昧。精进于此即是修习。'善男子'是尊敬语。
'一切法'是指与声闻等相关的法。'不得'是指即使以无分别也未曾体验。因此，以此为先的分别也不分别。

 །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་ བས་ཅི་བསྟན་ཞེ་ན།ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་གཞན་གྱི་དབང་གི་རྟོག་པ་རང་དབང་ཅན་གོ་ཅི་སྟེ་མི་འབྱུང་། དེ་གང་དུ་འཇུག་པ་ན་དངོས་པོ་གང་ལ་ཡང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ལན་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ ནོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ལྷག་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་ ཉིད་དེའི་བདག་ཉིད་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དུ་སྟེ།དེའི་ངོ་བོ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བར་ལ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། དོན་དམ་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས། སྐབས་ལ་མཁོ་བ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྨོས་པ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་སྙམ་དུ་དགོངས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྒོམས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་སྔོན་དུ་བྱས་ཏེ་འཇུག་པ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མི་འཐད་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདིའི་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་ པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་རྣམས་ནི་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་བརྟེན་པ་ལ་འཆེལ་བ་འདི་དག་རང་དབང་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།།ཡང་ན་འབྲི་བའི་བསམ་བ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཆོས་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ དག་ནི་དམིགས་པའི་ཚོགས་མཐའ་དག་དང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པས་དེ་དག་གི་མི་དམིགས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་ལ་མཆོག་གམ། ཐ་མ་ཞེས་བགྱི་བ་གང་ཡང་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་སྟེ། དམིགས་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལྷག་མའོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཚོགས་དང་མི་མཐུན་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་དམིགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་འཇུག་པ་ཡོད་པ་ཡིན་མོད་ཅེ་ན། དམིགས་པར་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ ཡིན་ཏེ།གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་མི་འགྲུབ་པའི་རིགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཚིག་ལྷག་མ་དང་བཅས་ཏེ་བཤད་པར་བྱ་བ་འདི་ནི་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། མཆོག་དང་ཐ་མའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་ཀུན་ ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཉམས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་དོགས་པ་ངན་པ་འཕྲོས་པ་རྣམས་རིམ་གྱིས་བསལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ཁ་ཅིག་ཡང་བསྟན་པའི་དོགས་པ་སྐྱེས་པ། གལ་ཏེ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དམིགས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། ཇི་ ལྟར་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མཆོག་ཡིན་པར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། འཇམ་དཔལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མཆོག་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཟུར་གྱིས་སྟོན་ཏོ། །ལན་དུ་གཟུང་དུ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་མཆོག་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཉིས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་པའོ།

若问为何如此说，是说明什么呢？即使没有亲身体验，为何不会产生由他缘而起的自主分别念？当其趣入时，难道不是趣入一切事物吗？答曰：'世尊，于无生'等即是其答。
修习远离一切分别相应的般若波罗蜜多时，无有分别念的自性，这是余下的文句。若说虽然于无生时不存在，但于一切法也不存在，为此，
真如自性乃至一切法，于其自性也不存在。说'乃至'是为摄集真实边际、无相、胜义等。为何说无生等？若说因为契合此处所需而说一切法是合理的，
意思是：修习真如是以无生等为先导而趣入的，所以分别念不合理，这是因为此分别念没有立足之处。对于未如实通达无生等的人们，他们执著于能取等相的依止，这些都将成为具有自主性。
或者，作者的意思是：诸佛菩萨不缘诸法是合理的，因为他们与一切所缘相违背。声闻等则不如是，那么他们的无所缘如何成立呢？'世尊，于无生中无有高下'，即是说无有所缘，这是余句。其余如前。
声闻等诸法虽然与分别念相应而不相违背，有所缘的执著趣入，但所缘并不存在，因为所取相不成立的道理在一切处都相通，这是总义。这个带有余句的解释是确定的。
若不如是，在无有胜劣自相的情况下，染污分和清净分就会衰损。虽然如此依次遣除了恶劣的疑惑，但有些人又生起了教法的疑惑：如果声闻等法无有所缘，
那么如何依此而安立佛法为殊胜呢？为此世尊问：'文殊，佛法岂非殊胜？'这是旁敲侧击地显示。答道：'由无所取故，佛法是殊胜的。'意思是：因为佛世尊已断除一切二取分别和障碍。

 །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལས་མཆོག་ཡིན་པར་བསྟན་དུ་ཅི་ཞིག་ ཡོད།གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གཟུང་དུ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་ནི། འོ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མཆོག་ཡིན་པར་གང་གིས་གཞག་པར་བྱ། རེ་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་ཡིན་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དེ་ལ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་ གཤེགས་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་རང་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་ན་མཆོག་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དེ་ལྟར་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ སྟོང་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ལགས་སམ་ཞེས་ཞུས་སོ།།འདིར་མདོར་ན་འདི་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་འདྲ་བ་ཡང་དག་ པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དག་བསོད་ནམས་དང་ལྡན་པས་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཡིན་པར་སྟོན་པས་ཐུགས་སུ་ཆུད་དོ་ཞེས་ལྷག་པར་ཞེན་ཏོ། །དེ་བས་ན་དེ་དག་གི་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་དོར་བྱས་ཏེ། དང་པོ་སྦྱོར་བ་ན་མཉན་པ་ལ་སོགས་པས་ ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མཐུན་པར་དེ་སྐད་བསྟན་ཏོ།།སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རང་རིག་པ་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པས་མ་སྦགས་པ་ཉིད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་ ཉིད་དག་གདགས་ཤིང་དམིགས་ཏེ།རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་དོན་བསྟན་པས་འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་གུས་པ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དང་བ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་ ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཚིག་གི་དོན་འདི་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྨྲ་བར་བྱེད་པས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པ་ལ་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ནས་ཡང་ལེགས་སོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །ཡང་ན་རང་གིས་སྨྲ་བར་འདོད་པ་ གསལ་བར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དགྱེས་ཆེས་ཏེ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་འདི་དག་ལ་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཆེད་དུ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གསལ་བར་བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཁ་ཅིག་གི་བློ་འཁྱོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་སྐྱེས་པ་ནི་མཆོག་ཉིད་ཡིན་པར་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་མཁྱེན་ན་ཇི་ལྟར་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན།བླ་ན་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ་མཆོག་ཉིད་དུ་མི་མངོན་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། དེ་དེ་ལྟར་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བརྗོད་པར་བཞེད་པ་གང་ཞེ་ན། གླེང་བའི་གནས་སྐབས་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་ཏེ། ཅུང་ཟད་ཀྱང་ལན་མ་གླན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རང་གི་དགོངས་པ་སྟོན་ཏོ།།ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་སྟེ་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་ཆོས་བླ་ན་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་བཞག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་ལ་མ་མཆིས་ཏེ། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་དམིགས་ཏེ། རྣམ་ པར་རྟོག་པའི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

如果不是这样的话，怎么能说明它胜过声闻等法呢？如果因为有正理而说是不可执取的，那么以什么来安立佛法是最胜的呢？首先，非如来者不能安立，因为对于该境不可能有无垢智慧。如来也不能安立，因为当以自证分了悟空性时，不可能有最胜等分别念。为了明显阐述下文所说的这样的真实义，因此请问：'世尊，如来是否现证一切法空而圆满成佛？'
此处简言之：由于空性本性的如来之力，一切法皆空等如是分别念，作为趣入真实的因，具福德者能获得。他们也执著认为，佛陀已通达一切法皆空的道理。因此，为了断除他们的执著，最初修行时，随顺闻法等作意而如是宣说。空性即是唯自证分的本性，不被分别念所染污，这就是证悟。
若是如此，则于空性中不可安立也不可缘取佛法之本性与声闻等法之本性，因为无有一切分别念。如是以种种方式宣说最胜欢喜之义后，为增长对文殊师利恭敬者的信心，世尊对文殊说'善哉善哉'等言。虽然这一切言词的含义并非明显可知，但说者如同现量证知般宣说，感到稀有而又说'善哉'。或者是因为清晰宣说了自己想说的，极为欢喜。或者是为了确定这些是善说。
如是虽已明显宣说，但有些人生起邪分别念：'若连世尊也不知是最胜，怎能是无上？应成有上，因为不显现为最胜，如同声闻等法。'因此世尊问文殊：'文殊，佛法是否无上？'文殊回答说：'确实如此'等。
若问'为何如此'所要表达的是什么？就是如实阐述当时的情况，即完全没有回答的意思。'世尊，如是'等是显示自己的意趣。即使是极其微细的，于无上法等安立的分别念，在那些佛法中都不存在。如是，世尊也未曾缘取，因为已断除一切分别念的种子。

།ས་བོན་དང་མི་ལྡན་པའི་རྒྱུ་དེས་ན་དེ་དག་ནི་བླ་ན་མེད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་གོང་ན་མཆོག་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྒོམ་པ་འདི་གལ་ ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་གནས་སྐབས་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་འཇུག་པར་བགྱིད།སྤྱོད་པར་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ ས་བཅུ་ལ་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གཉིས་ཀྱིས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་དག་རྩ་ནས་གདོན་པའི་ཕྱིར་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉེ་བ་རྣམས་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་ལགས། འདུལ་བ་ནི་ཉེ་བ་རྣམས་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ། །ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཀུན་ཏུ་འོད་ལ་ མངོན་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་འཛིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།ཀུན་ཏུ་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་ལགས། འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་། སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་རྣམས་སུ་ཉེ་བར་མ་གྱུར་པ་རྣམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཉེ་བར་གྱུར་ པ་རྣམས་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།མངོན་དུ་བྱས་པ་རྣམས་འཛིན་ཅིང་བསྐྱང་བའི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་བརྩོན་པ་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུར་བྱུང་མ་ཐག་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན་འདིའི་ལན་གོ་རིམས་ བཞིན་དུ་གདབ་པའི་ཕྱིར།བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྒྲུབ་པར་ཡང་མི་བགྱིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིར་གཏན་ཚིགས་ནི་བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་བྱེ་བྲག་ནི་ཕན་ཚུན་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་པའོ་།།འོན་ཏེ་འཕགས་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་གསུངས་ཤེ་ན། ཉེ་བ་ན་གནས་པའི་གདུལ་བྱའི་བྱེ་བྲག་ལ་ལྟོས་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཆེད་དུ་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ལ། གདུལ་བྱ་དེ་ཡང་ སྐྱོན་མེད་པའི་དངོས་པོ་བསྟན་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་མེད་པར་ཡང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བར་དགོངས་ནས་རིགས་པ་བསྟན་པར་མ་བྱས་ཀྱི་གཞན་དུ་ནི་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།གཞན་དག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་དག་ལ་གཟུང་ བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ན་མཉན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དོན་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་།བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཉིད་སེམས་པར་བྱེད་པ་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ ཉིད་ཡང་ཡང་དུ་གོམས་པར་བྱེད་པ་དང་།ཡོད་མིང་གཉིས་དོན་ཡུལ་ཅན་ནི། །མཉམ་ལས་བྱུང་བའི་བློ་སོགས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཇི་ལྟར་རུང་། མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྣང་བྱེད་བཞིན་དུ་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་སྨྲའོ་ཞེ་ན། འདིར་ལན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ ཡང་གང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་མི་སེམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།མཉན་པ་དང་བསམ་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་མིང་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་སོ། །བསྒོམས་པས་ནི་ཉི་མ་རེ་རེ་ལུས་རྣམ་པར་བྱང་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཐའ་དག་ སྤངས་ནས་འཁོར་བའི་མཐའ་ཇི་ཙམ་པར་བཞུགས་པའི་ཉི་ཚེ་ལ་མིང་ངམ།དོན་ནམ་རྣམ་པར་ཤེས་པའམ། སེམས་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།

由于没有种子的缘故，这些称为无上佛陀自性之法，其上再无丝毫殊胜可言。其他人又认为，如果这种观修分别念是远离一切分别念的，那么它如何在顺决择分位时于信解行地为成就佛法而趣入呢？
如同在菩萨十地中以见道和修道二者为了从根本断除凡夫之法，以及为了现证佛法而趣入。调伏即是现证诸近法。如同在佛地普光中为了摄持已现证诸法，为了普遍守护而趣入。
此说明：于顺决择分、有学道和无学道中，为了生起尚未生起之法，为了现证已生起之法，为了摄持并护持已现证之法，并非有此殊胜精进，因为是无分别的缘故，如同刚生起等的心相续一样。对此回答依次说道：'世尊，复次若不成就诸佛法'等。
'复次'是'又'的同义词。此处论证即是说明一切作者等差别是互相成立的。若问为何圣者自身未说论证理由，是因为观待近住所化众生的差别而造此论，且认为所化众生即使在未说明论证理由的情况下，也能对所说无过失之事无有怀疑而如实通达无颠倒义，故未作理证说明，而在其他处则确实已说明。
其他人认为，如果这些分别念离于能取所取相，那么如何以闻所生慧的本质了知义，以思所生慧的本质思维彼义，以修所生慧的本质反复串习彼义，以及'有名二义境，是等流智等'如何合理？因为是最胜的缘故，如同光明般唯一宣说。对此回答：'世尊，复次于任何法皆不作意'等。
在闻思阶段是以不执著名等的方式而住。以修习则日日身得清净，断除一切分别念后，乃至住于轮回边际期间，都不存在任何名或义或识或思维，此为摄义。

 །གཞན་དག་ཀྱང་འདི་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྟོག་པ་སྐྱེས་པ་གལ་ཏེ་ཆོས་ འདི་སེམས་པར་མི་བྱེད་ན་འཕགས་པ་འཇམ་པའི་དབྱངས་འདི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་ཇི་ལྟར་སེམས་པར་བྱེད་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་སེམས་སམ་ ཞེས་གསུངས་སོ།།ལན་དུ་གལ་ཏེ་བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་མཐོང་ན་ནི་བདག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏེ། ཇི་ཙམ་དུ་མཐོང་བ་མ་མཆིས་ན་དེ་ཇི་ལྟར་བསམ་པར་བགྱི་ཞེས་དགོངས་པའོ། །ཡོངས་ སུ་གྲུབ་པ་ནི་ཡོད་པའོ།།དོན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་མ་མཐོང་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསྒོམ་པ་དང་དུས་ཕྱིས་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དུ་དབྱེ་བ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་འདི་དག་གོ་ཞེས་དབྱེ་བར་མ་རྟོགས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་གཞན་དམིགས་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་འདི་འདྲ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གནས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནི་འདི་དག་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་སོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནས།ཆོས་གང་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་དང་། དེ་དང་འབྲེལ་པའམ་འདུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་ནི་སོ་སོའི་ སྐྱེ་བོའི་ཆོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཁོ་ན་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ ཟ་བ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པ་ཅི་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམས་པ་ན་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་ཉེ་བར་མི་གནས་པ་ཡིན་ན་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་དང་ བསེ་རུ་ལྟ་བུ་དག་དང་འབྲེལ་པའི་ཆོས་དེ་མ་འདྲེས་པར་ཇི་ལྟར་སྟོན།དམིགས་པ་མེད་པར་ནི་ཚིག་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཆད་པ་ནི་བཤད་པར་བཞེད་པ་མེད་ན་མེད་པ་ཡིན་ལ། བཤད་པར་བཞེད་པ་ཡང་རྗེས་སུ་མྱོང་བ་མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་ མྱོང་བ་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐུག་པ་ཡིན་པས་དོན་སྒྲུབ་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ལན་དུ་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པའི་རིགས་ཀྱི་བུས་ཆོས་དེ་ཉིད་ཀྱང་མི་དམིགས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ བྱའོ།།མི་དམིགས་པ་ནི་ཆོས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཉིད་དུ་བརྟག་པ་དམིགས་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་དེ་ཉིད་ཀྱང་མི་དམིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་བསྣན་པའི་དོན་གང་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་ཆོས་ཅན་དེ་ཉིད་ཀྱང་མི་དམིགས་ན་གང་སྟོན་པར་བྱེད་ པ་དེའི་ཆོས་ལྟ་དམིགས་སུ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མཐའ་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཅན་ལགས་པས་ཆོས་དེ་མི་དམིགས་ཤིང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བའི་སླད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་མར་སྨོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སློབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དང་པོ་ནས་རེ་རེ་དང་སྦྱར་བའི་དོན་ ཡིན་ཏེ།འདིས་ཅི་ཡང་བསྟན་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

如果其他人对此生起不正确的分别念，假设不思维此法，那么圣者文殊师利成为般若波罗蜜多的本体，圆满佛陀的法要如何思维呢？因此，世尊对文殊说：'你不思维佛法吗？'
回答说：'如果我见到佛法圆满成就，我就思维佛法。'意思是说，既然没有见到，怎么能思维呢？圆满成就就是存在。
未见圆满成就的意义有两种：在修行和后来清净的世间阶段也是如此，因为法和有法无有差别，所以未能了知'这些是佛法'的区别。在远离分别念过失的阶段，也是无有他缘，因为没有这样分别念的所依。
因此，关于修习般若波罗蜜多，从'这些是凡夫法'开始，直到'于任何法都不以分别念而住'为止。因为不入于法和有法的实体，以及与此相关或和合等本性的分别念。
所说'这些是凡夫法'等，提到凡夫法等是为了断除其他分别念。若不如此，就只应该说正等正觉佛陀的法，因为对此生起怀疑。
若问'为什么这样'的意趣是什么？如果修习般若波罗蜜多时，如前所说的分别念不住，那么如何无杂地显示与凡夫、有学、无学、独觉相关的法？无所缘时言语不生。
因此，如实解释是，若无意欲解释则无，若有意欲解释，则是不错乱的随后领受。若说随后领受依于有法和法等，则成就所成就的义理。
回答说：'精进瑜伽的善男子于法本身也不缘取。'这里'法'是指安立为凡夫等的有法义。'不缘取'是因为不可缘取任何与有法相关的观察。
关于'于法本身也不缘取'等中加入'本身'的含义是什么？首先，若连有法本身也不缘取，则所显示的法怎么可能缘取？这是其语义。
最后说'因为是超越边际的有法，故不缘取法，不如实随见'，为什么这样说呢？是为了从开始就将有学等词一一配合，表明此中什么也未显示。

 །དེ་ཡང་དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་དབང་གིས་ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་སྣང་བའི་ཤེས་པ་བསོད་ནམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་འདི་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ ཡིན་པར་རྟོག་པ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ན།རིགས་ཀྱི་བུ་དག་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་དང་། སྤངས་པའི་དབྱིངས་དང་། འགོག་པའི་དབྱིངས་དག་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འདི་ནི་འགོག་པའི་དབྱིངས་སོ་ཞེས་བགྱི་བའི་བར་དུ་ཡང་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་འདོད ཆགས་སྤངས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་སོ།།དེ་ལས་གཞན་པ་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་པ་ནི་སྤངས་པའི་དབྱིངས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དངོས་པོ་སྤངས་པ་ནི་འགོག་པའི་དབྱིངས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ། འདོད་ཆགས་ བྲལ་བ་འདོད་ཆགས་ཟད།།གཞན་དག་སྤངས་པས་སྤངས་པའི་དབྱིངས། །འགོག་པར་བརྗོད་པ་དངོས་པོ་སྤངས། །ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་གལ་ཏེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རམ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་འོ་ན་ནི་ངའི་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ། །ཚངས་པར་སྤྱད་པ་བསྙེན་ཏོ། །བྱ་བ་བྱས་སོ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་ལྷག་པར་ཞེན་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ལྷག་པར་ཞེན་པར་བྱེད་པ་འདི་རུང་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་དེ་འགོག་པའི་ཆོས་གང་ལགས་པའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་མི་མཐོང་སྟེ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིས་བསྟན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནི་དྲི་མ་ མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ལ།དེ་ནི་རང་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོར་འདུག་ལ་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་གསུམ་ཡང་རེ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་ན་ཡོད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལྟ་དམིགས་པར་ག་ལ་འགྱུར། གང་གིས་ན་དེ་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་དམིགས་པར་འགྱུར། གཞན་ཡང་སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པའི་བདག་ཉིད་དམ། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་རྟག་པ་ཞིག་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱིངས་ཡིན་ན་ཡང་མངོན སུམ་དུ་བྱར་མི་རུང་སྟེ།དངོས་པོ་རྟག་པ་ནི་ཁྱད་པར་གཞན་དུ་བྱར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རིམ་དང་རིམ་མ་ཡིན་པའི་སྒོ་ནས་རང་གི་ཡུལ་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་མཁོ་བ་མ་ཡིན་པས་ཡུལ་དུ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་གཞག་ཏུ་ཡོད་ན་ཡང་དངོས་པོ་མི་རྟག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་སྒོམ་པ་དེ་ཉིད་སྐྱེས་པ་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱིངས་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ།།དེ་ལྟར་ན་རང་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱིངས་འདི་ལ་དམིགས་པར་ བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མ་འཁྲུགས་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དག་སེམས་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱིངས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་། ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པ་འདི་འགའ་ཞིག་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པའམ། གཞན་དག་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་གང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཕན་པའམ་གནོད་པར་མི་བགྱིད་པ་དེ་ཞེས་གསུངས་སོ།

又由于无所缘而行的力量，对于具有福德的诸位，生起了诠释法与补特伽罗无我的词句显现的智慧。
如果其他人对此有不正确的分别执著无所缘，那么善男子们依此如何能为断除三界烦恼，以及现证离贪界、断界、灭界呢？
因此，在此世尊说：'精进于修习般若波罗蜜多瑜伽的善男子，从说此是欲界乃至此是灭界为止，皆不知晓。'
其中，断除贪欲即是离贪界。除此之外，断除嗔恚等烦恼即是断界。解脱烦恼的事物之断除即是灭界。
如说：'离贪即贪尽，断除他者为断界，所说灭为事物断。'
若问为何如此？是否因为无有？若是如此，那么'我的生已尽，梵行已立，所作已办'等，那些执著者如何能如此执著呢？
因此世尊说：'如是不见任何灭法。'
此处所显示的是：修习般若波罗蜜多是以无垢智慧所分别的自性，它仅是自证的本性而住，欲界等三界暂时也不存在，因此若于自证中不存在，那么其中的贪欲等如何能成为所缘？
由何而能缘取离贪等界之离贪等相？
此外，若以择灭性或无生性的常住性为离贪等界，也不应现证，因为常住的事物由于无法改变差别，故不需要次第或非次第生起对自境的认识，因此不承认为境。
若有差别可立，则事物将成无常。
因此，当生起与贪欲等相违的修习时，即安立为离贪等界。
如是，认为离贪等界在自身之外别有所缘是完全错乱的。
其他人认为离贪等界不存在。如是修习对某些人有益或对他人有害，为此世尊说：'又复于任何法都不作利益或损害。'

།སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་སྟོབས་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་འབུལ་བར་བགྱིད་པ་དེ་དག་ཕན་པར་བགྱིད་པ་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་སྲིད་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཀུན་དུ་ ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུན་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དེ་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྦྱིན་པར་བགྱིད་པ་ཡང་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་འདི་བྱེད་པ་ ཅི་ཡང་མེད་ན་ཇི་ལྟར་དེ་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་ཀུན་ཏུ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་མི་འགོག་མི་སེམས་ཏེ། འཇིག་པ་ལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རིགས་པ་དང་ བྲལ་བའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་ཨུཏྤལ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མི་འཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་། དམིགས་སུ་ག་ལ་ཡོད། །འདིར་བྱང་གྲོལ་དང་ངེས་པར་ ལེགས་པ་འཐོབ་པར་བརྩོན་པ་ཁ་ཅིག་ལ་ཐེ་ཚོམ་འདི་སྐྱེས་ཏེ།ཅི་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་ཐེམ་སྐས་འདིའི་རྒྱུ་ན་ཡོན་ཏན་བླ་ན་མེད་པ་མཐའ་དག་སྣང་བར་བྱེད་པ་དང་། ཉེས་པའི་ཚོགས་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་གཅོད་པར་བྱེད་བཞིན་དུ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ གནས་སམ།ཅི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་བས་ན་དེ་ཡོངས་སུ་མགུ་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་ཟབ་མོ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་བསྟན་པ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཁྱོད་ཀྱིས་ཕྱག་རྟགས་བཞག་པ་ནི་འཁོར་བའི་མཐའ་སྲིད་དུ་བཞག་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་སོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་རྣམས་དང་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་བདག་ནི་བྱ་བ་བྱས་སོ་སྙམ་པའི་བསམ་པ་ཅན་རྣམས་ཏེ།མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་སྤྱོད་ཅིང་ཐ་སྙད་སྤྱོད་པ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ནི་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའམ་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཐེག་པ་ཆེན་ པོ་གཅིག་ཏུ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་དག་གིས་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་སྨོས་པས་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་རྣམས་ཀྱང་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པ་དམིགས་པ་ཅན་རྣམས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་བྱའོ།།ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་དེ་དག་གིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཉི་ཚེ་བ་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ནི་ཆོས་ ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆད་པའོ།།མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དང་། དམིགས་པ་ཅན་དག་ལ་ཡང་འདི་ཇི་ལྟར་ཕན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་དག་སངས་རྒྱས་གཅིག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་གཅིག་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བསྟན་ཏོ།།གལ་ཏེ་གསུངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པའི་ངོ་བོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་དེས་བདག་བསད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་སྐྲག་པར་བརྗོད་དོ།

向诸佛供养力和菩提分，这些是有益之事，而断除凡夫对三有和受用的贪著等相续，这难道不是有害的吗？为此，世尊说'修习般若波罗蜜多既不是布施佛法'等。
如果此中毫无所作，怎么说是修习呢？为此，世尊说凡夫法中的贪著等也不遮止不思维，因为坏灭无因，各别观察的灭等也因远离正理而如空中莲花等实不存在。
说'也不得佛法'是因为无有能得者。若如是，何有所缘？此中有些精进求取解脱和善果的人生起这样的疑惑：这通向增上和善果的阶梯，其因是否能永远显现一切无上功德并断除一切过失的集聚，还是立即消失？
因此为了令其欢喜，说'文殊，你善说如是甚深法'等。'甚深'是因为非声闻等境界。你所立誓愿是尽生死际而立。'诸菩萨摩诃萨'是指行无所缘者。
'增上慢声闻乘者'是指未作所作而认为'我已作'的想法者，以增上慢而行说为增上慢者。这些是为一乘所作或明显显示。若不如此，则不成为唯一最胜大乘法门的这些法类所应完全了知。
说声闻乘也表示缘觉乘。'有所缘菩萨乘者'是指发愿成佛但未见大乘真实性者。
对一切有益的开示，不仅是对局部法类有益。如实了知是通达一切法无实。
对增上慢者和有所缘者如何有益呢？对于未曾亲近供养一佛、未曾于一佛所生起善根者如是开示。
若说等也非真实存在，则说'彼杀我'而如是恐惧。

 །དེ་ནི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྐྲག་པ་དང་། དངང་བ་དང་། དངང་བར་འགྱུར་བའི་ སྒྲས་བཤད་དེ།དེས་ན་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་འཇིགས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་འདིར་ཁ་ཅིག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཕགས་པ་འདི་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་ཆེད་དུ་བསྒོམ་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ན་དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་རིགས་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་འདི་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པར་སྤོབས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ ཏེ།སྤོབས་པ་ནི་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་། འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །རྒྱ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཆེན་པོ་གཟིགས་ནས། འཇམ་དཔལ་སྤོབས་པར་གྱིས་ ཤིག་ཅེས་གནང་བ་མཛད་དོ།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་རགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཆོས་གང་གི་གནས་པ་མི་དམིགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པར་འདུ་ཤེས་ པའོ།།གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུག་པ་སྟེ། རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མི་གནས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པ་ཅི་ཞེ་ན། ཅི་མཐོང་བར་བྱེད་པའི་མཐུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་སམ། འོན་ཏེ་ གནས་པ་དང་མི་གནས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡིན།གལ་ཏེ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་མི་འགྲུབ་སྟེ། མི་དམིགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་མང་པོ་ལ་དམིགས་པར་ནུས་པའི་མཐུ་དང་བྲལ་ བའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་ཡོད་དེ།དཔེར་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཡང་ཚིག་ཙམ་སྙིང་པོ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་རིགས་པ་བརྗོད་ དགོས་སོ་ཞེ་ན།ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་གནས་པའི་སླད་དུ་གནས་པ་དང་མི་གནས་པ་མི་དམིགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །མི་གནས་པ་ཉིད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཅན་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ལ་བྱའོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ ཀྱང་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ།།ཐམས་ཅད་ཅེས་སྨོས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་ཁྱབ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་དཔེ་གཉིས་ནི་མ་གསུངས་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་དཔེ་གཉིས་མ་གསུངས་པ་ནི་གདུལ་བྱའི་བྱེ་བྲག་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ སྦྱོར་བ་ནི་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ།གང་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གནས་པའི་ཆོས་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མར་མེ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དོན་བྱེད་ནུས་པའི་ངོ་བོ་འཛིན་པའི་དོན་ཀྱང་ཕ་རོལ་པོ་དག་འདོད་པ་ཡིན་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །ཕྱོགས་དང་མི་ མཐུན་པ་ནི་ནམ་མཁའི་ཨུཏྤལ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ།སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མེད་ན་ནི་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་ངོ་བོ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་གྲུབ་པས་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།

这是以小等的分类依次用'惊吓'、'恐惧'、'将要恐惧'的词语来解释。因此意思是这样的：不会产生小、中、大的恐惧。虽然已经非常清楚地说明了真实性，但在这里有些人产生这样的分别念：这位圣者在一切处都是为了人无我和法无我而示现修行，但是对于理解这一点却没有任何理由。
因此说道：'世尊，我有能力广泛宣说般若波罗蜜多。'等等。'有能力'是指显现和意愿等。'广泛'是指示现殊胜的方式。世尊也观见众生的广大利益，因此对文殊师利说：'你要有勇气。'
首先，由于粗显的缘故，为了证成人无我，世尊说：'不见任何法的住与不住'等。'任何'是指我和命等的想法。'住'是指安住，即常住的意思。'不住'是指具有变化特征的转变性。
如果问'为什么这样'的意趣是什么？是因为没有见到的能力而不可得，还是因为没有住与不住的实体？如果是第一种情况，那么就不能成立人无我，因为这种不可得并不能证成无实体。虽然因为缺乏见到诸多事物的能力而不可得，例如凡夫对佛和法等的情况，但仅仅这样并不等于不存在。
如果按照第二种情况，那也只是空洞的言词，因为缺乏理由。因此需要说明理由。'因为一切法无住，所以不见住与不住'，应当这样理解。无住性即是刹那性，这是说明遍及一切的法相。法是指持有自相。自相即是能作所作的本质。
说'一切'是为了显示遍及一切无余。未说宗法和二个譬喻，这是因为要观待所化众生的差别。这样的推理是明显的：凡是持有能作所作本质的，必定是唯一刹那住的法，如灯等。持有能作所作本质的意义也是对方所承认的，所以这是自性因。相违的例子是虚空之莲花等，因为如果没有刹那性，就没有能作所作的本质。这样通过成立刹那性就成立了人无我。

 །གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་སྲོག་དང་བཅས་པའི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་ཀྱང་ མ་ཡིན།བདག་གི་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རིམ་གྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མར་མེ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །རྟག་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན་རིམ་གྱིས་འཇུག་པ་མི་འཐད་པ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་བསྟན་ནས། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་བསྟན་ པའི་ཕྱིར།བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ལྷག་པར་དམིགས་པའི་སླད་དུ་ཉེ་བར་མི་གནས་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དམིགས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པའི་སླད་དུའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཅི་འཛིན་པར་ ནུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རམ།འོན་ཏེ་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཡིན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་ལྟར་ན་ནི་ཇི་ལྟར་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཡིན། ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལྟར་ན་ནི་རིགས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རིགས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ནི་དམིགས་པ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ནི་ཡུལ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་དང་རབ་རིབ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཤེས་པ་ནི་རང་གི་རྒྱུ་ལས་གསལ་བའི་ངོ་བོར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། དེ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རང་གི་ངོ་བོ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་པ་ནི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་འདོད་ལ་རག་གོ། །དེ་རང་རིག་པ་ཡང་མ་ཡིན ཏེ།གཅིག་གི་ངོ་བོ་དེ་ལ་རིག་པར་བྱ་བ་དང་། རིག་པ་པོ་དང་། རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་གསུམ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ནི་བདག་གི་ནང་དུ་མ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རིག་པར་འགྱུར། བདག་གི་ངོ་བོ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་གིས་དེ་རིག་པ་ན་ གཞན་ཡང་རིག་པར་འགྱུར།རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བརྗོད་ན་ཡང་རྟོགས་པ་དང་། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ནམ། རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་དེའི་བདག་ ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ན།ཇི་ལྟར་དེའི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བ་ལྕགས་ཀྱི་ཐུར་མ་ལྟ་བུ་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་ངོ་བོར་འགྱུར། རེ་ཞིག་འཕྲོས་པ་བཞག་སྟེ་སྐབས་ཉིད་བརྩམ་པར་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནམ། གལ་ ཏེ་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་།ཇི་ལྟར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་རང་རྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སྣང་བར་འགྱུར། འོན་ཏེ་དེ་དག་ལ་མི་སྣང་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་དེ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད། གང་གིས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་ གཞག་པར་བྱ།དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་དེའི་ཤེས་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཡང་ཡིན་ཏེ། རྒྱང་རིང་པོ་ནས་ཕྲ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་དེའི་བྱེ་བྲག་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་དེ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ གཞན་ཡང་གང་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་རང་རིག་པ་མ་གཏོགས་པར་རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་མངོན་དུ་མི་འགྱུར་ན་ཞེས་དགོངས་པའོ།

成就者即是有命根的身体等，既非我，也非我所，因为是次第进入的缘故，如灯等。若与常相连，则次第进入不应理，这是能害的量。
如是已说人无我后，为显示法无我故，世尊说'于任何法中都不住于增上所缘'等。'所缘'即是执取。
若问为何，有人这样想：是因为离能执取的功能，还是因为离所取的相？若如第一种分别，则如何是法无我？若如第二种情况，则有何理由？
因此理由是，世尊说'如是一切法皆无所缘'等。认为执取自相是具境的识，而凡是执取自相者皆是无所缘，如梦境与眼翳等识。
如是识从自因生起为明了体性，由其是了知体性故，经验自体性，认为仅是世俗言说。
彼非自证，因为一体性中不应理有所证、能证及证知三种差别相。其他的因不摄入自中故，如何能知？彼自体性非他体性故，由何于了知彼时亦能了知他？
了知体性从其因生起，因此说执取境，然而了知、通达、执取等岂非识的自体性？所识亦非了知的自性，如何离彼体性的铁锥等成为彼识的体性？
暂且搁置旁论，当说正论。世尊岂非成为修习般若波罗蜜多的自性？若全无所取相，则如何显现佛陀、独觉等法？
若于彼等不显现，则与声闻等有何差别？由何安立为一切智？因此如其智有所取能取，声闻等亦如是，如从远处了知细微等的差别。
有人如是思维，故说：'世尊，复次于何处佛法亦除自证外不现前为所知性'等是其密意。

།བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གནས་མེད་སྣང་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །མཚན་མ་མེད་ཅིང་ཡི་གེ་མེད། །རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བྲལ། ། འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་བར་དུ་བཞུགས། །འཇིག་རྟེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཀུན། །ཡོན་ཏན་རྫོགས་མཛད་མཐུ་དང་ལྡན། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཀུན་བློ་ཚིག་གི་གནས་མ་ཡིན། །དཔག་བསམ་དག་གི་ཤིང་བཞིན་དུ། །རྣམ་རྟོག་རླུང་གིས་ཐུབ་མི་བསྐྱོད་། །འཇིག རྟེན་ཕུན་སུམ་དོན་རྣམས་མཛད།།དེ་ཕྱིར་མཐོང་མེད་ཅེས་ཀྱང་གསུངས། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་མ་ལུས་པའི། །བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །ཀུན་དུ་རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་རིག་།ཅེས་བྱ་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བསྒོམ་པ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་བྱ་སྟེ།དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་དགོངས་པའོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འབྱུང་བ་ནི་ཐོབ་པ་སྟེ། དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རེ་ཞིག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་ མི་མངའ་སྟེ།མ་རིག་པའི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མ་རིག་པ་མཐའ་དག་མ་བསལ་བ་ཡོད་པ་དེ་ག་ལ་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ཡང་འདིའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ལ་དངོས་པོ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་འདི་མེད་དེ་། སྒྱུ་མ་མཁན་དང་ཆོས་མཐུན་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གི་འདིའི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དོན་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་མི་ རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིན་དུ།དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་བལྟ་བར་བགྱིའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་དང་བྲལ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དམིགས་པ་མི་མངའ་བ་ཐུན་ མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ།དེའི་ཆེད་དུ་བསྒྲུབ་པོ་ཞེས་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མ་འབྲེལ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བསྒོམ་པ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་མཐོང་བ་མ་མཆིས་པར་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སུ་མཐོང་བ་འདིའི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་སུ་མཐོང་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་དང་། བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་བསམ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ།

意思是这样的：无处所而有显现，无相而无文字，远离一切分别，住于轮回之际。世间一切圆满，具足功德威力。如来智慧，非是一切心识言语之处。如如意树，不为分别风所动摇。成办世间圆满诸事。因此亦说无所见。为成办一切无余任运成就之事，遍知一切胜者。
世尊复次，依何修习而于不可思议佛法等，不可思议是指真如，于此亦能遣除分别。不生起'佛法不可思议'之分别，是指如实义而言。不生分别即是证得，为如实义故断除执著之意。此义即是：首先诸佛世尊无有此分别，因已断除一切无明种子。诸菩萨若未断尽非烦恼性无明，则何来此生起。分别以自性迷乱故无有境，于彼等亦非如实义。
彼等无有执实事之执著，因住于如幻师相应法故。彼等虽是迷乱，然由与义相关故，如无常等比量分别，欲求证得事物真实。因此，世尊说：'此般若波罗蜜多修习，诸菩萨摩诃萨应观一切法无分别。'于一切法无分别即是于一切法无分别，远离一切分别种子之世尊不缘三昧，是不共法，此为修习之义。
如是无分别三昧如何能得？为此，世尊复说'依何修习而无所见'等。一切法见为佛法，其义云何？为此说'见一切法为不可思议法'，以诸佛法即是如是证悟故，及为宣说故。一切法不可思议即是不能思议，乃至真如体性。

 །འོ་ན་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ཡིན་ན་རིག་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྲུབ་མོད་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དག་ཇི་ལྟར དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར། མཐོང་བ་མ་མཆིས་པར་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིར་འཁོར་བ་དང་འདྲིས་པ་མ་ཡིན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཇི་ལྟར་མོས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། རིགས་ ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་མི་སྐྲག་མི་དངང་།དངང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་དག་སངས་རྒྱས་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བགྱི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པས་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། འགའ་ཞིག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ལས་དང་ པོ་པའི་ས་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྷག་པར་མོས་པ་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཐོས་པའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བསྒོམས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་ བསྒོམ་པ་ཡིན་ན།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བ་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པ་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡིན་པར་བསྒོམ་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་མཐོང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དམྱལ་བ་དང་། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དང་། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་ལ་ ལ་སོགས་པ་དང་།ཉན་ཐོས་འཕགས་པའི་གང་ཟག་བརྒྱད་དང་། ཚོགས་སྤྱོད་པ་དང་། བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་གསེར་ཐུབ་དང་། འོད་སྲུངས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པར་ཡུལ་ དབྱེ་བ་ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེས་གཞན་དག་སེམས་ཤིང་དོགས་པ་ལ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་སུ་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཀྱང་ཡང་དེ་ལ་ཕན་གདགས་ཤིང་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལན་དུ།བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའམ། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་གང་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ།།སངས་རྒྱས་མཐའ་ཡས་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་མ་བྱས་པར་ནི་འཁོར་བ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་བཞིན་དུ་སྤོབས་པ་དེ་ལྟ་བུ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་མཐའ་ཡས་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པའི་འཕགས་པ་འཇམ་ དཔལ་བློ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་དེ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པར་དཀའ་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ།།བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ཡང་གཡོག་འཁོར་འབུམ་པ་དང་། དེས་བསྟན་པ་ཉན་ཞིང་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དམིགས་པ་མི་འཁྲུགས་པ་ཅན་ཡིན་ ནོ།།དེ་བས་ན་འཕགས་པ་གང་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པའི་རང་བཞིན་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་དམིགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་གཞན་དག་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ལ་ བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཇི་སྙེད་འགགས་པ་དེ་སྙེད་ལ་ཞེས་ གསུངས་ཏེ།སྒྱུ་མས་སྤྲུལ་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའོ། །དེ་ལ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་མེད་པའི་སེམས་ཅན་འབྱུང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གི་འགག་པ་ལྟ་གལ་ཡོད་དེ། དེ་ནི་སྐྱེ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

那么，如果是这样见到的话，就已经成为了所知的相状，如果不是这样的话，那些颠倒而欢喜的人们如何能现见真实性呢？因此说'无所见'，意思是'无执著的方式'。
在此，对于不熟悉轮回的不可思议性，如何能生起信解呢？因此说：'若有善男子、善女人，听闻此般若波罗蜜多教法后不惊、不怖、不畏，他们将供养承事百千诸佛。'此说明：某些人以福德力，住于初学地者的殊胜信解非是造作，而是从法界极为清净的随顺因、闻法习气所生，若修习此信解，则能现前彼等持。
如果是为了不分别一切法而修习，那么烦恼的非圣者和其他清净的修习者，他们如何能见到呢？凡夫、地狱、畜生、阎罗世界等，以及八种声闻圣补特伽罗、结众行者、独觉、世尊迦叶佛、燃灯佛等正等正觉佛，对于这些凡夫等境界如何区分？
对于他人的这种思虑和疑惑，虽然之前已经直接宣说过，但为了再次利益并使其明了，故回答说：'世尊，复次，于染污法或清净法，皆不见有真实随行。'等等，这是容易理解的。
若不曾供养无量诸佛，则如同住于轮回中的众生一样，不会生起如此的胜解。因此，供养无量诸佛的圣者文殊师利具有广大智慧，宣说如此难解而悦意的法。
所谓供养承事，是指以十万眷属随从，听闻其教法并作供养等，而且是具有不散乱所缘的。
因此，圣者于何处修习般若波罗蜜多的自性，即使是以微尘所生的所缘而行，更何况其他？为了断除这种疑惑，广说：'文殊，你曾供养承事几许如来？'
对世尊的供养承事是世俗谛中有，胜义谛中则无。因此说：'世尊，如幻士所生的心与心所有多少灭尽，即供养承事几许。'幻化所现的人即是幻士。彼无心与心所，因为若有则将导致本无众生忽然产生的过失。彼等之灭亦不可得，因为灭是以生为前提的缘故。

 །དེ་ བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་སྟོན་པ་པོ་མཛད་པར་སྣང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་དག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་དེ།དེ་ནི་དམིགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཁྱོད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཡང་དག་ པར་ཞུགས་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་དེ།མུ་སྟེགས་བཞིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་ནས། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཡང་དག་པར་མ་ཞུགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དང་དེ་སྐྱེད་པའི་དོན་དུ་ཡིད་བརྩོན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིར་ལན་དུ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་དམིགས་སུ་མཆིས་སམ་ཞེས་གསོལ་ཏེ་།བདག་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕུང་པོའི་ཚོགས་མི་རྟག་པ་ཡང་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པ་འཇུག་པ་མི་ རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་དེའི་ངོ་བོ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་སྐྱེ་བ་འདུས་བྱས་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་ལ་བརྟེན་ཏེ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བརྟགས་ནས་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པར་བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ནི་བརྟགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་ཅི་འགའ་ཞིག་ཡོད་དམ་ཞེས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཚིག་ཟུར་གྱིས་ བསྟན་ཏོ།།གལ་ཏེ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་སུ་ཞིག་གིས་བསྒོམས་པ་དེ་གྲུབ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ཕན་ཚུན་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པར་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོར་མི་འཐད་དེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ ན་གང་གིས་འབྲེལ་པའི་རྗེས་སུ་མྱོང་བའི་གང་ཟག་ལ་སོགས་པར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དེ་དག་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདྲི་བ་ནི་འཇམ་དཔལ་འོ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་སུ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ལན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དབང་ཕྱུག་དམ་ པ་སྐྱོན་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཐོགས་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་དག་ལ་ཡང་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་མཆིས་ཏེ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་དམིགས་ཏེ། དེའི་ངོ་བོ་ལ་མ་གཏོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་གཞན་རྣམས་ལ་མཆིས་པར་འགྱུར་བ་ ལྟ་ཅི་སྨོས།འདི་ནི་སངས་རྒྱས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སོ་ཞེས་སོ་སོར་ཕྱེ་སྟེ། གཉིས་སུ་སྦྱོར་ཡང་གཅིག་ཏུ་བརྗོད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཚིག་གི་སྒྲ་གཉིས་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ལ་ཅི་ཡང་ དབྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་དེ་ལྟར་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་འཕགས་པ་འཇམ་པའི་དབྱངས་འདི་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ན་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྙེད་པ་ཡིན་ཞེས་དེ་ལྟར་འདྲི་བ་ནི་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆགས་པ་མེད་པ་ཉིད་རྙེད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། སྤོབས་པ་ཆགས་པ་མེད་པ་ནི་ཆགས་པ་མེད་པའོ་ཞེས་བར་གྱི་ཚིག་མི་མངོན་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆགས་ཤིང་ཐོགས་པ་འདི་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་སྤོབས་པ་ཆགས་པ་མེད་པའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་ཆགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་བདག་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པར་བདག་གིས་ཆགས་པ མེད་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་མ་མཆིས་ཏེ།འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཉིད་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ལགས་ཏེ། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་དབྱེ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།

同样地，如果连显现色身说法的如来都不可见，那么怎么可能对他们作供养呢？因为这是以所缘为前提的缘故。如果没有供养，你怎么可能真正趣入佛法呢？就像外道一样。考虑到这一点，所以说出'文殊，你没有真正趣入佛法吗？'这句话。这里'趣入'的意思是为了佛法的因缘和生起而精进努力。
对此回答说：'世尊，于真正趣入佛法者，是否有任何可得的法？'因为没有常住的我等，所以我等什么都不存在。蕴聚无常，刚生即灭，相续不合理。因此，依托于有为刹那相续的不间断生起的自性，假立为一体，而假立为真实趣入。既然真实趣入只是假立，通过言外之意表明'是否有什么存在？'并非真实。
如果完全没有真实趣入者，谁修行成就时能成就佛法呢？相互观待而立，若无差别就不能成立为不同事物，就像诸法的'法'一样。因此，文殊问'那么这些佛法存在于谁？'是在询问谁是随经验而真实趣入的补特伽罗等。
回答说：'即便是世尊自身'等，意思是即便是具有无碍智慧、远离一切过失的最高自在者，由于与之相关的缘故，也没有佛法。正因为如此而不可得，因为没有不属于其自性的。更不用说存在于我、命等其他处了。所谓'这是那些佛陀的法'，虽然分别为二而说为一，是为了让人知道是佛的自性之法。这样，虽然有法与有法者两种言词，但在所诠义上没有任何差别。
那么，如果这样法与有法者确实没有差别，为什么会问'文殊，你获得了无著性吗？'就是在问圣者文殊在真实趣入时是否获得了无著之法。'辩才无著'即是'无著'，这是省略了中间词。因为没有执著和障碍，所以是辩才无著。其事相即是无著性。除了生为其自性外，我没有获得无著性。如是，世尊，我本身即是无著性，因为法与有法者的差别是不可能的。

 །བདག་གིས་ཡང་ཕྱིས་ཀྱང་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་འཐོབ་པར་འགྱུར་རམ། འདི་ལྟར་དེའི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་ ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་དང་འབྲེལ་པའི་རིགས་ལ་སོགས་པ་འཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ནས་ཡང་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་མ་གཏོགས་པ་བདག་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་གི་བློ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་འཇམ་པའི་དབྱངས་འདིའི་སྤོབས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པས་རྡོ་རྗེའི་ གདན་ལ་བཞུགས་པར་གསལ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གཞན་ཇི་ལྟར་འདིར་ཐོགས་པ་མེད་ཅིང་མ་ནོར་བར་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟོན་པར་འཐད། དེ་བས་ན་འདི་ནི་རྡོ་རྗེའི་གདན་ལ་བཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེའི་ཕྱིར། འཇམ་ དཔལ་ཁྱོད་ཅི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་གམ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ནི་རྡོ་རྗེའི་གདན་ཏེ། ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ནི་འདི་ལ་བཞུགས་ཏེ་སྐྱེད་པས་སྙིང་པོར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྙིང་པོའི་སྒྲ་ནི་དམ་པའི་རྣམ་གྲངས་ཏེ། མར་གྱི་སྙིང་ཁུ་བཞིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཞན་ཐམས་ཅད་པས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ལན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱང་སྟེ། བདུད་བཞི་བཅོམ་པར་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཡང་དེར་མ་བཞུགས་ན། བདག་དེ་ལྟར་མ་གྲགས པ་ལྟ་མཆིས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།ཅི་ལས་དགོངས་ཏེ་དེ་སྐད་དུ་བསྟན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པའི་མཐའ་བརྩན་པར་བགྱིས་ན་ཞེས་གསོལ་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡོད་དམ། དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་ན་ནི་དེས་ན་སྐྱོན་དེ་ ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ངོ་བོ་མ་རྟོགས་པ་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར།འཇམ་དཔལ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གང་གི་ཚིག་བླ་དགས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཇིག་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་འདིར་མ་མའི་ཚིག་མི་མངོན་པར་བྱས་པས་འཇིག་ ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཅི་ལས་བསམས་ཏེ་དེ་སྐད་སྨྲ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཅི་ལས་བསམས་ཏེ་དེ་སྐད་སྨྲས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ བསམ་པ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་ཚོགས་དེ་ནི་མ་མཆིས་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་མེད་པ་ལ་བྱའོ། །འཇིག་ཚོགས་མ་ལགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་བརྟགས་པའི་དྲ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕུང་པོ་རྣམས་འདིར་དེ་ནི་མི་འཕོ་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་གདན་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དུ་གཤེགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཕོ་བ་དང་བྲལ་བ་ཡང་མ་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེར་བཞུགས་པ་མ་ལགས་སོ། །གཏན་ཚིགས་དེའི་སླད་དུ་འཇིག་ཚོགས་དེ་ནི འཇིག་ཚོགས་མ་ལགས་ཏེ།འདི་ཡོད་པ་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་འཇིག་ཚོགས་ཀྱང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ། གཟུགས་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ། །གཟུགས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ།

我将来是否也能获得无执著性？如此，那些以其本性而生的事物，并不能再次获得与其本性相生的种姓等。不能反复获得，因为除此之外不可能有我的存在。
若有人心中这样想：'文殊师利的辩才与如来无异，故应明显安住金刚座。若不如此，怎能无碍且无误地宣说声闻等所不共之法？因此，他应安住金刚座。'为此，说道：'文殊，你是否安住菩提道场？'
菩提道场即是金刚座，因为能生尽智与无生智之菩提安住于此，故称为道场。'道场'一词是'殊胜'的异名，如酥油精华。正因如此，此处胜过其他一切方位，因为是见等广大福德等之所依。
对此回答：'世尊自身，即便是以降伏四魔而著称者亦不安住彼处，我这样不著名者又怎么会安住？'若问是从何处考虑而如此宣说，为此说：'若执著胜义谛'，而非世俗谛。
那么，胜义谛是否存在？若世尊安住于彼处，则将有同样过失。为利益那些未证悟胜义谛本性的众生，故说：'文殊，所谓胜义谛是什么的异名？'
关于'萨迦耶'，此处'萨迦耶'一词是省略'见'字而说'萨迦耶见'，因为对此的认知是颠倒的。
若问如何是最殊胜的真实，为此说：'文殊，你基于什么而如此说？'即是问'你基于什么考虑而如此说？'
为明确自己的想法，说：'世尊，彼萨迦耶是不存在的。''不存在'是指无有所执能取所取的自性。'非萨迦耶'即是不存在。为什么？因为远离戏论网的诸蕴于此既不迁移，即不往金刚座等处。'亦非不迁移'即是不安住于彼处。
基于此理由，彼萨迦耶非萨迦耶，因为此既非实有者，亦非萨迦耶。因此说是胜义谛。如说：'色不异空，空即是色。色即是空，无二无二分。乃至识亦如是。'

 །ད་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སྨན་གྱི་སྡོང་པོ་ལྟ་བུའི་མདོ་འདི་ལ་རབ་ཏུ་སྤྲོ་བ་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་བློ་དང་ལྡན་པས་དེའི་འོག་ཏུ་བསྔགས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་དངང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ ངེས་པར་འགྱུར་བ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ལ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་རྟོགས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་ཞེས་དགོངས་པ་སྟེ། མྱུར་བ་ནི་མི་དམིགས་པའི་ ཚུལ་གྱིས་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དངང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐལ་པ་མཐའ་མེད་པས་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་འདི་མྱུར་དུ་ འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་གཏན་ཚིགས་ཅི་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་རྗེས་སུ་རྟོགས་ཤིང་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ལགས་པའི་སླད་དུ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་མཆོག་ཡིན་ནོ་ ཞེས་དགོངས་པའོ།།དངང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཏགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མྱུར་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་པར་ འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ན་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པའི་ཚིག་བླ་དགས་ལགས་པའི་སླད་དུ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་གཞོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཐ་མའི་ཚིག་མི་མངོན་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉི་མ་བཞིན་དུ་ཁྱད་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་གསུངས་སོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ་ཐབས་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ནི་ཡུན་རིང་པོས་ཀྱང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་གྱི། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཐབས་ལ་ཞུགས་པ་དེ་དག་ནི མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་ངོ་མཚར་ཅི་ཆེ།ཡང་ན་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་ལ་ནི་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཐོབ་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་ཚེ་ནི་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེའི་ཚེ་ནི་བར་དུ་མ་ཆོད་པར་དེས་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཀུན་དུ་འོད་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཚེ་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་སངས་རྒྱས་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་འདི་ཀུན་གྱི་ནང་དུ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་འབྱུང་བར་གསུངས་ཏེ། ངེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཉེ་བར་གྱུར་པ་ལྟ་བུ་དང་། སངས་རྒྱས་ལྟ་བུ་ ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གཏན་ཚིགས་གཉིས་དྲིས་པའི་དོན་ནི་ཇི་ལྟར་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ལ་གནས་པ་ཁོ་ན་དག་མོས་པ་ཙམ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ལགས་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པར་རང་གི་ ཚིག་གིས་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ།།དྲིས་པ་སྔ་མའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་འདི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གང་དག་གིས་ཆོས་གང་དག་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ལྷག་པར་ཆེ་སྟེ། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་གཞོལ་བ་དེ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་པར་བཞེད་པ་ཡིན་གྱི། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ ན་དེ་དག་ནི་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ནོ།

现在为了增长对这部如药树般的法门数目经的极大欢喜，具慧者随后所说的赞叹是：'那些不惊慌者必定成就菩提'，这是说在胜解行地安住者必定一向趣向菩提的缘故。菩提是指证悟，'必定成就菩提'是其义。意为'极为迅速'，因为以无所缘的方式清净胜解行地的缘故。
'那些不惊慌者是接近菩提'是说已获得不退转地的缘故。'为何如此'是说，这需要无边劫修行才能成就的不退转地如何能迅速成就，这有何理由？
如是，世尊所说的色等诸法，随顺了悟并善加分别，这即是最胜菩提的缘故。意为'这些是最殊胜的'。
'那些不惊慌者应视为佛陀'是假立的缘故，意为'将迅速成就'。'为何如此'是说，需要无量劫才能获得的佛果如何能成就的意思。
如是，所谓'佛陀'，就胜义而言是无生的假名的缘故，因为他们也极为趣向于此。若问：'难道不应说是证悟无生吗？'说'无生'是因为省略了最后的词，又因为如同日轮般殊胜的缘故而如是说。
这是说明：邪方便行者即使长时间也不能成就，而随顺正确方便的人们则能迅速成就，有何稀奇？或者，在欢喜地则是决定，如是因为获得现证而生于如来种姓中。
法云地时则是接近，如是因为那时无间断地将获得遍光佛地。那时因为远离一切障碍故是佛。或者依于接近，说这一切中都有'如'字隐含，即是'如决定'、'如接近'、'如佛'的意思。
问两个理由的含义是：为何仅在凡夫地安住者仅生起信解就如此宣说？'这即是最胜菩提的缘故'是以自语显示即是最胜接近。
前问的理由也是这个，即是对于某些法有殊胜的随顺了悟，趣向胜义无生，这才是所许的理由，而不是通达。因此这些是迷乱的。

། །། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བདུན་བརྒྱ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་། བམ་པོ་གསུམ་པ། ཁ་ཅིག་ཆོས་དེ་དག་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བརྩོན་ཞིང་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་གཞར་ཡང་སྨྲ་བར་བཞེད་པ་དེ་དག་གི་གཏན ཚིགས་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་འཁྲུལ་ནས་ཆོས་གང་དག་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་དག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཡིན་པ་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་དག་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་དུ་ཟིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ ཅིའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྙམ་པ་ལ་དེ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།སྲིང་མོ་དམིགས་པ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་བློ་གྲོས་རྣམ་པར་འཕྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་བཞིན་དུ་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་འཆང་བས་འདི་ སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནས།དངང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་བ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ལྷག་པར་དམིགས་པ་ནི་དེ་དག་གིས་ འཛིན་པ་དང་།དེ་ལ་དམིགས་ཤིང་འདུག་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བར་གཏོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་མི་དམིགས་པར་རུང་། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དོན་གཉིས་བྱེད་པའི་རང་གི་ ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་རྣམ་པར་རིག་ཅིང་རྣམ་པར་རིག་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དམིགས་པར་བྱ་བ་མེད་ན་ནི་ཅི་ཞིག་ཤེས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྙམ་པ་ལ། དེའི་ཕྱིར་འདིར་འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་མི་དམིགས་པ་སྟེ་ཞེས་ གསུངས་ཏེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་སྨོས་པ་ནི་འདིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་བྱ་བར་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་གཞན་དག་གིས་དེ་ཉིད་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་རིག་ པ་འདི་ནི་གཟུང་བར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ལ་ལྟོས་ཏེ།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ངོ་བོ་འདི་ཡང་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདི་ནི་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་གཞན་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ ཉིད་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཤེས་པ་འཁྲུལ་ནས་རིག་པར་བྱ་བ་དང་རེག་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དེ།དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་བརྟགས་སོ། །ཡང་དག་པར་ན་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་བ་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་མེད་པར་རིག་སྟེ། གང་དུ་ཡང་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་སྟེ། ཆོས་དེ་དག་ལ་དམིགས་པ་མ་མཆིས་སོ། །ཁ་ཅིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ བཀའ་མེད་པར་གླང་པོ་ཆེན་པོ་དག་གིས་གསུངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་བསྔགས་པ་མྱུར་དུ་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་དེ།དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དང་བ་སྐྱེད་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་བསྔགས་པ་ཡང་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པའི་ཕྱིར། དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དང་པོའི་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་ ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

《圣般若波罗蜜多七百颂广释》卷三
有些人虽然精进于理解这些法，通达了胜义无生，但是仍然想要言说，由于他们未通达其中的道理，因此他们错误地认为所通达的那些法就是菩提，所证悟的佛法就是菩提。虽然'佛'是无生的异名，但是为什么要观待近因而称为佛呢？为了以理由明显地说明这一点。
'姊妹，以无所缘'是指具有殊胜智慧光明的菩萨虽现女身而如是请问：'世尊，菩萨摩诃萨'等，乃至'不惊怖者即是不执著凡夫法等'。执著即是执取，乃至'缘于彼而住'。
若问为何如此？其意是：既然有属于轮回的识，怎么可能不缘？因为识有二义的自性，即了知并以了知而安立为识。若无所缘，了知什么而称为识呢？
因此这里说'一切法皆无故不缘'。'一切法'在此是指识本身，因为其他人说它是有所缘的。'无故'是显示识的本性，因为此了知是依待所欲执取的事物而安立为识。由于彼不存在，所以遮遣了通达他法的本性。
因此，这虽然如同干闼婆城等的认知一样是无他的识的本性，但由于认知错乱而显现为所知和能触的形相，依此而假立为识。实际上不能说它是识，因为没有所了知。
如是，首先应知烦恼等一切因相都是不存在的，因为在任何处都不可显示。'为此'即是'无故'，于彼等法无所缘。
有些人虽然未经世尊开许而由大象们宣说，但赞叹不能迅速通达，因此为了仅仅生起对世尊的信心，也接受三种赞叹，所以说'如是'。第一个接受是'决定成就菩提'。

།གཉིས་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ཡང་མི་གཡོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །སྤྱི་བོས་ལེན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དད་པ་ཅན་དུ་སྟོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་མོས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ཡིན་ ན།འོ་ན་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དགོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་དང་དེ་དག་ནི་སྦྱིན་བདག་དམ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་བསྟན་པས་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་བར་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མའི་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་དེ་དང་དེ་དག་ཅེས་ལན་གཉིས་འབྱུང་བ་ནི་ཐུགས་དགྱེས་ནས་ངེས་པ་ཁོ་ནར་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ་། ཐབས་ཤེས་ཡང་དག་པར་ཞུགས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་སྦྱིན་པ་ནི་ཟང་ཟིང་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སྦྱིན་བདག་དམ་པ་དང་། སྦྱིན་བདག་ཆེན་པོ་དང་། སྦྱིན་བདག་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་ སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་།དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་གསུམ་མོ། །དེའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་བཞི་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་བསྟན་པའི་ཚིག་གོ། །ཡང་ ན་ཐ་མ་ནི་མཇུག་བསྡུས་པའི་ཚིག་གོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་ཡིན་མཆོག་ཀྱང་ཡིན་པ་དེ་གང་དག་ལ་ཡོད་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཁྱད་པར་དུ་ འཕགས་པ་མཆོག་གང་དག་ལ་ཡོད་པའོ།།ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ལམ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉིད་ཡོན་ཏན་ལམ་སྟེ། དེ་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ། །བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་མོས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་འཛིན་པའོ། །བཟོད་པའི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་ པ་མེད་པ་དག་ལ་བྱ་སྟེ།བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཇི་སྙེད་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །བར་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ནི་ཐབས་དང་སྨོན་ལམ་དང་། སྟོབས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པར་གཟུང་ངོ་། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་ རིག་པ་དང་།ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་དང་ལྡན་ཞིང་འབྲེལ་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་པ་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ལ་ཕན་པར་མཛད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་ལྡན་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་མྱུར་བ་ལ་དགོངས་པའོ།།རྣམ་གྲངས་གཉིས་སུ་ན་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ངེས་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལ་གནས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་པའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་བསྟན་པས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ལ་གནས་པར་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་རོ།

第二是住于不退转地，即说不退转地也是不动地。以顶受表示具有极大信心。如果仅仅由于胜解而成为不退转，那么布施等就成为不必要了。因此说'他们将成为殊胜施主'等。通过显示波罗蜜多清净道，即是显明不退转地。'乃至具足一切种最胜的一切智智'是最后的允诺。
其中两次出现'他们'是表示欢喜确定'确实如此'的意思，因为已经正确趣入方便智慧。其中布施有财物布施、无畏布施和法布施三种差别，依此而说'将成为殊胜施主、大施主和殊胜超越的施主'。
戒律也有三种：别解脱戒、摄善法戒和饶益有情戒。依此而说的是'将成就圆满戒律'等四句。其中第一是显示语，或者最后是总结语。'将成为具戒第一'中，是说既是戒律又是最胜的那些人。'将成为具戒殊胜超越'是说具有殊胜超越戒律的最胜者。
功德之道即是功德道，戒律即是功德道，将获得此道。'闻此教法而胜解'即是确定认为如是。'忍辱第一'是指无所缘，如在无尽慧所说等。'乃至'一词包含方便、愿、力、智波罗蜜多具足。
'一切种'是指应说的无碍解、大悲等功德，与此相应即是一切智，具有利益一切众生的智慧。'乃至具足一切种最胜的一切智智'是针对速疾而言。
第二种解释是由于极为接近而确定不移，是对不退转地的特别说明。通过显示波罗蜜多清净，即是显示住于法云地，因为在此地一切波罗蜜多都将清净。

།གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་མོས་པ་ཙམ་ཡང་བྱང་ཆུབ་མཆོག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ན། ཅིའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་འདི་ཁོ་ནས་ཡུན་རིང་པོར་འདི་དག་སྟོན་པ་མཛད། དུས་རིང་པོར་རྗེས་སུ་བསྒྲུབས་བསྒོམས་ཀྱང་ད་དུང་བྱང་ཆུབ་ མཆོག་མ་ཐོབ་ཅེས་དོགས་པའི་ཐེ་ཚོམ་བསལ་བའི་ཕྱིར།འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་གྱི་དབང་ཅི་ཞིག་མཐོང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲིས་སོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་འདོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ།ཁྱོད་ལ་བརྟེན་པ་མཐའ་མེད་པ་དག་གིས་ཀྱང་འབད་པ་མ་བྱས་པར་འདི་ཐོབ་ན། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མཐའ་དག་རྫོགས་པ་ཁྱོད་ཁོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལ་འབད་པ་ཆེན་པོས་སྒྲུབ་པར་བྱེད། དེ་བས་ན་གཞན་ལ་རག་ལས་པའི་དོན་ཅུང་ཟད་ཅིག་མཐོང་ནས་ ཐོབ་པར་མི་འདོད་དམ་ཞེ་ན།ལན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བདག་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཞུགས་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཅི་སྟེ་བདག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་མངོན་དུ་བགྱི་བར་བདག་འདོད་དེ། འབད་པ་ནི་འདོད་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཇི་ཙམ་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བར་མི་བྱེད་པ་ཇི་ལྟར་རིགས་ཞེས་བསམས་པའོ། །འདི་ལྟར་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་གང་ལགས པ་དེ་བྱང་ཆུབ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ནི་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱི་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འཇམ་དཔལ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ ལུས་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།དར་ལས་བསྒྲིབས་པ་ལ་སོགས་པ་དཔེར་བྱ་བ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་གང་ཞིག་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་དོན་དུ་གཉེར་བ་དེ་ནི་དེ་སྐྱེད་པའི་དབང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ནི་འདི་འདོད་པ་ ཙམ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དོན་དུ་གཉེར་བར་མི་བྱེད་དེ་། ཡང་ན་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ནི་གཉིས་ཀ་ཡང་དབྱེར་མེད་པས་བྱང་ཆུབ་ཉིད་འཇམ་དཔལ་ཡིན་ཞེས་དགོངས་པའོ། །འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་འདི་ཅིའི་རྒྱུས་ཟབ་མོ་འཆད་པ་ལ་མཁས་སྙམ་ དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར།འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཟབ་མོ་ཟབ་མོའི་གནས་འདི་ལྟ་བུ་སྟོན་པ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཟབ་མོ་ཟབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ལ་བྱའོ། །འདི་ལྟར་ཁྱོད་ནི་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བ་གང་གིས་བྱས་ཤིང་བསྒྲུབས་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཡང་ན་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཟབ་མོ་འཆད་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པར་གང་ཞིག་བསྒོས་པ་བྱས་པའོ། །མི་དམིགས་ པར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡུན་རིང་དུ་ནི་དུས་རིང་པོར་གང་གིས་སྤྱད་ཅིང་གོམས་པར་བྱས་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།ཚངས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེའི་ཆེད་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་འདི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་བས་ན་འདི་དེ་ ལྟ་བུ་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོའི་དོན་ཡིན་ནོ།

如果仅仅对此法门生起信解就能成就无上菩提，那为什么圣者文殊师利独自长期宣说这些法，长时间修行修习后仍未获得无上菩提呢？为了断除这个疑惑，
问道：'文殊师利，你见到了什么样的意义？'等等。'不愿证得无上正等正觉'这句话表明：
如果无量依止于你的人不需努力就能获得这个，那么圆满福德智慧资粮的你为何还要以大精进来修行？因此，是否是看到了某些依赖他缘的意义而不愿获得？
回答说：'世尊，如果我入于菩提'等等。如果我为菩提而正确趣入的话，那时我确实想要证得它，因为精进是不离开欲求的。
至于'世尊，我是发愿菩提，而不是追求菩提。为什么呢？'这是在思考菩萨为何不追求菩提是如何合理的。
因为文殊师利童子即是菩提。意思是说：菩提就是远离对所取等虚妄执著戏论的智慧本性，而不是其他的自性。文殊师利也正是具有如是智慧本性的身体，
如同被绸缎遮蔽等只是比喻而已。或者说，难道不应该追求无障碍吗？不是的，因为若有人真实追求菩提，他就没有能生起它的能力。我只是依靠希求而已。
因此不去追求。或者，从胜义谛无生的自性来说，两者都是无差别的，所以菩提即是文殊师利，这是其密意。
为了断除'圣者文殊师利因何因缘而善于解说甚深法'的疑惑，
佛说：'文殊师利，你能宣说如此甚深甚深之处，善哉善哉。'甚深甚深是说不是独觉等的境界。'处'是指方面。'如是你'是说'因为'的意思。
指过去对诸佛作布施等性质的事业并修行者。或者是过去诸佛授权宣说甚深法的事业者。
长期无所得地修习梵行，即长时间修习并熟练。梵是指涅槃，为此而修习波罗蜜多等行。
因为圣者文殊师利是如此这般的缘故，所以他能如此宣说，这是经文的含义。

།འཕགས་པ་ཡང་བདག་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པ་གོམས་པ་ཡིན་པར་ཟུར་གྱི་ཚུལ་གྱིས་དེ་སྟོན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བདག་མི་དམིགས་པར་སྤྱོད་པ་ལགས་ན་ནི་ཆོས་ཐོབ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ལགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །འདིས་ཅི་བསྟན་ཞེ་ ན།མི་དམིགས་པར་སྤྱོད་པར་བྱེད་པས་གལ་ཏེ་བདག་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པ་ཡོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐོབ་པ་ཁོ་ནར་ཡང་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ འདི་བདག་གིས་ཐོབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་བདག་མི་དམིགས་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་བཀག་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།གནང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་འདི་དམིགས་སུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་དབྱེ་བས་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པ་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ རྟོགས་པར་བྱ་བ་རྣམས་འདིས་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན།དེའི་ཕྱིར་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ངའི་ཉན་ཐོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདི་དག་མཐོང་ངམ་ཞེས་དྲིས་སོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་གང་ཡིན་པའོ། །བདག་གིས་ཇི་ ལྟར་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་ནི་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་།།འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཐོང་ལགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །མ་རྟོགས་པ་དེའི་བསམ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཇི་ལྟར་ཅི་འདྲ་བར་ མཐོང་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏེ།ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དང་དེ་མཐོང་ན་མི་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་མི་འགལ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དྲོ་བར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པའོ། །སློབ་པ་ནི་ཞུགས་པ་བཞི་དང་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་གསུམ་མོ། །མི་ སློབ་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའོ།།ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་དམ་པའི་ཚུལ་ལ་གནས་པའི་ཚེ་མཐོང་བ་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །སྔར་ནི་རེ་རེ་ནས་ཚིག་རྫོགས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་སྤྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། བྱེ་བྲག་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ལམ་ལ་གནས་པ་ནི་མ་མཐོང་པ་ཡང་མ་མཆིས་ པ་ལགས་ཏེ།མཐོང་བ་ཁོ་ན་ལགས་སོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མཐོང་བ་ཡང་བདག་གིས་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་མཐོང་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །ཇི་ལྟར་དེ་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་མང་དུ་ཡང་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་སོ།།མང་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་སྟེ། དེ་དག་ཕལ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉུང་ངུ་ནི་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་སྟེ། དེ་དག་དཀོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉུང་བ་ནི་སུ་ཡིན། མང་བ་ནི་སུ་ཡིན་ཞེས་དོགས་པ་ལ། དེའི་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དུལ་བར་ཡང་མི་མཐོང་མ་དུལ་བར་ ཡང་མི་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།གཞན་ཡང་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་བརྒལ་བ་དང་། གལ་ཏེ་མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དག་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་དམིགས་ པར་འགྱུར་སྙམ་ན།དེའི་ཕྱིར་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་རྣམས་དེ་ལྟར་མཐོང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་རང་བཞིན་མཉམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

圣者也是以暗示的方式显示自己无所缘执著的修习，世尊如果是无所缘执著的行持，则成为得法性。这显示了什么呢？由于无所缘执著的行持，如果有我在诸波罗蜜多中的行持，则此时增益执取法与有法等的显现执著相的得法性，然而由于断除一切增益，此非我所得。对于波罗蜜多等彼等，我也非无所缘执著而行持，因为无所缘执著的自性即是波罗蜜多等的自性。世尊也未遮止此，因为开许故。
如果文殊圣者是无所缘执著的自性，那么世尊的圆满声闻，以顺决择分等差别而有差异，应为天人世间所了知者，此不应成为所缘。因此问道：'文殊，你见到我这些圆满声闻吗？'圆满即是最胜义。如我所见非如天人世间所见，故文殊答道：'世尊，见到。'
针对未了解者的意乐，世尊问道：'如何见到？'即是问何等何种之义，若见到则为无所缘执著的自性，如何不相违。凡夫得暖等，有学是四向三果住，无学是阿罗汉。一切安住胜义理时也无所见。前是各别圆满语句，此是总说，别说即是彼。
安住世俗谛道时也非未见，唯是见到。依世间谛而见，我无执著而见，如是见到。云何如是？此中说'不见多'等。多是凡夫，因彼等众多故。少是有学无学，因彼等稀少故。何者为少？何者为多？对此疑问，为显示彼差别故，说'调伏亦不见，未调伏亦不见，如是见到'等。
复次，依无所缘执著而问难，若是无所缘执著自性，则如何缘世尊圆满眷属及诸菩萨？为此说'文殊，你如是见到声闻乘者'，因为是真如体性自性平等故。

 །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་ནོ་ཞེས་ལན་གླན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱང་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་གསུངས་ཏེ།ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་དབྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། གནས་སྐབས་ཀྱང་བདག་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་དངོས་པོ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཞི་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་ སེམས་དཔའ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཐོབ་པ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ཐོག་མའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ནས་བཟུང་སྟེ། སྐྱེ་བ་གཅིག་ གིས་ཐོགས་པའི་བར་ཡིན་ནོ།།མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་ཐ་མ་པའོ་། །ཡང་བརྒལ་བ་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དམིགས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པ་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་མཐོང་བ་ལ་བསྟན་པའི་དགེ་ བའི་ལོ་ཏོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་དགོངས་ནས།འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཇི་ལྟར་མཐོང་ཞེས་གསུངས་སོ། །གླང་པོ་ཆེན་པོ་ཞོག་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལན་བཀའ་སྩལ་པ་ཡིན་ནོ། །གླང་པོ་ཆེན་པོ་ནི་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་ལ་བྱ་སྟེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གླང་ཆེན་ནི། །རྟག་ཏུ་མཉམ་གཞག་སྤྱོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གླང་པོ་ཆེན་པོ་མ་བསྐྱོད་ཅིག། །དེ་བསྐྱོད་ན་ནི་དེ་མཐོང་སྟེ་མངོན་པར་ཞེན་པས་བསྐྱོད་པའི་དགེ་བའི་ལོ་ཏོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཐའ་དག་མེད་པར་ འགྱུར་ཏེ།ཡང་དག་པར་མོས་པ་དང་བྲལ་ནས་མེད་པའི་ལྟ་བར་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་མ་བརྟགས་ན་དགའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་གདུལ་བྱའི་བྱེ་བྲག་གི་ཕྱིར་བཞུགས་ན་ཆེས་ལེགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་འདུས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཟབ་མོ་ཐོས་པ་རྣམས་ལ་ཡ་མཚན་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ དང་།བར་དུ་ཆོད་པའི་བྱ་བ་དག་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གསུངས་པའི་དོགས་པར་ག་ལ་འགྱུར། གཞན་དག་བློ་མ་སྦྱངས་ཤིང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྐལ་བ་ཐོབ་པ་དང་བྲལ་བ་འདུས་པ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་གིས་ དེ་དག་མི་ཉན་ཏོ།།དེ་བས་ན་ལྷག་པར་ཡ་མཚན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་འཁོར་ལ་གཟིགས་ནས་སྐབས་ལ་བབ་པ་དང་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གླང་པོ་ཆེན་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་འདྲི་བ་ནི། འཇམ་དཔལ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གང་གི་ཚིག་བླ་དགས་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་ ངོ་བོ་མདོར་སྟོན་པ་ནི།བདག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་གང་གི་ཚིག་བླ་དགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མུ་སྟེགས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་བདག་གོ་སྙམ་པའི་ཡུལ་ལོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མར་བྱ་བ་དངོས་པོའི་ཆ་འགའ་ཡང་དེར་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཅེས་བྱ་ བ་དེ་གང་གི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་པ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་དེའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ།དེ་ལ་ཡང་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་མཚན་མར་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་བག་ཙམ་ཡང་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་གཞི་མེད་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།འདི་ལྟར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་འམ་འདི་ལ་གཞི་མེད་པས་གཞི་མེད་པ་སྟེ། དེའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ།

为了回答菩萨们也是如此的问题。说到'菩萨'这一法也不见随行，因为远离一切有的分别等分别，且因为境界中的我执等自体性本来寂灭的缘故。其中为了菩提而成为勇士，即获得发菩提心的胜解行地初始阶段的菩萨。'入菩提'是指住于胜解行地。'为菩提而行'是指从极喜地直至一生所系为止。'现前圆满成佛'是指最后有。又问难说，如果缘如来则与无缘自性相违。若不是，则见到所示的圆满善果如何于自他相续等中生起？想到这点，说道：'文殊，你如何见如来？'
'大象且住'是回答。大象是指如来，如说：'如来大象者，恒时住等持'等。'大象勿动'，若动则见到，由于执著所动的一切圆满善果将不复存在，因为远离正信而堕入无见。因此，若不观察则以欢喜心，世尊为所化差别而住最为殊胜。
此处为了令听闻甚深真实义的会众生起稀有，以及为了做间隔性的事业而说。若不如此，怎会立即生起所说的疑问？其他未修心且无殊胜缘分的会众，以如来威力而不听闻。因此，观见稀有妙法轮，为了契机和利益众多众生，首先询问大象的自性：'文殊，所谓佛是何言说？'
略说其本质是'所谓我是何言说'，'我'是外道所遍计的我想对境。'无生'是因为相应做的事物丝毫也未生起。'所谓我是何言说，所谓佛也是其言说'是指其本质的同义语，因为作为声音趋入因的相应事物丝毫也未成立。因此说'譬如所谓佛是无基言说'，此是显示：由于此或于此无基故为无基，即其言说。

 །འདིས་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་ཅིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པས་གཞི་སྟེ་ཚིག་ལ་བྱའོ། །གང་གིས་སྐྱེ་འགྲོ་མཐའ་དག་གི་ ཡིད་ལ་རེ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མཛད་པ་ལ་མཁས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རང་བཞིན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་ལ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་པའི་གནས་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི།དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བརྟག་པ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་བློ་ཅན་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤོབས་པ་རང་དབང་དུ་བྱུང་ ནས་མཚན་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་མངོན་པར་ཞེན་ཏོ།།སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་གིས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་པ་འདི་ཡང་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་དང་མཐུན་ པར་འབྲེལ་བར་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལ་དང་པོ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གིས་ཤེས་པར་དཀའ་བའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་ཚིག་ཀྱང་འདི་ནི་ཚིག་གོ་ཞེས་བརྟག་པར་དཀའ་སྟེ། ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་གཏན་ལ་དབབ་པར་མི་ནུས་ཏེ་སླ་བ་མ་ ཡིན་ན།དེས་བཞག་ཅིང་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དགོངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡང་སྒྲའི་ངོ་བོ་ལ་ཚིག་ཅེས་བརྗོད་ན། དེ་ཡང་སྒྲའི་མཚན་ཉིད་དམ། སྤྱིའམ་བློ་ལ་གཟུགས་བརྙན་དུ་འདུག་པ་ཞིག་ཡིན་གྲང་། ཀུན་ཀྱང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་འདི་ནི་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་སྒྲའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པ་ཡིན་པས་དངོས་པོའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དཔྱོད་པ་ལྷུར་ལེན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་བརྟག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་རབ་ཏུ་བརྟགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་རབ་ཏུ་བཀག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་། །འོན ཀྱང་དེ་བཀར་ཏེ་ཡང་དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཉིས་པའི་དོན་དུ།གང་ཡང་དག་པར་མ་གྲུབ་པ་དང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་ཐོག་མར་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །མ་སྐྱེས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱུན་དུ་འཇུག་ཅིང་གནས་པར་འདུ་ཤེས་པའི་མ་སྐྱེས་པའོ། །མི་འགག་པ་སྟེ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་ཆད་པར་འགགས་པ་མེད་པའོ།།བདག་ལ་སོགས་པ་མཚན་མར་བྱ་བའི་ཚིག་གི་གནས་སུ་གྱུར་པ་གང་ཆོས་གང་དང་ཡང་མི་ལྡན་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་གཞི་ཚིག་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་གཞི་དབྱེར་མེད་པ་འདི་ལ་དབྱེར་མེད་པས་དབྱེར་མེད་པ་སྟེ། ཀུན་དུ་འགྲོ་ བ་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ།།དེའི་གཞི་ནི་འདིའི་གནས་དང་རྟེན་ཞེས་ཚིག་སྦྱར་ཏེ། དེའི་གཞི་མེད་པ་དང་། གནས་མེད་པ་དང་། ཚིག་གི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་དེའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་སྟེ།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་མདོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཚིག་གིས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་གཅིག་གམ། མཚན་མ་ལ་སོགས་པའམ། སྤྱིའམ། བློ་ལ་གཟུགས་བརྙན་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་གྲང་། དེ་ལ་ རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་མེད་པར་གྱུར་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པར་མ་ནུས་ཤིང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མེད་དོ།།མཚན་མ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྟོགས་པས་རང་དགར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་མེད་དོ། །དངོས་པོ་ཉིད་ཡོད་ན་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ བདག་ཉིད་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་ཡང་སྐྱོན་སྨྲས་ཟིན་ཏོ།།སྤྱི་ཡང་ལོགས་ཤིག་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་ཡོད་པ་ནི་བློ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྣ་ཚོགས་སྣང་བའི་བློ་ལས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

这是通过理解和领悟意义的基础，即指文字。凡是善于圆满一切众生心愿的功德本性的世尊身，没有任何与之相关的表述处，而是背离了观察事物真实性的愚者们任意生起信解，执著'佛'这一名称为真实。
对于称为'佛'这一名称的缘由也是不存在的，这是教导的假名词语，是他们的增益。这第二个意义也是随顺修行方式而相关地阐述。
关于这一点，为了首先证成，说道：'佛'这一词语是难以用言语理解的。为什么呢？如是，首先连'这是词语'这样的词语也难以考察，难以了知和确定，既然如此，何况是由此安立和显示的'佛'这一含义。
意趣是这样的：如果说表述者也是以声音的本质称为词语，那么它是声音的相状，还是共相，还是心识中的影像呢？这些都不合理。因此，这是由迷乱力而安立声音的名言，你这执著考察事物真如的人是无法观察的。
通过遮遣能诠的本质，依此而观察所诠的本质也同样被遮遣。然而，为了遮遣这些，作为第二个意义说道：'凡是真实不成立的'，即不是从因缘和合而最初产生的。'未生的'是指此后相续运行和安住的认知中未生。'不灭的'是指相续不断而无灭。
对于不具足任何可作为我等标志的词语处的世尊，没有任何基础词语。怎样呢？在这无差别的基础上，由于无差别而无差别，乃至遍行共相。
其基础即是此处的所依和依处，这样组词，意思是无基础、无处所、非词语境界。如是，所谓'佛'是其假名词语，是由于智慧行为不清净而增益的，为了趣入真实性的缘故。
这里的要义是：词语所诠的义是自相一体，还是相等，还是共相，还是心识中有影像呢？关于这点，自相一旦生起就成为无有，所以不能且无所诠。相等也是由分别随意安立的缘故而非真实。
若事物存在，则是自相的本质，对此已说过过失。共相若作为离散等本质而存在于心识中是不合理的，因为从种种显现的心识中无有体验的缘故。

 །གང་མིང་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ཞིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་ཕྱི་རོལ་ན་ ཡོད་པ་འདྲ་བར་སྣང་བ་དེ་ལ་དོན་ཡིན་པར་གཏམ་དགོད་པར་འདོད་དེ་སྨྲ་བ་དེ་ནི་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།འཁྲུལ་ཏེ་སྣང་བ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྣང་བཞིན་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་གང་ཡང་དག་པར་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དོན་གྱི་ངོ་བོར་ཡང་རིགས་པ་མ་ ཡིན་ཏེ་མི་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་འདི་དག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་ཡིན་ན་ཐབས་གང་གིས་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཚོལ་བར་འདོད་པས་ནི་བདག་བཙལ་བར་བྱའོ་ཞེས་ གསུངས་ཏེ།བརྟག་པར་བྱའོ། །དེ་གཉིས་འབྲེལ་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ན་གང་གིས་དེ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། བདག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །མཚུངས་པ་ཉིད་སྟོན་ པ་ནི་ཇི་ལྟར་བདག་ཅེས་བྱ་བ་མུ་སྟེགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མེད་ཅིང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་དམིགས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སངས་ རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ།ཇི་སྐད་དུ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་འདས་པ་གཟིགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ་ཞེ་ན་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྟོགས་པ་པོ་ཡང་མེད། རྟོགས་པ་ཡང་མེད། རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡང་མེད་དེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་གིས་ནི་འདས་པ་ལ་མི་སླུ་བའི་མཁྱེན་པ་འབྱུང་སྟེ།དེའི་ངོ་བོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་དབང་གིས་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་བདག་ཅེས་བྱ་བ་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཆོས་གང་གིས་ཀྱང་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལྟར་ སྟོན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ།།དེ་ལྟར་སྟོན་པ་གང་ལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་གྲངས་སུ་བགྲང་བ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་དེའི་དངོས་པོར་འཛིན་པའི་འཁྲུལ་པའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་སྦགས་པའི་མཁྱེན་པའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་རྣམས་ ཀྱི་དང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྒྲུབ་པར་མཛད་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ།།གལ་ཏེ་ཐབས་འདིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེ་ནི་སླ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་འབད་པ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཅེ་ན། ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ལ་སྙིང་པོར་བློ་སྐྱེད་ཅིང་རྟོག་པ་བསལ་ བའི་ཕྱིར།བདག་ཅེས་བྱ་བའི་གཞིའི་ཚིག་བླ་དགས་དེ་ནི་ཤེས་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ངའོ་སྙམ་པ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གོམས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒོམས་པ་མཆོག་ཏུ་མཐར་ཕྱིན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་མེད་པར་ཐོས་པ་ཙམ་སྙིང་པོར་བྱེད་པས་བསལ་བར་མི་ནུས་ཏེ། འདི་ ལྟར་བདག་ནི་ཡུལ་བྱེད་པ་ཉིད་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པས་སེལ་བར་བྱེད་ལ།དེ་སུན་འབྱིན་པ་ཡང་མེད་པར་བསྒོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ལས་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། གལ་ཏེ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་སོ་སོར་རྟོག་།སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་གལ་ཏེ་སྒོམ་བྱེད་ན། །རྒྱུ་དེས་འབྲས་བུ་མྱ་ངན་འདས་པ་ཐོབ། ། རྒྱུ་གཞན་གྱིས་ནི་ཞི་བར་འགྱུར་བ་མེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །བདག་ཅེས་བྱ་བའི་གཞིའི་ཚིག་བླ་དགས་དེ་ནི་གཞི་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ཤེས་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།

凡是仅仅依附于名称并与分别念相关联，而在外境似乎存在如影像般的显现，对此想要安立为实在之事物而作言说，这是由于迷乱而产生的。
由于执著这种迷乱显现如其所显，因此说是完全不成立等。
这也不应该是事物的本性，因为是不明显等的缘故。
如果世尊的身相超越一切境界，那么应当以何方便了知呢？为此说：'具寿舍利子，欲求如来者应当求我。'应当观察。
若问二者有何关联而为了了知彼而寻求此？说：'我'是佛陀的隐语，意为法性相同的缘故。
显示相同性即是：如同外道所遍计的'我'极其不存在且非有，正因如此而不可得。同样，佛陀也极其不存在且不可得。
难道不是因为了知过去等一切事物而称为佛陀吗？如说：'佛陀见过去'等。不是这样的，因为既无能证者，也无所证，也无所证之境，因为远离能取所取。
依如来力而生起对过去无欺的智慧，由于执著其本性而如是说。
正因如此，如同'我'这一名称不能以任何了知过去等的法而言说，导师也是如此。
如是，虽然导师没有任何可数的所知、能知等本性，但以不被一切执实的迷乱垢染的智慧加持，成办众生殊胜信解，称之为佛陀。
如果以此方便观见世尊是容易的话，为何要作如此大的努力呢？为了遣除仅从闻思所生智慧起实执分别，说：'我'这一基础隐语并非容易了知。
因为我执从无始以来串习，若无修习究竟所生智慧，仅以闻法作为究竟而不能断除。即以破除我是作用者而遣除，而此破除也需要修习究竟才能成就。
如说：'若于法无我作观察，若已观察而修习，以此因得涅槃果，无有余因能得寂。'
'我'这一基础隐语因无有基础而不易真实了知，这是总义。

 །སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་གཞིའི་ཚིག་བླ་དགས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །དངོས པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བསགས་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་བསྒོམ་པ་མེད་པར་ནི་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་འདིར་དོན་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་མངོན་དུ་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་པས་འདི་ཉིད་ལ་འབད་དེ་གནས་པར་བྱའོ། །འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ ཉིད་ཀྱི་མཐུས་ཤེས་པར་བྱས་ཟིན་པ་རང་ཉིད་ལ་རྗེས་སུ་བརྩེ་བ་ཡོད་པ་དང་བཅས་པ་བཞིན་དུ་གསར་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཡིན་ལ།ཇི་ལྟར་ལས་དང་པོ་པས་འཚལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུར་མི་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བརྗོད། ཅིའི་ཕྱིར་གསལ་བར་མ་བསྟན་ཏེ། དོན་ གྱིས་ནི་ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ཀྱང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བསྟན་ཏོ།།འཕགས་པ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལྷག་མ་བརྩམ་པར་བཞེད་ནས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་འདི་གསལ་བར་བྱ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཁོ་བོ་ནི་ཇི་ལྟར་དགྲ་བཅོམ་པ་བྱས་པ་སྲུང་ བ་ཅན་གྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།རྟོགས་པ་ནི་བྱས་པ་སྟེ། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཆེད་དུ་སྲུང་ཞིང་ཡོད་པར་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་བྱས་པ་སྲུང་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་པ་ རྟོགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ།།ཁོ་བོ་ནི་ཇི་ལྟར་སུས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །དེས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེས་ན་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པ་མཐའ་དག་ ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་དེ་ལྟར་བདག་སྟོན་ཏོ།།དེ་དག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡང་མ་ཡིན་ན་ལས་དང་པོ་པ་དངོས་པོའི་མཐའ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། བྱང་ཆུབ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཡང་ དག་པར་འདས་པ་ཡིན་ནོ།།དྲི་བ་བརྩམ་པའི་ཕྱིར་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་དང་ཚིག་གི་ཡུལ་མ་ཡིན་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ཇི་ལྟར་མངོན་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲིས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ནི་སུས་ཀྱང་རྣམ་པར་མ་ཤེས་ཞེས་ བྱ་བ་ནས་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བསྟན་པའི་བར་དུ་སྔར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་འདི་ལ་མ་གཏོགས་པར་བྱེད་པ་པོ་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སུས་ཀྱང་རྣམ་པར་མ་ཤེས་པ་ནི་སྤྱིའི་རྣམ་པར་རོ། །སུས་ཀྱང་ མངོན་པར་རྫོགས་པར་མ་རྟོགས་པ་ནི་བྱེ་བྲག་གི་ངོ་བོར་རོ།།མ་མཐོང་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སོ། །མ་ཐོས་པ་ནི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སོ། །བྱེ་བྲག་མ་ཕྱེད་པ་དང་རྣམ་པར་མ་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་ན་ཡུལ་རིང་པོ་འདི་གཉིས་ཀྱང་རེ་ཞིག་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན་གཞན་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཉིས་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་ཚིག་སྔ་མ་གཉིས་ནི་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །མ་དྲན་པ་ནི་རྗེས་སུ་མྱོང་བ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་དྲན པའི་ཤེས་པས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་ཤེས་པ་ནས་མ་དྲན་པའི་བར་དུ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་མ་སྐྱེད་པ་སྟེ། བསྐྱེད་ན་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འཛིན་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་མ་དྲན་ཞེ་ན། གང་གིས་མ་བཀག་པ་སྟེ། དྲན་པའི་ཡུལ་ནི་འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་སྨྲས་པ་ནི་རང་ གིས་སོ།

佛陀这一基础词的修饰语也是如此。由于从无始以来积累对事物的执著，若不修习无所缘，则不会转变。因此，此处的意义是唯有通过修习而生起的智慧才需要现前，所以应当精进安住于此。
通过圣文殊的加持而已经了知，如同对自己具有慈悲一样对初学者而言，并非如初业者所求那样显示，如是宣说。为何不明显显示呢？是以义理使初业者也能领悟而如是显示。
圣者也想要开启剩余的分别念，为了显示自身智慧生起而明显显示的缘故，说道：'具寿舍利子，我如同阿罗汉护持所作'等等。
证悟即是所作，凡是具有守护并保持现法乐住等心所的性质者，即是护持所作者，直至所谓的阿罗汉、证悟、解脱、利根。'我如同任何'这些词是总结一切。因此也应当包括直至世尊。由此显示：为了如实超越一切智慧和言说，我为菩提而如是显示。
既然连他们也非境界，更何况说初业者住于事物边际者。菩提对于他们来说确实超越一切智慧和言说的境界。
为了开启问题而说'为何如此'，若非智慧和言语的境界，世尊如何现证并显示，这是所问的意义。如是从'菩提非任何人所了知'乃至'因为未显示'。
了知和显示等，如前所说的方式，除此之外无有能作者执著的自性故。其中'任何人皆未了知'是总相。'任何人皆未现证'是别相。'未见'是眼识。'未闻'是耳识。
未分别和未了知二者也是所说的，二者是为了表征。或者说，这两个远境尚且不可执取，更何况其他，为了使知晓此义而显示二者。或者说，前两个词是就分别和了知而言。
'未忆念'是以先前经验为前提的忆念智慧。为何从不了知到未忆念？如是未生起，因为若生起则立即可能有执取。如何未忆念？因为未遮止，因为忆念的对境是过去故。'未说'是自己。

།མ་བསྟན་པ་ནི་དྲིས་པའི་ཚེའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ནི་ནང་གི་ཡིན་ན་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱེད་དེ་དགོས་པ་ཡང་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཇི་ཙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཇི་ཙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ ཚིག་སྟེ།དེ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་འདི་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་མཆོག་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་ནི་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་ལ།བྱེད་པ་པོ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བྱེད་པ་པོ་ཡང་ལས་ལ་རྩོམ་པས་བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བའི་ལས་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་རྗེས་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་ཐམས་ཅད་ དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།བྱང་ཆུབ་དེ་ཡང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་བྱེད་པ་མེད་ན་གོ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་དང་རྟོགས་པ་དང་དངོས་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་ གྲངས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཏེ་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་ཅིང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་འཛིན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་རང་ལ་ འཛིན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བྱེད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་འདི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།རང་རིག་པ་ལ་ཡང་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་དང་བྱེད་པ་པོའི་དངོས་པོ་གཞག་ཏུ་གཅིག་ལ་གསུམ་ གྱི་དངོས་པོ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བྱང་ཆུབ་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ལ་རྒོལ་བ་པོས་བརྒལ་བ་མ་ཡིན་ནམ། བྱེད་པ་པོའི་ངོ་བོ་ལ་མ་རྒལ་བར་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཇི་ལྟར་དེ་སེལ་བར་བྱེད། བྱེད་པའི་ངོ་བོ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་མེད་ ཅིང་གང་ལ་བྱང་ཆུབ་པ་དང་བདག་ཉིད་ལ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསལ་བའི་རིགས་ཏེ།དེ་ལ་བརྒལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ་འོན་ཀྱང་བྱེད་པ་པོའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཁོ་ན་ཉིད་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། དེ་ལས་འདི་གཞན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་ པ་པོ་དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།བྱེད་པ་པོ་དེའི་ངོ་བོ་ཡང་ལོགས་ཤིག་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་གཉིས་སུ་མེད་ པ་རང་རིག་པ་ཙམ་དྲི་མས་མ་སྦགས་པ་གཙོ་བོར་བྱས་ཏེ།བྱང་ཆུབ་ཅེས་བཏགས་ཏེ་གཞག་གོ། །འདིས་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་ན། བྱང་ཆུབ་ནི་བདག་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་ དབྱིངས་དེ་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཤེ་ན།དེའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སམ་ཞེས་ཚིག་ཟུར་གྱིས་དྲིས་ཏེ། མ་ཡིན་ནམ་ཅི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

未说明是在询问时。如果这样菩提是内在的，那为了获得它而精进努力又有什么必要呢？所谓菩提是这样的，所谓菩提这个词，就是能够成办自利和他利的这样的事。这表明是最殊胜的，因为是一切圆满中最殊胜的本体，所以菩提是存在的。如此，因为菩提是作用的本质，且依赖于作者，所以可以证得有作者。作者也通过开始行动而有所作业，因此也会有菩提之业。这样的话，'没有任何可以证得圆满菩提'这样的说法就与所有随后的教法相违背。
所以说菩提也不是实有。'作用'是同义词。如果问为什么的话，就是说如果没有作用怎么能称为菩提呢？如此，菩提、证悟和实际体验是同义词。这只是假立而说的，不是胜义谛，为了显示这一点才说'没有任何可以证得圆满菩提'，因为不可能执著于他性。
那么，是否可以依靠执著自性来建立作用呢？为了显示这也是不存在的，所以说'因为连菩提也不能由菩提而证得圆满菩提'，因为在自证中也不能建立作业、作用和作者的实体，一个事物不可能同时具有三种实体性。
难道对方不是在质疑菩提作用的本质吗？不质疑作者的本质而说'没有任何可以证得圆满菩提'等，如何能遮遣它？应该遮遣说：作用的本质在菩提中不存在，在所证悟的对象和自身中也都不存在，因为这是所质疑的。虽然如此，但作者的特定状态本身就是所谓的作用，这与其他无异，否则将导致非作者本质的过失。
为了显示作者的本质也不是独立存在的，所以说'没有任何可以证得圆满菩提'等。因此，以无二的、仅是自证的、无垢染为主，假立安立为菩提。这是遮除增益边的。如果没有任何可以证得圆满菩提，那么世尊是如何证得法界菩提的呢？
因此，文殊菩萨婉转地问道：'世尊是否证得了法界？'这是在问'是不是'的意思。

 །ལན་ནི་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་སྟོན་པའི་རྟོགས་པ་དེ་སེལ་བར་བྱེད་ན་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་ཇི་ལྟར་འགལ་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བསམས་པའོ། །འོག་མའི་དོན་ཁས་མི་ལེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་ དབྱིངས་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དྲི་མ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཁྱེན་པའི་ངོ་བོ་ནི་བྱང་ཆུབ་བོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་དེའི་བདག་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་དེའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་དབེན་པ་ལས་དབེན་པ་ཐ་དད་ པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་རྟག་ཏུ་བཀའ་སྩལ་ཏོ།།དབེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་འདི་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་པ་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་པའི་ངོ་བོ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། ཡོད་ན་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། སྟོང་པ་ ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས།བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་གྱུར་ན། འོ་ན་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཡིན་པར་སྔོན་རྣམ་པ་དུ་མར་བཞག་པ་དེ་དང་ཡང་འགལ་ཞིང་མི་མཐུན་པར་འགྱུར་ཏེ།དངོས་སུ་ན་རིག་པར་བྱ་བ་དང་རིག་པར་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བདག་ཉིད་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བསྟན་ ན།བྱང་ཆུབ་པའི་བདག་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞེས་མི་ཤེས་པས་དྲིས་པ་དང་། དེའི་ཕྱིར་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་བོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་འདྲི་བའི་བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་གང་ཡིན་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དམ་འཆའ་སྟེ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ གཉིས་ནི་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ལ་འདིར་ལན་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་སེམས་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་སེམས་ཅན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ཏེ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚིག་ཡིན། ཅི་བརྟགས་པ་ལ་བྱའམ། དོན་རང་བཞིན་གྱིས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་སེམས་ཅན་མེད་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་རིགས་སོ། །འོན་ཀྱང་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་བརྒལ་བའི་ལན་ཅི་ཡང་མ་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་པའི་བདག་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་བསྟན་མ་ཐག་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་འགྲོ་བའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་བདག་ཉིད་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་དེའི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་གྱི། བརྟགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པའོ།

答复是：'尊者舍利子，不是这样的。'为什么这样说呢？是因为如果以证悟真如而区分的导师的证悟能够被否定，那么怎么会不与所成立的宗义相违呢？这是考虑到的。为了显示不是不承认下文的意思，所以说'因为法界即是世尊的缘故'。
意趣是这样的：无垢自性的智慧体性是菩提，世尊也是那个自性，法界也正是那个自性，因为远离与所远离无有差别的缘故，这样经常宣说。
在这个非远离的体性中，哪里会有所证菩提、能证者和证悟的体性呢？如果有的话，就会有所取和能取的缘故。远离的特征是空性，认为若无空性，
尊者舍利子说：'如果世尊现证法界成佛'等等。如果法界现证成佛，那么与之前多次安立的无二智慧自性即是无生界的说法相违且不相符，因为实际上有所知和能知者的缘故。
为显示其自性而说'彼现证成佛'时，菩提自性不就是世尊吗？因为不知'如是法界自性'而问，所以说'尊者舍利子，法界即是菩提。'
若问为什么，其提问的想法是这样的：凡是菩提都是离一切障碍的体性，所以是实有的体性。法界是无二相，是一切法无实的体性，那为什么要承许是菩提的体性呢？因为有和无二者不可能同时存在。
对此回答说：'因为法界是无众生的缘故。'如是，'法界无众生'这是菩提的语词。同样，'一切法无自性'这是菩提的假名。
为什么是菩提的语词？是对分别而言，还是因为实际上法界本性无实而应当说'法界无众生'？然而对无障碍智慧自性的菩提的质疑却未作任何回答。
因此说刚才所说的菩提自性世尊是法界的异名。其自性即是菩提的假名而非分别，这是词义。这也是在阐明'法界即是世尊'这一点。

 །དེས་ན་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རིག་པར་བྱ་བ་དང་རིག་པ་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ ཅེས་བྱ་སྟེ།རྣམ་པར་དབེན་པ་དང་དབེན་པ་ཅན་ཐ་དད་པ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་ངོ་བོ་མེད་ཅིང་གཏན་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་སྟེ། བརྟགས་པའི་རྣམ་པ་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱའོ།།ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་འདི་ལས་མ་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་མཉམ་པ་ཉིད་ལས་དགོངས་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚིག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སེམས་ཅན་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚིག་ཡིན། ཇི་ཙམ་དུ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་ནི་གཅིག་ལ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ལན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོར་དང་། དེ བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་གང་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་འཁྲུལ་ནས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་གང་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་དབྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ་ཞེ་ན། དེའི་ ཕྱིར་འདི་སྐད་དུ།བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པའོ་ཞེས་ལན་གསུངས་ཏེ། འདི་ལ་རྣམ་པར་རིག་པར་འཛིན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པའོ། །ཁ་ཅིག་འཁྲུལ་ནས་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་སེམས་ ཅན་ཡང་མེད་པས་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་ཤིང་གཟུང་བར་མི་ནུས་པས་ན་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་མི་ནུས། ཅི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་རམ་ཞེ་ན། འདུས་བྱས་སུ་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་ནུས་པ་ནས། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་ནུས་པ་སྟེ། བར་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་འདུས་བྱས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་དག་ལ་རྣམ་པར་རིག་པ་འཛིན་པ་གང་ཡང་མེད་དེ་ཆུང་ངུ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་ཡང་འདི་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་དེས་ན་དེ་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་རྣམ པར་རིག་པར་བྱེད་པ་ནི་རིགས་ཏེ།དེ་དག་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ངོ་བོར་ཡིན་ན་ནི་གསལ་བར་རབ་ཏུ་སྣང་བའི་ངོ་བོ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡང་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཛིན་པ་མེད་པར་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་དམིགས་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ འབྱུང་བ་གསལ་བར་སྣང་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་གསལ་བར་ནུས་ཞེས་བསམས་པའོ།

因此，其义是这样的：无所知和能知的特征即是法界。这就称为菩提，为了显示远离和能远离无有差别的缘故。法界无有自性，也非完全无有的自性。然而，是事物的自性本身，远离一切分别相的自性称为法界和菩提。
一切也未超出此法性，因此，从平等性而言，所以说'一切法无实，即是菩提语'。若问为何如此，即是法界无众生及一切法无自性，这是菩提语。如果说有和无二者于一处相违的缘故，答曰：因为一切法无差别。
如何无差别？在佛的境界中，即在佛境界的自性中，乃至如是性的自性中。如是，于何处无有所取能取等差别分别，即是无差别。有些人错解为：凡是无有自性差别者，即称为无差别。
因此说：'具寿舍利子，所谓无差别即是无分别。'此中无有分别执著，故为无分别。有些人错解为：所谓无分别是因为连众生也无有，故为无分别。
为此，为明显此义：'具寿舍利子，所谓无分别，是因不能了知执取，故称无分别，并非因为连识也完全无有。'何种自性不能了知？是否是微尘等自性？从不能了知有为，乃至不能了知无为。'乃至'之词包含有为差别色受等。
于一切相中，对彼等都无有能取分别，即使是最小的识，于此也不存在，以此因由，故说彼为无分别。对微尘等自性进行分别是合理的，因为彼等不显现。
然而若是心和心所的自性，对于明显显现的自性，为何不能分别？为此说：'具寿舍利子，一切法'等。一切法即心和心所也不能分别，因为契合无执取，及于一切处远离所缘相的缘故。
若问为何如此？是思考受等生起明显显现时如何能明了。

།ལན་དུ་འདི་ལྟར་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེ་བ་རང་གི་ངོ་བོ་འཐོབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རང་རང་གི་ངོ་བོ་འཐོབ་པ་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ནམ།དེ་མེད་དུ་ཟིན་ན་འཇིག་རྟེན་སྣང་བ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཡང་བདེན་ཏེ། དེ་འབྱུང་བ་ཡང་གང་ལ་གནས་ཏེ་རྣམ་པར་རིག་པར་འགྱུར་བའི་འཛིན་ པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལྕགས་ཀྱི་ཐུར་མ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་རེག་པར་བྱེད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ལ། རང་ལ་ཡང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་མ་ཡིན་གྱི། རང་གི་རྒྱུ་ལས་གནང་བའི་བདག་ཉིད་དུ་འབྱུང་བ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ་ཞེས་ཇི་ སྐད་དུ་སྔར་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།ཆོས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་མ་གསོད་པ་ལ་ཞུགས་པའི་དབྱེ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་རུང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་དག་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ཞུགས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་ བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་མེད་ན་རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་དག་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ལན་དུ་གང་དག་མཚམས་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་དག་ནི་ བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ཞུགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་གོ་རིམས་བསྣོར་ནས་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ཞུགས་པར་མ་མཛད་ཀྱི།མཚམས་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འདི་ཡང་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་པ་ཁོ་ནས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་གང་དག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་དག་ནི་ཡང་དག་པ་ལ་ཞུགས་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།ཡང་གི་སྒྲས་མཚམས་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་དགོངས་པ་ནི་འོ་ན་ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན་འདིར་ཅི་དེ་ཁོ་ན་ཡིད་ལ་བྱེད་ པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྗོད་ན་དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ།དེ་ཐུན་མོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ལ་བརྗོད་ན་ནི་མཚམས་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ངན་སོང་ལ་གཞོལ་བ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་གཞོལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་དབྱེར་མེད་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལ་དབྱེར་མེད་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་ངོ་བོ་མཉམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབྱེར་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚིག་ནི་ངག་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ན་དེ དག་ལ་བྱེ་བྲག་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་བྱེ་བྲག་མེད་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་རྒོལ་བར་བྱེད་པ་རྩོམ་པ་ནི་འོ་ན་གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན་མཚམས་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པ་བྱས་ པ་དང་།དེ་ལས་གཞན་པ་ཡོད་པ་དག་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ནི་མཚམས་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་མཐོ་རིས་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ལ་བརྩོན་པ་བཞིན་ནོ།

对此回答说，诸如感受等一切法，并不存在获得自性的生起。
感受等诸法难道不是各自获得自性吗？如果不存在，则将导致世间无有显现，并将导致烦恼和清净都不存在的过失。
因此所说也是真实的。其生起也无有所依止而能了知、能执取的法，感受等诸法如同铁针一样，丝毫不能触及他法，对自身也非境和有境的实体，仅仅是从自因而显现的自性而已，如前所说。这是总义。
如果诸法差别不存在，这些众生如何能安立为入于不杀生的差别呢？
他们是入于不可思议，即是入于佛性的意思。佛性因为不是一切分别的对境，所以是不可思议的。
如果无有差别性，这些安立就不合理，这是诤论的意思。
回答说，那些入于无间罪的人即是入于不可思议，这样颠倒次第后，入于不可思议并非成为入于不可思议，而是入于无间罪，这也仅是依据平等性而宣说的。
因此说'那些入于不可思议的人即是入于真实'。
'又'字表示应当理解为入于无间罪。
若问为什么，这里的密意是：那么这个'真实'是什么？在此若说是指不颠倒的如实作意智慧，那是不合理的，因为那是不共的。若说是指平等性，那些入于无间罪、趣向恶趣的人，怎么会是入于不可思议和趣向佛性呢？
因此说：'具寿舍利子，所谓真实即是无差别之语'，于此无差别，因为一切处自性平等。
无差别法界也是不存在的，那只是言说而已。
因此显示在空性中彼等没有任何差别。
为了显示如何无差别，首先开始诤论说：如果一切都具有如是性，那么入于无间罪的人怎么会堕入恶趣？发菩提愿的人和其他人为什么会趣向涅槃和善趣？如果这样的话，入于无间罪的人应当成就善趣和涅槃，因为具有如是性的缘故，如同精进于菩提的人一样。

 །ཡང་ན་དེ་དག་ཀྱང་ དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་ཏེ།ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གང་དག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ནི་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་འདིར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ བསམ་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འཇུག་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པར་ཡང་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་འགྲོ་བ་དང་མི་འགྲོ་བར་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་ནས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་ དུ་འགྲོ་བ་དང་མི་འགྲོ་བར་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།མཐོ་རིས་དང་། ངན་སོང་དུ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །དེ་གཉི་ག་ཡང་སྲིད་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གོམས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་དང་འོང་བའི་ཚིག་ནི་ལན་གྲངས་དུ་མར་གཏོང་བ་དང་ལེན་པ་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ འགྲོ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་འདིར་འོང་བར་བྱེད་པ་མེད་དོ།།བར་གྱི་སྒྲས་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ས་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཟུང་བར་བྱའོ། །འགྲོ་བ་དང་མི་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐོབ་པ་དང་མི་འཐོབ་པའོ། །ཉེ་བར་གནས་པ་ནི་ འཇུག་པའམ་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའོ།།དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་འདི་བསྒོམས་ན་གང་ཟག་སྟོང་པ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཕན་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གོམས་པ་ལས་དགེ་བ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ལ། བཟློག་ན་བསྒྲིབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་མངོན་དུ་ གྱུར་པ་དང་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པ་ཡང་ཕན་པ་དང་ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི།ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཕན་པ་དང་ཕན་པ་མ་ཡིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་སྔར་སྨྲས་པའི་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མེད་དེ་། དེའི་འོག་ཏུ་ནི་འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང་། མ་མོ་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱི་དོགས་ པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་འདི་ནི་འདུལ་བའི་དོན་ལ་བརྩོན་པ་རྣམས་ཀྱི་དོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ན་འདུལ་བ་ལས་ལྟུང་བར་འགྱུར་བ་ལ་གནས་པའི་དགེ་སློང་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྟུང་བ་མེད་པ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་གསུངས་ཤེ་ན། དེ་ལ་ འདིར་རེ་ཞིག་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གང་དག་ལྟུང་བའི་རྩ་བ་བཞི་ལ་གནས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ལྟུང་བའི་རྩ་བ་སྨོས་པས་ནི་དགེ་འདུན་ལྷག་མ་ཡང་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་ལ་གནས་པ་སྨོས་པས་ནི་མི་གནས་པ་ཡང་མཚོན་པར་བྱེད་ པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ཀྱང་རྩ་བ་མེད་པ་ལ་གནས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། འདི་ལ་རྩ་བ་ཐོག་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་རྩ་བ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གནས་པ་ནི་ དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་སྟེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩ་བ་དང་རྩ་བ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་ཚིག་གི་དོན་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཕ་རོལ་པོ་དག་རྒོལ་བ་ནི་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཤིན་ཏུ་འདུལ་བ་དང་འགལ་ བར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དགོངས་པའི་ཚིག་གི་དོན་བརྗོད་པ་ནི་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་རྩ་བའམ། རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །རྩེ་མོ་མེད་པ་ནི་ཐ་མའོ།

或者有人说那些也不会如此，因为没有差别。为此说'具有不可思议者，他们不会往生天界'等。此处所说的不可思议是指空性。
若问为何如此，其意是：若进入善法和修空性变得无意义，因为具有与不具有也没有差别。不可思议不住于往来，乃至涅槃也不住于往来，意指天界和恶趣。
这两者从无始轮回以来都是熟习的，所以往来之语是多次取舍轮回。往生涅槃是不退转法性，故此无有返回。'乃至'之词也应包括获得涅槃的地道等。往与不往是指获得与未获得。'住于'是指趣入或开显。
意思是：若修此空性，则如人无我般成为利他之因。因此，如实修习则善法增长，相反则成为障碍。显现与未显现也是获得利益与非利益，而非仅仅存在就能造作利与非利，所以没有前述过失。
其后是为了断除持律者和持论母者的疑惑而宣说。其中这是精进于律义者的疑惑：若无差别性，为何在律中说安住于堕罪的四种比丘和无罪呢？
对此，首先说'具寿舍利子，那些住于四堕罪根本者'等。说'堕罪根本'也表示僧残，说'住于四'也表示不住。'彼等亦住于无根本'是说他们住于法界，这是异名。因为此中无有最初根本，故无根本即是法界，法性恒时安住故。
住于彼即成为彼体性，因为一切法皆是真如体性。对于'住于根本与无根本'这句话的含义，他方诘难说'为何如此'，意即'如是岂不与律极相违'。
宣说密意义趣是'具寿舍利子，因为无生中没有根本或顶端'。无生即是法界。无顶端即是终际。

 །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས། ཇི་ཙམ་དུ་རྩ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ནས་སྐབས་ཀྱི་དོན་གསལ་བར་གྱུར་པ་ཁོ་ན་ཡིན་མོད་ཅེ་ན། ཐ་མ་སྨོས་པས་ཐོག་མ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་རྩ་བ་འབའ་ཞིག་སྨོས་ན་རྩ་བ་འབྱུང་བ་ཉི་ཚེ་གྲགས་པར་འགྱུར་གྱི་སྐབས་ལ་ཕན་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཐ མ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་གྲངས་གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།འདི་ལྟར་དེ་ལྟར་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རྩ་བ་མེད་པའི་དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མི་གནས་པའི་དགེ་སློང་གི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ ཡིན་ནོ་།།རྩ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་བ་བྱུང་བ་དང་བྲལ་བའོ། །མི་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་གནས་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་ཡིན་ནོ། །འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང་རྒོལ་བ་ལྟུང་བ་ལ་རྩོད་པ་དང་འཐབ་པ་བྱུང་བ་ལ་ རྩོད་པའི་དགེ་སློང་དང་།དེ་དག་དང་བྲལ་ན་སེམས་དང་བར་བྱེད་ཅིང་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོན་གནས་སུ་བྱ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མེད་ན་དེ་དག་རྣམ་པར་གཞག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་ གསུངས་ཏེ།ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་གང་ལ་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པས་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་སྟེ། ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཁོ་ན་ལ་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་པར་སོ་སོར་སྣང་བ་འབྱུང་བ་དང་རྩོད་པ་ལ་སོགས་པར་གཞག་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། འོན་ཀྱང་ ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལས་མི་ལྡོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་སྦྱིན་གནས་སུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའོ། །སྤྱོད་པ་ནི་ རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་བསོད་ནམས་མི་ཉུང་བ་བསགས་པའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་མཆོད་གནས་སུ་འོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡི་གེ་ཁ་ཅིག་ལས་ཉེས་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་ཉེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟུང་ བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱ་ལ།དེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གང་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་འབྲུ་མང་པོར་བྱའོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་སྒྲའི་དོན་བཟུང་ན་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པའམ། རྩོད་པར་སྒྲོ་འདོགས་ པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ཡོན་གནས་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་རྣམ་པར་མ་དག་པ་ཇི་ལྟར་ཡོན་གནས་སུའོ་ཞེས་སེམས་པའོ། །རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་མདོར་སྟོན་པ་ནི་འདི་ལྟར་མཉམ་པ་ལ་དེ་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མཉམ་པ་འདྲ་བ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ པ་དེ་ལ་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་བྱ་སྟེ།འདི་ལ་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཞེས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །མ་མོའི་དོན་ལ་བརྩོན་པ་དག་སེམས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་མེད་ན་དད་པ་དང་དད་པ་མེད་པ་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་ལ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་འདི་དག་ཇི་ ལྟར་རྣམ་པར་དབྱེ།འདི་ལྟར་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་དང་འབྲས་བུ་དང་བདེན་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །རུང་བ་འདི་ལ་ཡོད་པས་རུང་བ་ཅན་ཏེ། འདུལ་བ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་རུང་བ་ལ་རྗེས་སུ་གནས་པའོ། །ཚུལ་ཡང་དག་ པར་མ་བཅོམ་པ་ནི་སྲིད་པའི་མཚན་ཉིད་འཁོར་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་།གཟུགས་ལ་དགའ་བའི་ཚུལ་རྩ་བ་ནས་བཏོན་པའོ།

为什么这样说呢？如果仅仅说'无根'二字就已经充分表达了当前的含义，为什么还要多说呢？为了通过说明后者来阐明前者。如果不是这样，而仅仅说'根'的话，就只会让人理解为根的生起而已，对于当前语境没有帮助。
'无终'这个说法是用另一种方式来表达法界，因为如此一来，一切法界是遍及一切时的。因此，所说的'无根比丘'就是'无住比丘'的同义语。
'无根'是指远离根的生起。'无住'是指不住于我执等，乃至'空性的本质'。
对于持律者和争论者在犯戒上的争执和冲突，称为'争论的比丘'。如果远离这些，使心清净，而在世间没有各种应供养处，这些如何建立呢？因此说'争论生起'这是'增益'的同义语。
增益是指对所取等的增益，增益是专指法界。虽然有种种差别显现的生起以及争论等的建立，但一切都不离开心性的不二法性，这是总义。
其中，对增益法界的修行者在世间成为应供养处。对此的修行是如实了知。修行是证悟的缘故。
因此，由于是积累不少福德的处所，所以他本身就适合作为供养处。某些文本中出现'对过失增益的修行'，其中'过失'是指犯戒等，对法界有此增益者，称为如是，应作多重解释。
尊者舍利子，如果按照'对增益的修行'这个词的含义来理解，对增益的修行者或对争论增益的修行者就是应供养处。为什么呢？这是在思考：心续不清净怎么会成为应供养处呢？
详细解释简要开示是：'因为他对平等增益的缘故'。对平等、相同、遍及一切的法界进行增益，如前所述应当这样理解增益。
精通论典义理的人们思考：如果没有种种心念，那么信与不信，乃至'修行增上心'等这些如何区分？这样，'信'是指对业果、谛理和三宝的确信。具有适宜性故称为具足适宜者，即如律中所说随顺于适宜。未被正确摧毁的行为是指喜好轮回的有为相和喜好色法的行为从根本上断除。

 །སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པ་ལས་རྒལ་བ་ནི་གང་གིས་འཇིགས་པའི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་འཇིགས་པ་ལས་ རྒལ་བའོ།།བཟོད་པ་སྐྱེས་པ་ཅན་ནི་གང་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་སྐྱེས་པའོ། །དུལ་བ་ནི་སྤྱོད་པ་བཟང་པོ་ཅན་ནོ། །ལྷག་པའི་སེམས་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའོ། །བཟློག་པ་ནི་མ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་དབྱེ་ བ་དེ་དག་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རོ་གཅིག་པ་ལ་ཡང་འགལ་བ་མེད་དེ།རྣམ་པ་དུ་མ་སྣང་ཞིང་སྟོན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་མ་དད་པ་ ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་གོ།།ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་དད་པ་ལ་སོགས་པར་གཞག་གོ། །ཐ་སྙད་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པས་བཀོད་པའི་རྣམ་པའི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལས་ཡིན་གྱི། དངོས་སུ་ཡོད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་འདི་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱའོ། །ཚིག་ དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་ཡིན་པར་སྟོན་པ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཐ་སྙད་དུ་མ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དགེ་སློང་དད་པ་ཅན་ནི་དད་པས་བྱིན་པ་སྤྱོད་པའི་འོས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། དེ་ལ་དད་པ་ནི་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་དང་བདག་གི་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་འདི་ལ་ཡོད་པས་དད་པ་ཅན་ནོ། །མ་དད་པ་ནི་བཟློག་པ་སྟེ། །སྲེད་པ་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་སྟེ། རྒྱུད་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟླ་བ་སྒྲོན་མའི ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འདི་སྐད་དུ་དེ་དག་ནི་ཟས་རོ་བརྒྱ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།རྟོག་པར་བྱེད་པ་ནི་རྟོག་པ་སྟེ། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་འདི་ལ་ཡོད་པས་བརྟགས་པ་ཅན་ནོ། །འདི་ཡང་འོས་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་ཡོངས་སུ་མ་དག་ པའི་ཕྱིར་རོ།།བཟློག་པ་ནི་བརྟགས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། གང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་མངོན་པར་དགའ་བའོ། །སྲེད་པའམ་འཁོར་བའི་རྒྱུན་གྱི་ཚུལ་བརྩོན་པར་བྱས་ན་རྒྱུན་མ་ཟད་པར་ཚུལ་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་སྲིད་པས་ན། འཇམ་དཔལ་ ཅི་ལས་བསམས་ཏེ་དེ་སྐད་སྨྲ་ཞེས་དྲིས་སོ།།རང་གི་བསམ་པ་སྟོན་པ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པར་མི་བྱེད་དེ། མཉམ་པ་ཉིད་དེ་ཉིད་ཚུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པར་མི་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིས་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་ དབྱུང་ངོ་།།མཉམ་པ་ཉིད་ནི་གང་ཟག་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེ་འདིས་ཐེ་ཚོམ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེས་མཉམ་པ་ཉིད་ ཡང་དག་པར་འཇོམས་པར་མི་བྱེད་ན་དེ་ལྟ་ན་མཉམ་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བས་ཆོག་མོད།ཚུལ་ཡང་དག་པར་མ་བཅོམ་པ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས་ཤེ་ན། མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་ཉིད་སྔར་བསྟན་པའི་ཚུལ་ཡིན་ཏེ་ དོན་ཐ་དད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ།།དེ་བས་ན་གང་གིས་ཡང་དག་པར་མ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་མ་རྟོགས་པ་དེ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་དུ་གནས་སོ།

超越生等诸怖畏是由于断除了怖畏之因烦恼之聚，故此超越了怖畏。具生忍者是于苦生起法智忍者。调伏是具有善行者。行增上心是获得无漏三昧。如果说相反是不信等，那么这些差别显现一切也不违背法界一味，因为在无二的心与心所中显现诸多行相并作开示。如是，从具有清净等门中安立不信等。从具有邪见等门中安立信等。
言说仅是由想要表达所安立的行相之因，而非依实有，故不应执著。为显示这些词语的缘由仅是想要表达的行相，为了显示具德者言说上是不信等，故说'具寿舍利子，有信比丘非行信施之处'等。
其中信是欲，即执著我与我所等的异名。由具此故称有信者。不信是相反，即离贪。彼即阿罗汉，因为相续清净。月灯三昧中如是说'彼等具百味食'等。
分别即是妄想，即非如理分别。由具此故称有分别者。此亦非其处，因为相续未清净。相反即是无分别者，即于一切时中喜乐如理作意。若精进于贪或轮回之流的方式，则不可能称为未尽流而正断，故问'文殊，从何处思维而如是说'。
显示自己的意趣即是'不正断平等性，因为平等性即是方式'。'不正断平等性'是从中引申出'此不作'之义。平等性即是人无我空性。此不以怀疑和颠倒二种知见正断彼。以彼二者为境即是能断。
若彼不正断平等性，则说'不正断平等性'即可，为何说'未正断方式'？所说平等性即是空性自性平等性，即是前说的方式，毫无差别义。因此，未正断即未正解，如是安住于词义中。

 །འཇིགས་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་འཇིགས་པ་ཉིད་དང་མ་བྲལ་བར་མི་སྲིད་དོ་སྙོམ་ནས། འཇམ་ དཔལ་ཅི་ལས་བསམས་ཏེ་དེ་སྐད་སྨྲ་ཞེས་དྲིས་སོ།།འདིར་བརྗོད་པར་བཞེད་པ་ནི་དེའི་འཇིགས་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མེད་ན་ཅི་ཞིག་ལས་རྒལ་བར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་སྙམ་དུ་འཇིགས་པ་ཞིག་ཡོད་ན་ནི་ལས་རྒལ་ཏམ་མ་རྒལ་ཞེས་བརྟགས་གྲང་ན། དགྲ་བཅོམ་པའི་གནས་ སྐབས་ན་ནི་འཇིགས་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་ཡོད་ན་དེ་གང་ལས་རྒལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ།སྔོན་ཉིད་ནས་འཇིགས་པ་ལྔ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་བསྒོམས་པས་མ་སྐྱེད་ པ་དེ་མ་སྐྱེས་པའི་བཟོད་པ་ཅན་གྱི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་སྟེ།མ་སྐྱེས་པའི་བཟོད་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ནས་སོ། །འདི་ལྟར་དེ་ནི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་དེ་ལ་མ་གཏོགས་པར་བཟོད་པར་བྱེད་པའི་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་དུལ་བ་ནི་ངན་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ན་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཉིད་དུ་ལུས་དང་ངག་ཞི་བར་མི་སྲིད་དོ་སྙམ་པ་ཡིན་ནོ།།རང་གི་དགོངས་པ་ནི་མ་དུལ་བ་ནི་དུལ་ལ། དུལ་བ་ནི་མ་དུལ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མ་ཡིན་ནོ། །མ་དུལ་བ་ནི་སྨད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གང་ གིས་འདུལ་བར་བྱེད་ཅིང་སྐྲོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།དུལ་བ་ནི་མ་དུལ་ཞེས་བྱ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས། དེ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་གོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་ཏེ། འོན་ཀྱང་འདུལ་བ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ན་ནི་འདུལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་དགོངས་ནས་སྨོས་ཏེ། གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ རོ།།ཟག་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ལྷག་པའི་སེམས་ལ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བསམས་ནས་འཇམ་དཔལ་ཅི་ལས་བསམས་ཏེ་དེ་སྐད་སྨྲ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །ལན་དུ་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་སྨྲས་པ་འདི་ལྟར་དེ་ལྷག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ལྷག་ པར་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཉིད་ལ་ལྷག་པར་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དག་ན་རེ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བྱེད་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་ལ་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་དམན་པ་གཞན་དག་ འདི་སྙམ་དུ་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་།རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་བཀོད་པ་ནི་བློ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་སེམས་འདི་སྐྱེས་ནས། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་འདི་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པ་ཡིན་པ་སྙམ། དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ན་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པར་སུ་ ཞིག་ནུས་པ་ཡོད་ཅེ་ན།དེའི་དོགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། ཤེས་རབ་མཆོག་དང་ལྡན་པས་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྨྲས་པ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཟག་པ་ཟད་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དེ་ དག་འཆད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་ཏེ།དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་བྱེད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཁྱོད་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བདག་དགྲ་ བཅོམ་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་ཟག་པ་ཟད་པ་ནི་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་སོ།

思维一切怖畏皆已远离的阿罗汉不可能未离怖畏，文殊师利为何这样思维而说此话？此处所要表达的是，如果他连丝毫怖畏都没有，那又从何处超越呢？
这样想：如果有怖畏，则可以考虑是否已超越，而在阿罗汉的境界中，如果有丝毫怖畏存在，又怎能说已超越？因为早已超越了五种怖畏。
凡是未以修习四圣谛而生起所谓'苦法智忍'等任何法者，称为具未生忍的圣者补特伽罗。'凡是具未生忍者'，这样组合词句。
如是，彼乃自性本然，除此之外并非能忍的作者，因为是未生的。
为何如此？是因为认为未调伏者行为恶劣，与此相反，身语寂静是不可能的。
自己的意趣是：未调伏者是调伏，调伏者是未调伏，如是宣说。'由何'等是余下的部分。
因为未调伏是应呵责的，所以能调伏驱除者称为如是。
为何说'调伏者是未调伏'？如果说这是可以推知的，虽然如此，但考虑到'若非离调伏，则是调伏'这一点而说，是为了明确。
思维离无漏三昧者如何是增上心行者，文殊师利为何这样思维而说此话？
作为回答，尊者舍利子说：'如是，为了增上'。增上是指对心本身增上执著为我而施设名言。
其他人说，为了遮止非理行为而显示圣者非增上心行者。
其他低劣众生作如是想：安立于声闻阿罗汉和独觉地者是具有殊胜智慧者。生起此念后，认为圣者文殊师利也是漏尽阿罗汉。
如果不是这样，谁能宣说如此甚深真实性？对于此疑虑，具最胜智慧者说：'文殊师利，你如实说漏尽阿罗汉，善哉！善哉！'
漏尽是阿罗汉性的标志。如彼等所说，你也如是宣说真实性，若非其本性，不应作如是行。
因此，你也非阿罗汉。对此，文殊师利说：'尊者舍利子，确实如此'等，承认自己非阿罗汉而是漏尽者。

།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཚིག་འདི་ཇི་ལྟར་རུང་། ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་མ་ཡིན་པར་ཟག་པ་ཟད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་མི་རུང་ན་ཁྱོད་གཞན་དུ་ཇི་ལྟར་གྱུར་ཞེས་བསམས་པའོ། །བཙུན་ པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རང་གི་བསམ་པ་སྟོན་ཏོ།།འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ས་ལ་འདོད་པ་དག་ཟག་པའི་གནས་བཞིན་དུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ངའི་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་ བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་རྣམ་གྲངས་འདིས་ན་ཁོ་བོ་ཟག་པ་ཟད་མོད་ཀྱི་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་མི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞན་དག་ཡིད་གཉིས་ཟ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་མེད་ན། ཅིའི་ཕྱིར་སྲིད་པ་ཐ་མ་པ་ཁོ་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འདུག་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་ པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་ལ།གཞན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཕྱིར་དེའི་དོགས་པ་གནས་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འཇམ་དཔལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འདུག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲིས་ཏེ། ཅི་ རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་སྲིད་དམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་མཆིས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་ དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དོན་མེད་པར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འདིའི་ལན་དུ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ལ་ཆོས་འཛིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་དམིགས་སོ། །གཏན་ཚིགས་དེའི་སླད་དུ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བགྱིའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།འདིའི་ཕྱིར་ཡང་འདི་གཉིས་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་པར་བྱེད་པ་བདག་ཉིད་དང་བྱང་ཆུབ་པའོ། །བྱེད་པ་པོ་བདག་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་སྔར་བསྟན་པའི་རིགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་དེ་ཡང་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱེད་པའི་ངོ་བོའི་བྱང་ཆུབ་དེ་ཡང་མ་སྐྱེས་པའོ། །དེ་ལ་གང་ཞིག་བྱེད་པ་པོར་འགྱུར་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་མཆིས་པའི་ངོ་བོ་འགའ་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །སུ་ཞིག་བྱེད་པ་པོ་ཁོ་ནར་གྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས པར་འཚང་རྒྱ་བའམ།གཞན་འགའ་ཞིག་བྱེད་པར་གྱུར་པ་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའམ། ལས་སུ་གྱུར་པ་གང་ལ་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་འགལ་བའམ། བྱེད་པ་པོར་གྱུར་པ་གང་གིས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་བྱང་ཆུབ་ ཀྱི་སྙིང་པོ་ལས་ལྡང་བ་གང་ཡང་མ་མཆིས་ཤིང་མི་དམིགས་སོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འགལ་བ་མེད་དེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་གི་བློ་ལ་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། རེ་ཞིག་ འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁོ་ན་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་བྱ་སྟེ།མེད་པ་དེ་ལ་ནི་སེམས་དཔའ་ཡིན་པར་འགའ་ཡང་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། འདི་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཀུན་བརྟགས་ཏེ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་ནས། འཇམ་དཔལ་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་དེ་གང་གི་ཚིག་ བླ་དགས་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།

如果问为什么，就是说这些相互矛盾的话语怎么能成立。既然一切都不是阿罗汉却说是漏尽，这是不合理的，你为何会有其他想法。
尊者舍利子如是等，显示自己的想法。
这样说明：菩萨于声闻缘觉地不希求，如同断除烦恼处一样。那也就是我已断尽的意思。
如是以此方便而说'我虽漏尽'，意思是不住声闻地。
如果他人没有各种疑惑，为何唯有最后有者坐于菩提座而现证无上正等正觉，而其他声闻等则不能？因此为了显示其疑虑确实无有根据，故问'文殊师利菩萨摩诃萨坐菩提座'等，意思是问这种情况是否可能。
为了说明是可能的，文殊师利答道：'世尊，菩萨摩诃萨坐菩提座'等。
若问为何如此，是说福德智慧资粮岂不成为无义。
对此回答：'如是于菩提全无执法分别等。正因如此而无所得。因为这个原因，离一切戏论的智慧本体即是无上正等正觉'。
为此也是因为这二者本来无二，即能证菩提者自身与所证菩提。能作者自身无有，为显示前说之理，故说'彼菩提亦无生'等。所作性的菩提也是无生。
其中凡是能成为能作者的菩提座上之体性皆不存在。谁是能作者而现证菩提，或谁是能作而现证菩提，或于何业而现证菩提相违，或以何能作者而现证菩提后从菩提座起，皆不存在且不可得。
若如是则如何称为菩提座？无有相违，因为依世俗谛而如是显示。
有些人心想，若菩提是如此性质，暂且为何称此为菩萨，因为于彼无中不可得有任何菩萨性。
此是如幻法中假立而说，如是密意而说'文殊师利，所谓菩提是谁的假名'。

།དེའི་ཕྱིར་སྩལ་བར་བྱ་ཞིང་བཀས་སྨོས་པའི་དགོངས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བགྱི་བ་དེ་ནི་མཚམས་མ་མཆིས་པ་ལྔ་པོ་དག་གི་ཚིག་བླ་དགས་ལགས་སོ་ཞེས་འདི་ཉིད་མཉམ་པ་ལ་དགོངས་ཏེ་གསོལ་ཏོ། །དགོངས་པ་མ་ རྟོགས་ན་ཁ་ཅིག་སྐྲག་པར་འགྱུར་བས་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ།ཇི་ལྟར་སྡིག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཚོགས་དག་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོར་ཁས་བླང་དུ་རུང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དགོངས་པ་སྟོན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པས་མཚམས་མ་ མཆིས་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།བྱང་ཆུབ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་དང་། བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པར་བརྟགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ལགས་པའི་གཏན་ཚིགས་དེའི་སླད་དུ་བྱང་ཆུབ་དེ་ནི་མཚམས་མ་མཆིས་པ་ལྔའི་རང་བཞིན་ཅན་ལགས་ཏེ། མཚམས་མེད་པ་དང་འདྲ་བར་འདི་ཡང་ལགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚམས་མེད་པ་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ ནི་རིགས་གྲང་ན།བྱང་ཆུབ་གོ་ཇི་ལྟར་ཡིན། དེ་ཡང་མཚམས་མེད་པ་རྣམས་དང་། ཆོས་གཞན་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། བྱེད་པས་ནི་བྱེད་པ་པོ་འཕེན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མཚམས་མ་མཆིས་པ་རྣམས་མངོན་ པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་མངོན་སུམ་དུ་རིག་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་བསད་པར་ནུས། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱང་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་སེམས་ཀྱང་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚད་མ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་པས་ བསམས་པའོ།།ལན་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཤིན་ཏུ་གཅིག་ཁོ་ནར་མངོན་སུམ་མ་ལགས་སོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་དང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་བར་དུ་གང་གིས་ཀྱང་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་མ་རྟོགས་པར་ མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མ་མཐོང་།རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མ་ཐོས། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་མ་འཚལ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མ་རྟོགས། བར་གྱི་ཚིག་གིས་ཐོས་པ་དང་། མྱོང་བ་དང་། རེག་པ་རྣམས་གཟུང་ངོ་། ། དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། མ་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་རིག་པ་རྣམས་རྡུལ་ཕྲ་མོའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནམ། ཆ་ཤས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཞིག་གྲང་། དེ་གཉི་ག་ཡང་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡུལ་ཐག་རིང་པོ་ན་བར་མེད་པར་གནས་པ་རྣམས་རྡུལ་ཕྲན་ཡིན་པར་མི་རིགས་ཏེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པར་འདུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རྡུལ་ཕྲ་མོ་གཅིག་པུ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་མ་གྲུབ་ན་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཕྱི་རོལ་ན་གནས་པ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་དང དུ་མའི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བའི་མིའི་རྭ་བཞིན་ནོ།།རྡུལ་ཕྲ་རབ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཆ་ཤས་ཅན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བརྩམས་པ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱ་ཆེར་དཔྱད་པའི་གཏམ་འཕྲོས་པ་འདི་རེ་ཞིག་གཞག་གོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་ བྱང་ཆུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་སྡུད་པ་སྟེ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

因此，应当赐予并且随顺佛陀所说的密意，世尊菩提这一说法是五无间罪的增语，如此思维而请问。如果不了解密意，有些人会产生恐惧，因此问道为何如此？意思是说，如何能承认罪业自性的聚集就是功德聚集的自性。
阐明密意说：世尊，如是由于无实有，彼等五无间罪即是菩提自性。凡是菩提自性者，即是如此所说。为何如此？如是无实有，即是一切法远离能作、作者等分别之故。由于彼等是菩提自性的缘故，故此菩提是五无间罪自性，因为此亦如同无间罪一般。
如前所说无间罪是无实有的自性，这是合理的，那么菩提又如何呢？无间罪以及其他诸法的现证是能作的自性，而能作必然会引发作者，因此说'现证无间罪'等。
为何如此？是说母亲等明显现前可知者，如何能杀？若如是者亦不存在，则心识存在的量又是什么？这是所思。
回答说：能生等一切法绝非真实现前。因此，这些法从佛到凡夫之间，任何人都未以修所生慧现证，未以眼识见到，未以耳识听闻，未以思所生慧了知，未以其他意识觉察。中间的词语包含了听闻、体验、触知等。
密意是：母亲等现量所知者，是极微的自性还是有分的自性？二者都不合理。如是，远处无间隔而住者不应是极微，因为一切时都具有部分。如此，单一极微无论如何都不合理。若一不成立，多的自性也不合理。因此，外在的极微根本不存在，因为远离一多自性，如人角。
由于极微不成立，有分也不存在，因为如是被认为是由诸极微所造。暂且搁置这广大的分析谈论。
如是即是菩提，这是总结，意思是说：如是菩提即是一切法无所缘的自性。

།འོ་ན་ཇི་ལྟར་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ ཤིང་མངོན་སུམ་གྱི་བར་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཅེ་ན།དེ་ལྟ་ལགས་ཀྱིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དག་གིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ནས་མངོན་སུམ་དུ་བགྱིས་པའི་བར་དུ་དེ་དག་གཞག་གོ། །ཉེ་བར་གཞག་གོ། །བར་གྱི་སྒྲས་མཐོང་བ་དང་། ཐོས་ པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གྲངས་གཟུང་ངོ་།།ཁྱོད་ཀྱང་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བདག་གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་ཅེས་དོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་ཅི་ཁྱོད་ང་ལ་འདི་སྙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བདག་ གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ་སྙམ་སེམས་སམ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏེ།སེམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ལྷག་མའོ། །ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྟོན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཐ་སྙད་ཙམ་ལན་དུ་མར་བརྗོད་པ་ལས་མངོན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་ པ་དེ་ལ་རྩོད་པའོ།།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྲས་ཉིད་དུ་ཤིན་ཏུ་གྲགས་པ་ཁྱོད་ཇི་ལྟར་ཡབ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་ཅེས་དགོངས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བདག་གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་པའི་ སླད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ།།བརྒལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལན་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་བྱེ་བྲག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་བདག་དེ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་དམིགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ཉེས་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་ནི་བདག་གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་འདིའི་རྗེས་སུ་འབྲང་སྟེ། བདག་གི་མངོན་པར་ཞེན་པ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཆོག་གི་གནས་ཡབ་ལ་ རེ་ཞིག་ཇི་ལྟར་མི་དམིགས་ཞེས་དགོངས་པའོ།།ལན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གནས་པ་ནི་སྟོན་པ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པའི་ངོ་བོར་རོ། །ཁ་ཅིག་ལ་གཏན་ཚིགས་འདྲི་བ་ནི་མི་སྨོས་པར་དེའི་དེ་ཉིད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་འབྱུང་བ་དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཉིད་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ ཡིན་ཏེ།གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་དེ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལས་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་དེ་ལས་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་འགག་ པའི་ཕྱིར་རོ།།གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་སྟོན་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་བགྱིད་ཅིང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་བགྱིད་དོ་ཞེས་གསུངས་ ཏེ།འདི་ནི་གང་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་ནི་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་བགྱིད་དོ།

那么，如何理解世尊自己已经现前证悟并亲证了色声等所缘境呢？虽然如此，但对于具有增上慢的人们来说，从现前证悟到亲证之间，这些都是安立的。以'中间'这个词，包含了见闻等诸多差别。
如果问你也是增上慢者吗？为了断除'如来是我的如来'这样的言说分别的疑惑，世尊问道：'文殊，你是否认为如来是我的如来呢？''认为'是多余的词。用两个词表示执著，这是从多次重复仅仅是言说可以看出的。
世尊，不是这样。这是对那种执著的反驳。为什么这样问呢？是因为想到：你作为如来之子是众所周知的，为何对父亲不生执著？回答说：世尊，因为我不认为如来是我的如来。
难道这不是以质疑本身作为回答吗？不是的，因为有差别。不这样认为的原因是，若执著自性所缘，过失将不断相续。'如来是我的如来'只是言说。因此，随顺这个道理，表明不会生起我执。
为什么这样问呢？是因为想到：为何暂时不缘念具足功德最胜处的父亲？回答是：世尊，因为如此性即是如来性。'因为'表示原因的意思。意思是说如此性如是安住即是导师。'如是'是指无能取所取的本性。
有些版本中不问理由，直接说'彼之真如亦即真如'，其含义是：世尊，彼之真实性即是真如，远离能取所取相即是真如的意思。从'彼之真实性即是真如'这种说法中，说'事物即是真如'，是为了遮止有法之性与其他义相异。
为了表明远离能取所取相，经中说：如来不能了知如来，如来也不能了知真如。这是说，既不是所取，真如的自性也不是为了显示而了知的。

 །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་རྣམ་པར་གཟིགས་པ་ རྣམས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བར་ཇི་ལྟར་ཁས་བླངས་ཞེས་དགོངས་པའོ།།ལན་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་དོན་དམ་པར་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་མ་མཆིས་ཤིང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་ བྱ་བ་ནི་འཛིན་པ་དང་གཟུང་བ་ཡིན་པར་འཇིག་རྟེན་པའི་བདག་ཉིད་འདོད་ལ།དེ་ལ་ངོ་བོ་དེའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དེ་ལྟར་ཀུན་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་གཟུང་བ་དང་ འཛིན་པ་རྣམ་པར་གཞིག་པ་དང་།རྡུལ་ཕྲ་མོ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་བསྟན་པས་འདི་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏེ་ཡང་བསྟན་མི་དགོས་ཀྱི། ཚིག་གི་མཚམས་སྦྱར་བ་དང་། དོགས་པའི་གནས་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་སྤངས་ཤིང་མངོན་པར་ ཞེན་པའི་དབང་གིས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་འོག་ནས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བགྱི་བའི་ཚིག་གིས་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། དོན་གྱི་ངོ་བོ་དེ་ནི་མིང་ ཙམ་དུ་བས་ཏེ་མིང་ཙམ་སྙིང་པོ་ཡིན་གྱི།དོན་གྱིས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང་། མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མིང་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱ་ བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་སྐད་དུ། མིང་གིས་མིང་ནི་སྟོང་པ་སྟེ། །མིང་ལ་མིང་ནི་ཡོད་མ་ཡིན་། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མིང་མེད་པ། །མིང་ནི་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་དོན་དམ་པར་ཡོད་ཅིང་བརྗོད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་གང་ལ་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་ནི་བདག་གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་།མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ནི་གང་ལ་བདག་འདི་སྙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བདག་གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་འདི་ཡིན་ནོ།།ཐེ་ཚོམ་གྱིས་བློ་དཀྲུགས་པ་དག་གིས་ར་ཆོད་དུ་ཡོངས་སུ་དྲིས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཁ་ཅིག་ཚིག་འདི་སྙམ་དུ་དོགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟའམ་ཞེས་དྲིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲིས་མ་ཐག་པ་གང་ཡིན་པའོ།

如果问为什么这样说，是指对于成佛和转法轮等佛眼所见之事，如何承认它们远离能取所取之义。
答复是：世尊，如此，就胜义而言，真如无有实体，如来也无有实体的缘故。所谓真如，世间本性认为是能取所取，而它无有此本性的实体。如来也同样完全无有遍计所执的实体，这是因为不离真如的本性之故。如此，通过宣说破除能取所取，遮遣微尘等的教法，这个道理已经成立，不需要再说，这里是为了连接语句和断除疑惑之处。
'就胜义而言'这个词，是因为承认未断分别且由于执著力，能取所取的实体是世俗谛。
为了进一步阐明这个道理，下文也为了显示因相，以'如来'这个词所说的是这样的：这个义的本性仅仅是名称，名称是本质，而义是空性。这是因为胜义中一切法不可言说，且无生故。或者说，'如来'这个词是这样的：仅仅是说出名称而已，不应该被言说，如此说道：'名以名空性，名中名非有，一切诸法无名，名是遍计执。'
如果这样，在胜义中存在且成为言说对境的如来是什么？对此'如来是我的如来'这样言说和执著的如来是什么？回答说没有任何如来，这就是'我这样想：如来是我的如来'等这段话的含义。
虽然被疑惑扰乱心智者们已经详细询问，但有些人对这些词句仍有疑虑，为了断除疑惑，世尊问文殊：'你对如来有疑惑吗？'
'世尊，不是这样。'这是对刚才所问的回答。

།འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་རྒྱུན་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བའམ། རྒྱུན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ངོ་བོར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའམ། རྒྱུན་རྒྱུན་ཆད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་ རུང་སྟེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་འགའ་ཞིག་མཆིས་ན་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡུལ་དེ་ལ་བདག་ཐེ་ཚོམ་འཚལ་ལོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་ཚིག་དེ་གསུམ་གྱིས་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ གྱུར་པ་གང་ཡིན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་ཐ་སྙད་གདགས་སུ་རུང་བའི་དོན་གྱིས་དངོས་པོ་འདི་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཤེགས་པའམ། རྟོགས་པ་ལ་བྱ་ན། བྱེད་པ་རྣམ་པ་དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་རྒྱས་པར་བསལ་ཟིན་ཏོ།། །། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བདུན་བརྒྱ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ[#་། བམ་པོ་བཞི་པ། ཁ་ཅིག་གི་བློ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་ཡོད པ་མ་ཡིན་ནམ།ཤཱཀྱའི་རིགས་སམ་གཞན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མ་བསྟན་ཏེ་བཞུགས་པ་དང་། གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་དང་མཉམ་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་དེ་བས་ནི་ འདིར་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སམ་ཞེས་དྲིས་སོ།།འབྱུང་བ་སྨོས་པས་གནས་པ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །དང་པོ་དང་རྒྱུན་གྱིས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལན་བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་འབྱུང་བ་མཆིས་ན་ནི་བདག་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་འབྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ནི་སྔོན་མེད་པའི་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གཉིས་ལ་དབེན་པའི་བདག་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཡང་སྔོན་མེད་པའི་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་བདག་དེ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་སྨོས་སམ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དྲི་བ་རྣམ་པ་གཉིས་པ་བསྟན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་ལན་གདབ་པར་བཞེད ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་འདི་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་དུ་ཡུལ་གཅིག་པ་མ་ལགས་སམ་ཞེས་གསོལ་ཏོ།།ཡུལ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་གཅིག་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཉ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ཆུ་ལྟ་བུའོ། །ཡུལ་གཅིག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ ཡུལ་གཅིག་པ་དྲིས་པ་གང་ཞེ་ན།འདི་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་དུ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ཕྲད་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་དག་གི་ཡུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་གསུངས་སོ། །བསམ་གྱིས་མི་ ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཐམས་ཅད་དུ་བསམ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ཅི་རྣམ་པར་བྱང་བ་སྐྱེས་ཤིང་ཐུགས་རྗེའི་སྙིང་པོ་དང་ཤིན་ཏུ་ལྡན་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དེའི་བདག་ ཉིད་དུ་རྟེན་ཏམ།ཅི་རྟེན་པ་མ་ལགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

如此，如果以相续等性相而如来出现，或者以相续转变为他性而圆满成就，或者以相续断灭的自性而如来圆寂也好，如果有某个如来圆满成就，则我对如来的境界生疑惑，这三句话显示有为法的性相，即生、老、涅槃所成的如来可以假名安立的意义，此事物实不存在任何，如此所谓如来是显示能作因，如实际所住而去或证悟，这两种作用已广泛遮破。
《圣般若波罗蜜多七百颂广释》卷四。有些人心想，若不是有为法三相的差别吗？释迦种姓或他处如来出现，如是住世未示涅槃，以及如恒河沙数诸佛世尊圆寂，这是如何？因此在此问文殊：'你不认为如来出现吗？'说出现也应知住世。初次和相续的出现称为出现。
答：'世尊，若法界有出现，我当思维如来出现。'思维是剩余词。法界中无先前不存在的生起。因此，离二边的自性如来也无先前不存在的生起。所以我不作如是思维。'文殊，你不说如恒河沙数诸佛世尊已入涅槃吗？'这是显示第二种问题。
世尊自欲作答，问道：'世尊，诸佛世尊岂不是如是不可思议境界中同一境界吗？'同一境界是指同一所依，如鱼类以水为境界。依何问同一境界？如说'如是不可思议境界中'。'如是'是语助词，即'如此'的意思。对于境界不可思议者说此语。不可思议是指法界极其清净，因为一切处皆不能思议。
由此显示：诸佛世尊是否以清净生起且具大悲心性而依止法界作为其自性？是否依止？

 །འཇམ་དཔལ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་དེ་ལྟར་ངེས་པ་ཡིན་ན་རེ་ཞིག་གཞག་སྟེ། འདི་ཡང་དྲིས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ད་ལྟར་བཞུགས་སམ་ཞེ་ན། འཇམ་དཔལ་དེ་དེ་ བཞིན་ནོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པ་ཉིད་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་བཞུགས་པ་དེའི་སླད་དུ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འོད་སྲུངས་ལ་ སོགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ཡུན་རིང་པོར་བཞེད་པ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལགས་སོ།།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་འབྲེལ་པ་ཅི་ཡོད་ན། གང་གཅིག་བཞུགས་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བཞུགས་པ་ཡིན། འདི་ལྟར་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཐམས་ཅད་ རྗེས་སུ་འདུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ།ཚོགས་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནས་བྱང་ཆུབ་སོ་སོར་ཐོབ་བོ་ཞེ་ན། ལན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དགོངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱའི་ཏོག་དག་པ་ཆེན་ པོའི་མཐུ་དང་།ཐུགས་རྗེའི་སྙིང་པོའི་དབྱིངས་དང་ད་ལྟར་ལྡན་ཞིང་རྒྱུན་ཆད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་དག་ཀྱང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ནུས་པ་དང་།ཐུགས་རྗེ་ཞན་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་རེ་ཞིག་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དུས་ལ་གཟིགས་ཤིང་དུས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བཞུགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་བརྙེས་ནས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་དག་པའི་མཐུ་དང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བརྙེས་ནས་དཔག་ཏུ་མེད་ པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ལ་མྱུར་དུ་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དད་པ་ཅན་སུ་ཞིག་ཡིད་ཆེས་པར་མི་བྱེད།དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ལས་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་གང་དག་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་འབྱུང་བ་འཕགས་པ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་ལྟར་འགྱུར་དུ་དོགས་སོ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ན་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།འདི་ལྟར་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་བཞིན་དུ་ལས་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་རྣམས་ཚད་མ་དང་འགལ་བས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོར་བྱུང་སྟེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་ རྒྱས་ན།གང་དག་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་མི་ཕམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཁོ་ནར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པར་གཏན་ཚིགས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཉམ་པ་ཉིད་མངོན་ པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཏན་ཚིགས་འདྲ་བ་ཡིན་ལ་འབྲས་བུ་མི་འདྲ་བ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མཉམ་པ་ཉིད་འདི་ལ་དགོངས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་དག་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ཡིན་བཞིན་དུ་ གཅིག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ།དེ་ལྟ་ན་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསམས་པའོ།

文中说道'文殊师利如是'等。如果确实如此，那么暂且搁置，还有此问：'世尊释迦牟尼佛现在住世否？'文殊师利答道：'如是。'世尊如此开示。如果这样的话，则证明诸如来不住于涅槃。考虑到世尊释迦牟尼佛住世，而恒河沙数诸佛世尊迦叶等已经涅槃很久的那些佛已经完全涅槃了。
若问为何如此，此处有何关联？若一佛住世则一切佛皆应住世，如此一切随顺于一体性是不对的，而是以各别的资粮获得各自的菩提。答案是'诸佛世尊如是'等。
意趣是这样的：如同世尊释迦幢具有清净广大的威力和大悲心性界，现在具足而不是断灭性的圆寂。同样，彼等也是如此本性，所以这是不合理的。如此，菩萨即使在极其清净的能力和悲心微弱的阶段，也暂且观待众生成熟之时而住世无量时。
获得菩提后，获得极其清净的威力和大悲，为了迅速利益无量众生而住世，对如来有信心者谁能不相信？因此，诸佛世尊唯是不住涅槃。
虽然由业所显现的世尊释迦牟尼佛是无生的，但对于未来时将出现的圣弥勒等是否也如此而有疑虑，因此世尊说'世尊，因此若世尊自己现前圆满成佛'等。
如此，如同常等的本性一样，由业所显现者与量相违故，一切时中都是无生的，因此世尊释迦牟尼佛以极其清净的本性出现而现前圆满成佛，未来时将出现的如来无能胜等也应当视为唯是现前圆满成佛，因为是彼之本性故，因为理由相同故，以及一切如来都是平等性现前圆满菩提故。
一切方面理由相同而果不同是不合理的。不了解此说是针对平等性的人们说'为何如此'，认为本性各异的情况下，一者现前圆满成佛怎么能说其他也现前圆满成佛呢？如此则成太过之失。

 །རང་བརྗོད་པར་བཞེད་པ་སྟོན་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་འདས་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ཡིན་ཏེ།སྔོན་མེད་པའི་ངོ་བོ་སྐྱེས་ནས་ཞིག་པ་ནི་འདས་པའོ། །སྔོན་མེད་པའི་ངོ་བོ་སྐྱེས་ནས་མ་འགགས་པ་ནི་ད་ལྟར་རོ། །སྔོན་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ནི་མ་འོངས་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་ངེས་པར་ལས་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དུས་གསུམ་ གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་ཆོས་ཉིད་འདི་ལས་མི་འདའ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་དག་སངས་རྒྱས་ཁོ་ན་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཚད་མ་དང་འགལ་བ་རྟོགས་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ལས་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་ བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བས་ན་སུ་དག་འདི་སྐད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བགྱི་བ་ནས། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུ་སེམས་པ་དེ་དག་གི་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་སྟེ་ནོར་པས་དེ་དག་ལུང་དང་རིགས་པའི་དོན་མ་ རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡི་གེ་ཁ་ཅིག་ལས་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་སྟེ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེའི་དོན་ཡང་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་ནི་ ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་དང་།རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕྲོས་པར་བགྱིད་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དུ་འཛིན་པའམ། སྟོན་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ ན།སུ་དག་འདི་སྙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བགྱི་བ་ནས། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ནོ། །བར་ཚིག་གིས་སྐྱེའོ། །སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །གནས་ཟིན་ཏོ། །གནས་སོ། །གནས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་ འདས་སོ།།ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གང་དག་ལ་དེ་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་དག་ལ་ཡང་འཁྲུལ་པ་དང་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཡང་ མ་ཡིན་ནམ།བྱིས་པ་དང་མཁས་པ་གཉིས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ནི་འདྲ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་དག་གིས་ནི་འགྲོ་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་འདུག་པ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་དང་། མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པས་མ་བརླན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ཅིང་དགེ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་འདི་ལ་གུས་ པ་སྐྱེད་པའི་ཆེད་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བསྟན་པ་འདི་ཟབ་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་ཟབ་པ་འདི་གང་གིས་བཤད་པ་ལ་གཞན་འདི་དང་ འདྲ་བ་ཉན་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱན་སྔར་རམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འམ། དགྲ་བཅོམ་པའི་མདུན་དུ་བརྗོད་པ་རྗོད་ཅིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ།ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་བསམ་དུ་མེད་པ་སྟེ། བསམ་པ་མེད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་གིས་བསམ་པ་ལས་འདས་པ་སྟེ། བསམ་པར་བྱ་བར་ནུས་པའི་ངོ་བོ་ལས་ གང་གི་ཕྱིར་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

现在解释所要说明的不可思议，即'已过'等词。先前不存在的本体生起后灭去即是过去。先前不存在的本体生起后未灭即是现在。先前不存在的本体后来出现即是未来。一切皆是远离作用的本性。因此，三世如来也不离此法性。若非如此，彼等就不会成为佛陀，因为若了知违背正理即是颠倒。因此，由作用所分别的如来生起等并非真实。
世尊，因此若有人说'如来生'乃至'般涅槃'，彼等世间住着即是迷乱错误，彼等未了解教理之义。某些文字中说'世间住着即是迷乱'，其义也是因为无有显现，以及无有如实智慧之显现。
世尊，彼等所谓'世间住着'，即是能知所知、能诠所诠之相的世间言说，因为世间人们极其执著于此。'散乱'即是执持或显示为他。彼等是什么呢？即是执著'如来生'乃至'般涅槃'。中间词有'生'、'将生'、'已住'、'住'、'将住'、'已涅槃'、'涅槃'、'将涅槃'等等。
即使有人无如是执著，彼等岂不也有迷乱和世间住着？因为凡夫与智者的言说相同。对此，因为彼等未了知众生如幻而住，且未被执著所染。
现在为了使现前善根者对此生起恭敬，为显示此不可思议教法甚深，世尊对文殊说'因此你应说如来不可思议'等。谁能解说如此甚深之法，有人能听闻如此之法，因此你应在如来前或菩萨或阿罗汉前说此如来不可思议。如来不可思议即是如来不可思议，即如所说的自性。
为何不可思议？因为不可思，即无分别。如何是这样呢？因为超越思维，即超越能思维的本性，此即'超越'的词义。

།དེ་བས་ན་བསམ་གྱིས་མི་ལང་བ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཚིག་དང་པོ་ནི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ནི་ཚིག་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་སྐྱེས་ནས་ཐོབ་པ་དང་། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་བཞིའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚིག་རྣམ་པ་བཞི་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ལ་སློབ་དཔོན་འཆབ་པ་དང་བྲལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་མན་ངག་འདི་འབོགས་པར་ཇི་ལྟར་རིགས་ཤེ་ན། དགོངས་པ་ནི་གཞན་དེ་བཤད་ན་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་དེ་དག་ནི་ཐོས་ནས་བསྔགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལན་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྔགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ རེག་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྤོང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་། བརྒྱུད་པའི་སྒོ་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པ་ནི་འདི་ལྟ་ སྟེ།ཆོས་རྣམས་ལ་སློབ་དཔོན་འཆབ་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ཆོས་འཆད་པར་བྱེད་ན་ཐོས་པ་ལ་དགའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱེད་དམ། མ་འོངས་པ་ན་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱེད་གྲང་ན། དེ་ལ་ཆོས་ཟབ་མོའི་བཟོད་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ལ་བྱས་ན་མགུ་བ་ཉི་ ཚེར་མ་ཟད་ཀྱི།ལེན་པར་ཡང་མི་བྱེད། ཕན་པ་ཡང་མི་སྒྲུབ་ཀྱི། སླར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ཐོས་པས་དངོས་པོ་འམ་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བར་ལྷུང་བར་འགྱུར་ཏེ། འཆད་པ་དང་དོན་གཉིས་ལ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྷག་པར་མོས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བས་ན་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་དོན་མེད་པ་ལ་གཞོལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་སྣོད་མ་ཡིན་པ་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པས་འདི་བརྩམས་པ་ནི་འཇུ་སྟོབས་ཆུང་ངུས་ཟས་ལྕི་བ་ཟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་མ་ཡིན་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བས་འདི་དག་ལ་མ་བྱས་ན ལེགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་གཏམ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་བདུད་རྩིའི་རོ་མྱང་བས་བསྐྱེད་པའི་སྲེད་པ་ཅན་ཁོ་ནའི་མདུན་དུ་ཡོངས་སུ་མགུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཤད་ན་མཛེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་ བརྩེགས་པ་ལས་དམན་པ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཟབ་མོ་འཆད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྟུང་བ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་འདི་ལྟར་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་བསྔགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར། སྤོང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ག་ ལ་ཡོད་ཅེ་ན།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་འདི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། བསམ་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དང་པོ་ནི་བསྟན་པར་འགྱུར་ བའོ།།ལྷག་མ་ཚིག་གཉིས་ནི་འཆད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡི་གེ་ཁ་ཅིག་ལས་འདི་ལྟར་བསམས་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བསམ་དུ་མེད་པ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ་དེར་ནི་བདག་གིས་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་བྱུང་ངོ་། །བསམ་དུ་མེད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ལང་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་ ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།

因此说是'不可思议'。如是，第一句是教示。第四句是结语。或者，因为不是与生俱来的智慧、闻所生慧、思所生慧、修所生慧四种智慧的境界，所以四句依次配合。
若问'为什么'，是说对于法无有隐藏的大菩萨们如何适合传授此教授？意趣是因为向其他人解说则成无义，因为如是说'闻已也不会赞叹'等是回答。不会赞叹说'这唯是无颠倒的教示'，因为了知非是显示实相真如。
'也不会舍弃'是说因为是极清净法界的等流，以及由相续门中自相的缘故，了知是究竟。意趣是这样的：并非是为了对诸法隐藏。此说明：讲说佛法时，是为了令闻法者欢喜而做，还是为了未来利益安乐而做？对于此，若对缺乏甚深法忍之人讲说，不仅不会满意，也不会接受，不会成办利益，反而会导致颠倒，因为闻已会堕入实有见或无实有见，因为对说法和义理二者增上胜解为实有和无实有。因此也会舍弃。
由于会趋向无义，所以对非法器者以增上意乐而讲说此法，如同消化力弱者食用重食一般，会使无义一个接一个增长，对这些人不讲说才是善妙的。因此，唯对现证真如、以法性确定语言甘露味而生起渴求者讲说才适宜。
因此，《圣宝积经》中说，对下劣增上意乐者讲说甚深法是菩萨堕罪。若问'为什么'，是说凡夫们怎么会有这样既不赞叹也不舍弃的情况呢？为了显示非是凡夫，所以说'如是此不可思议、不可思量'等。此亦如前，'不可思议'第一句是教示。余二句是解说。
某些版本中出现'思维是不可思议、不可思量'，其中应补充'我所了知'。'不可思量、不可称量'如前。这一切都是显示异于凡夫，即是遍知不可思议。

 །དེ་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། འཕགས་པ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འཆད་པར་བཞེད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ ཐམས་ཅད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་བསམ་དུ་མ་མཆིས་པ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་ལ་བྱིས་པའམ་མཁས་པ་སུ་ཞིག་བསྔགས་པའམ།སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་རྗེས་སུ་བསྔགས་ཤིང་སྤོང་བར་བྱེད་ན་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པ་ཡིན་པར་ཞེན་པར་ འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་གང་ཡང་དག་པར་བསྔགས་པའམ། སྤོང་བར་འགྱུར་བ་མེད་དེ། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་དང་དོན་གཉིས་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་སེལ་བ་ཡང་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་བསྔགས་པ་ལ་སོགས་པ་ ཐམས་ཅད་བརྟགས་པ་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་དོན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་བས་ན་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་སྒྲུབ་པ་དང་འགོག་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་ལོག་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཙམ་བྱེད་པར་ཟད་ཀྱི། གང་གིས་ཅི་ཡང་ བསྔགས་པར་བྱས་པ་དང་།བཀག་པ་མེད་དོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བསྟན་ན་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞིན་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་པར་སྨྲས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མེད་ པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་དག་ཕན་ཚུན་དུ་བྱེ་བྲག་འགའ་ཡང་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་དོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར།འཇམ་དཔལ་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ལང་བ་དེ་ལྟར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ལང་བ་ཡིན་ནམ་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ཅི་ཡིན་ནམ་ཞེས་ བྱ་བ་ལྷག་མའོ།།ཡང་ན་ཚིག་ཟུར་གྱིས་སྨྲས་པའོ། །འདི་ལ་དོགས་པ་མི་བྱ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ལང་བ་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བློ་བཟང་པོས་སྨྲ་བར་འདོད་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་འཇམ་དཔལ་དེ་ དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་སོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བ་སྟེ། རྒོལ་བ་སུ་ཡང་མེད་པར་གཉིས་ཀྱིས་ལན་འདེབས་པ་གཉིས་སྨྲས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བློ་བཟང་པོའི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་སྟོན་པ་ནི་འདི་ལྟར་བསམ་པ་ ཐམས་ཅད་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ལང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཇི་ཙམ་ཇི་ཙམ་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སེམས་པའི་ངོ་བོའམ། གཞན་ཡང་རུང་འགའ་ཞིག་ལ་འབྱུང་བ་དེ་ཙམ་དེ་ཙམ་དུ་དེ་དོན་གཞན་ཡིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་ཏེ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཡང་རྟོག་ པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ལ་འཆེལ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི།དོན་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་རེག་སྟེ་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དོན་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ནི་དེའི་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དེས་མ་མྱོང་བའི་ངོ་བོ་ལ་དོན་རྗེས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ། དེ་བས་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བསམ་པ་ལས་ འདས་པ་ཡིན་ནོ།།ཁྱད་པར་དུ་བཞག་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་གནས་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མ་བཀག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

世尊如是宣说已，圣者欲说不可思议，'世尊，一切法如是不可思议且不可想，对于如此这般，何人无论愚者或智者能赞叹或舍弃？若彼等随顺赞叹及舍弃，则因归入彼空性中，故执著此一切法为胜义。'
因此，无有真实赞叹或舍弃，因其自性之声与义二者不合理，且建立与遣除亦不应理。复次，作者等差别之一切赞叹等皆是分别，彼亦非实有，故说一切非真实。
因此，凡愚者之赞叹、建立及遮遣等，彼等仅是颠倒增上慢而已，意为无有任何赞叹与遮遣。
若说一切法不可思议，则凡夫等亦如来般成不可思议。彼亦不应理，若如是不存在，则彼等互无任何差别。为断除某些人之疑惑故，问曰：'文殊师利，如来不可思议，如是凡夫等亦是不可思议耶？'
此处'是否'为余词。或为婉转而说。为显示此不应怀疑故，说道：'世尊，凡夫等亦如是不可思议。'了知善慧欲说之意，文殊师利应允道：'是如此。'
若问何故，此为诘问。无有任何诘难者而二者作答，称为二说，此为语义。因此，世尊显示善慧所欲说者，即'一切思维皆不可思议故。'
意趣是：凡识之思维自性或其他任何生起，皆执著彼为异义而生起，然唯依于分别自性，非触及异义自性而生。如是，异义自性非彼所有，则如何说未经验之自性为随顺经验义？
因此，凡夫等一切皆超越思维。差别安立即显示未通达真如。'思维'者，是随顺他人增执而说，非为实际安立，因将成无遮过故。

 ། བདག་གིས་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ནི་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་རང་གི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཚིག་ཟུར་གྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི་གལ་ཏེ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ན་། འོ་ན་དང་པོ་འདྲི་བའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསམ གྱིས་མི་ལང་བ་དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ལང་བ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་ཅིའི་སླད་དུ་དེ་སྐད་བཀའ་སྩལ།ཅིའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དྲི་བར་མི་བྱ་ཞེ་ན། ལན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྐལ་བ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བར་བརྟགས་པ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ལང་བ་ལགས་སམ། ཀྱང་གི་སྒྲས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོར་མ་བས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཁོ་ནའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ དགག་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་ཡིན་ན་ནི་ཀྱང་གི་སྒྲས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་བསྡུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དྲི་བ་འདི་བྱས་ཀྱི། རང་གི་བསམ་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིར་ ལན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ལང་བའི་སླད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་། འདི་ནི་དོན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ཡིན་པས་གཞན་གྱི་དོགས་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དངོས་པོ་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པ་འདི་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བདག་དང་བདག་གི་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ཕྱིར་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གོམས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པར་འདོད་ པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།འདི་ནི་ཐར་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཕྱིན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལམ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པའི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ནི་འདི་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་ལ་དག་ཁ་ཅིག་གིས་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་ ལ་སོགས་པ་གུད་ན་ཡོད་པ་ཁོ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པར་བརྟགས་ནས་དེ་འཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་དོན་མེད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་གང་བསམ་གྱིས་མི་ལང་བ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ཕྱིར། མྱ་ ངན་ལས་འདས་པ་ལགས་ཏེ་དངོས་པོ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་བྱས་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་གཏོགས་པར། །འཁོར་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་པ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ཤིན་ཏུ་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཐབས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་དག་ནི་ཉམ་ཐག་པར་འགྱུར་ ཏེ།ཐབས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་དག་ནི་འཇིགས་པར་བཅས་པ་དང་ཉེ་བའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་བཞིན་དུ་དཀའ་བ་དང་། ཡུན་རིང་པོར་འཇིགས་པ་མེད་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ སྟེ།དེའི་སླད་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ལང་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཐ་དད་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པར་དབྱེ་བ་མ་མཆིས་སོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ།

我想要表达的就是这个，为了用言语表明自己想要表达的内容而说：如果诸法的自性和凡夫也是不可思议的话，那么最初提问时，如同如来不可思议一样，凡夫们也是不可思议的吗？世尊为何这样说理由？为何不这样问呢？
作为回答，世尊说'即使是凡夫'等等。'即使是凡夫'是指同等根基者，也是不可思议的吗？'即使'这个词的意思是'不仅仅是凡夫'。或者'即使是凡夫'是为了否定单纯凡夫的差别而说的，那么'即使'这个词并不包含如来。
'为什么这样'是依据他人的疑问而提出的问题，不是随顺自己的想法而提出的。
这里的回答是'世尊说一切法都是不可思议的'。'是'这个词表示非常明显的本质，意思是这个道理非常明显，他人也不会有疑问。
因此，在理解不可思议遍及一切事物之后，为了断除所取、能取、我和我所等一切分别念，应当通过修习无所缘的禅定来获得涅槃。那些想要获得解脱的人应当精进于此，这是通往解脱城市的随顺之道，一切分别念灭尽的本性即是涅槃。
有些人认为所谓择灭等是独立存在的涅槃，为了获得它而精进，这些人是处于无意义的境地。为什么呢？因为正是这个不可思议，为了断除一切分别念，就是涅槃，而不是其他事物。这样的话，就与'除了分别念，轮回从不存在'等说法非常相符。
因此，进入非方便之道的人们将会痛苦，如同走在充满危险的道路上一样艰难，长期得不到无畏和到达涅槃城市。
因为如此遍及的是不可思议的，所以在不可思议的空性中，没有凡夫和圆满佛陀等的差别分类。应当了知这也是趋入涅槃的。

 །བདེ་བར་གཤེགས་པར་ཁས་ལེན་ པ་དག་ཡིན་ན་གང་དག་འདི་སྐད་དུ་འདི་དག་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་དེ་དག་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར།དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དག་འདི་སྐད་དུ་ འདི་དག་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ལོག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གསལ་བར་རྟོགས་པ་དང་། ལུང་གིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་གྱིས་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་པས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ ལ་བསྙེན་བཀུར་གྱིས་ཤིག་དང་།དེ་ནས་ཕྱིས་འདི་དག་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །འདི་དག་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ་ཞེས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡུལ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པས་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་དག་སྤོང་བ་ཡིན་ན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གྲངས་མེད་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟ་སྟེ།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ ཆོས་དང་ལྡན་པ་དང་།ཉན་ཐོས་རྣམས་རྣམ་པར་འདུལ་བར་མཛད་པ་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་དམ་པ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་དག་ཅིའི་ཕྱིར་སྣང་སྙམ་དུ་ཁ་ཅིག་དོགས་པ་ལ། དེའི་ལན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གདབ་པའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་འདོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཇི་ཙམ་དུ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་སྟོན་པ་ལ་བདག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ལམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ ཏེ་འདི་ལ་སེམས་ཅན་དུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་འགའ་ཞིག་མཆིས་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།སེམས་ཅན་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་སྟེ། ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོག་ཡིན་པར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་ ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གལ་ཏེ་བསམ་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་འགའ་ཞིག་མཆིས་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ཁོ་ནའི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དེ་དང་ལྡན་པའམ། འཐོབ་པའི་ངོ་བོའམ། འབྲེལ་པའི་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་བསམ་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་ཞེས་དགོངས་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ལ་ལ་ཞིག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་འདུལ་བར་འགྱུར་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་འདུལ་བ་ནི་ སྐྱོན་རྣམས་དང་བྲལ་བ་དང་།ཡོན་ཏན་རྣམས་འབྱུང་བར་བྱེད་པའོ། །ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་འདུལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པ་གཞན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་རང་གི་ངང་གིས་རྣམ་པར་ ཞིག་པ་ནི་བཏུལ་བ་མ་ཡིན་ནོ།

如果是承认善逝的那些人，有些人这样说：'这些是凡夫的法，贪欲等等，而这些是圣者的法。'怎么会被认为是正确的呢？
因此，世尊说了'这些是凡夫的法'等等。这是这样表明的：那些只是错误的分别，虽然遍及一切事物，明显可知，也是通过教言可知，但因为是颠倒执著的缘故。
对他们应该这样说：一切圆满功德如正确智慧等，都依赖善知识，所以应当亲近供养佛陀、菩萨等善知识。
然后以后就会知道'这些是凡夫的法，这些是圣者的法'这样世俗谛和胜义谛的境界差别。
如果依靠善知识能够断除这些分别，那么你已经亲近供养了无量无数的善知识，为什么还会出现这样的分别：认为如来是一切众生中最殊胜的，同样具有不可思议的法，调伏声闻，是殊胜福田等等？有些人对此产生怀疑。
为了按顺序回答这个问题，所以说了'文殊，你认为如来是一切众生中最殊胜的吗？'等等。
为了显示'只要是显示获得果位，我的这些分别是随顺世俗谛之道，而不是执著为真实'，所以说'如果此中有任何成立为众生者'等等。
众生性在胜义中并不成立，因为法和补特伽罗都是无我的。相对于这一点，怎么会有如来是最殊胜的见解呢？这是其含义。
关于'如果有具有不可思议法者'这句话，也是因为法和补特伽罗无我，所以没有与法和有法相应，或获得的体性，或关联的体性，因此根本没有任何具有不可思议法者，那么相对于这一点，怎么会有如来具有不可思议法的见解呢？这是其密意。
世尊，如果有人能调伏不可思议界，这是指调伏就是远离过失和生起功德。除了调伏所谓的那些声闻之外，没有其他不可思议的，因为贪欲等过失自然消失并不是调伏。

།ཡོན་ཏན་གང་དག་ཡིན་པ་གཉེན་པོ་གོམས་པ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་སྔོན་མ་དུལ་བ་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་བཏུལ་བ་ཞེས་བྱ། དེ་བས་ན་སྔོན་སྨ་མ་ཕབ་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་གཅིག་པོར་མངོན་པར་ཞེན་ནས་ བྱིས་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱི་མི་བདེན་པའི་བློས་བཏུལ་ལོ་སྙམ་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པ་ཡིན་པས་བདག་ལ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཏུལ་ལོ་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཆིས་པ་མ་ལགས་སོ།།གཞན་ཡང་སྐྱོབ་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དབང་ཙམ་ ཁོ་ནས་བཏུལ་བ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་བས་ན་བཏུལ་ལོ་སྙམ་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པ་ཡིན་གྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་དེ་དག་འདུལ་བར་ལན་འགའ་ཡང་མཛད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ཀྱང་བདག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཏུལ་ལོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ནི་གང་ལ་ཡང་ཕན་པའམ།གནོད་པར་ཡང་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཕན་པ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་སོ། །གནོད་པ་ནི་སྐྱོན་གྱི་ཚོགས་སོ། །ཉེ་བར་གནས་པ་ནི་འཇུག་པ་དང་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་འགའ་ལ་ཡང་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་གཉིས་བྱེད་པར་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ཡིན་ན།དེ་ཇི་ལྟར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་བསམ་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་བསལ་ནས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པར་སྒྲུབ་པར་མཛད་ཅེས་བྱ་བའི་ ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ཉིད་བརྫུན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་དབྱིངས་འདི་ནི་གནས་པ་ཉིད་དང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་གནས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །དབྱིངས་འདི་ནི་མ་འདྲེས་པ་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་ པ་དང་མ་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་སྟེ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དབྱིངས་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའོ།།དབྱིངས་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ལགས་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དབྱིངས་དེ་ལ་ནི་ཉན་ཐོས་ཐ་དད་པ་ ནས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐ་དད་པའི་བར་དུ་མི་དམིགས་ཏེ་ཀུན་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཙམ་དུ་མཉམ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དབྱེ་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་དྲི་མ་སྤངས་པ་དང་། མ་སྤངས་པའོ། །བར་དུ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། རང་རྒྱལ་བ་དང་། རྫོགས་པའི་ སངས་རྒྱས་རྣམས་གཟུང་ངོ་།།བཅོམ་ལྡན་འདས་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ཀྱི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རང་ལ་ཡོད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་དང་གཞན་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་དེའི་སླད་དུ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་པས་ལྷག་པར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མ་མཆིས་པའོ། །འདིའི་ཕྱིར་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་དང་།ཡུན་རིང་པོར་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། འབྲས་བུ་མི་ཉུང་བ་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཉིད་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཞིང་གང་བ་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྐྱོན་རྣམས་ཀྱིས་གང་བ་མ་ལགས། ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་མ་གང་བ་ཡང་མ་ལགས་པའོ།

任何功德都是通过修习对治而自然清净的，如果说这些功德以前未被调伏，怎么能说是被调伏呢？因此，对于以前未被降伏的诸行，愚者执著为一体，以不真实的见解认为已经调伏了，这只是一种世俗言说而已。所以我不认为声闻们是被如来调伏的。
再者，仅仅依靠救护者的无分别力就能成就调伏，因此说'被调伏'只是一种世俗言说，世尊从未真正调伏过他们。因此我也不认为自己是被如来调伏的。
关于'世尊，诸佛出世对任何人都不会带来利益或损害'这句话，利益是指功德之集，损害是指过失之集，'带来'是指趋入和发起意乐等。
为什么这样说呢？如果对任何人都不会带来利益和损害，那么怎么能说从凡夫的有限法性中解脱出来，成就声闻等不可思议的法性呢？
为了说明这是虚妄的，所以说'此界是安住性'，意思是即使在凡夫位时也是安住的。'此界是无杂性'是指与有限法性不相混杂，此界一直都是如此。
什么是此界呢？就是不可思议界，也就是空性。因此，在此界中不见声闻的差别乃至凡夫的差别，因为一切都平等，只是在本性上有所不同。差别的建立是基于烦恼的断除与未断除。'乃至'一词包含了菩萨、独觉和圆满佛。
关于'世尊，由于无有事物'这句话，是说由于没有所取等分别的事物，如来是无事物的。他的事物性就是无事物性。因此，由于无事物性，如来是自身和他人的福田，这是他的本性。
基于这个原因，他是超越一切的无上福田。他之所以无上，是因为极其清净、长久安住，以及能带来广大果报。为了依次说明这些，经中说'他不是充满的田地'等，意思是既不为过失所充满，也不为功德所充满。

 ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དེ་ལ་ཆོས་གང་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱང་ངོ་། །བས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་སའི་ཡོན་ཏན་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་ངོ་། །དེ་ལ་ས་བོན་བཏབ་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་འཕེལ་ཞིང་ཡོངས་སུ་མི་འགྲིབ་བོ་ཞེས་བྱ བ་ལ།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དེ་ལའོ། །ས་བོན་ནི་དེ་ལ་དམིགས་པའི་དགེ་བ་སྟེ། རང་གི་རྒྱུད་ལ་དགེ་བའི་ས་བོན་བཞག་ཅིང་ཡོད་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་འགྲིབ་པ་མེད་ཅིང་འཕེལ་བ་མེད་ན་འོ་ན་ནི་འབྲས་བུ་མཉམ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དོགས་ནས།འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅི་ལས་བསམས་ཏེ། ཞིང་དེ་ལ་ས་བོན་བཏབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་ཞིང་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བརྗོད་པར་བཞེད་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །བསམ་ གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མ་མེད་པའོ།།འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ཡུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ས་བོན་བཏབ་པ་ནི་འབྲས་བུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འབྲས་བུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡང་སངས་རྒྱས་ ཉིད་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་འགྲིབ་པ་མེད་ཅིང་འཕེལ་བ་མེད་དེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ས་བོན་ཡང་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་འགྲིབ་པ་མེད་པ་དང་འཕེལ་བ་མེད་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེས་ན་དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་ པ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ས་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་དྲུག་ནི་རབ་ཏུ་གཡོ་བ་དང་། མཐོ་བ་དང་། དམའ་བ་དང་། སྒྲ་འབྱིན་པ་དང་། འགུལ་བ་དང་། འཁྲུག་པའོ། །ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་རྣམས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲ་རྒྱས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཆོས་ཀྱི་མིག་སྐྱེས་པ་ནི་བདེན་པ་རྟོགས་པ་སྐྱེས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་གང་གིས་གང་ཟག ལ་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་མཐོང་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མིག་ཅེས་བྱའོ།།ཆོས་སྨོས་པ་ནི་ཤའི་མིག་རྣམ་པར་གཅད་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མིག་དང་གསལ་བ་དང་སྣང་བ་དང་ ཤེས་རབ་དང་།ཡེ་ཤེས་བྱ་བ་རྣམས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ལ་བྱའོ། །མིག་དེ་ཡང་རྡུལ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་མེད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དྲི་མ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ཡང་ཚིག་སྔ་མ་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ། །ཡང་ལྟ་བའི་ངོ་བོའི་རྡུལ་དང་བྲལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་ཚིག་སྔ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྟ་བ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོའི་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་དགོངས་པ་ནི་ཕྱི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ལ་ གཟར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གོས་ཟླུམ་པོར་གྱོན་པ་བཏང་ནས་ཕྲག་པ་གཡོན་པ་ལ་གཟར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདི་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།

世尊说'任何法都不会真实成就'是指烦恼的习气。'不会成就'是指世间的功德和涅槃。
'在彼处播下种子既不增长也不减少'中，'在彼处'是指在那个境界。'种子'是指缘于彼处的善业，意思是在自相续中已经种下善业种子。
如果既不减少也不增长，那么果报就会相等。如此一来，因为没有殊胜的差别，就不会成为无上的果位。为了避免这种疑虑，因此说'文殊师利，你是从何处思维，在彼处播下种子'等等。
'世尊，如是彼田'等等是显示所要宣说的内容。'不可思议'是指无余。
这样显示：在不可思议的境界中播下的种子会成为不可思议的果报，因为果报与因果相应的缘故。其中不可思议的果报即是佛果，它既不减少也不增长，因为是无上的缘故。因此，从果报的角度来说种子也是既不减少也不增长。
因此'尔时以佛力'等等是显示远离增益和损减的法门的殊胜本质。
'大地六种震动'是指业用的差别，六种是：震动、隆起、下沉、出声、摇动、扰动。
'无所取而从诸漏心得解脱'是指因为没有随眠所以从烦恼中解脱的意思。
'生起法眼'是指生起了证悟真理，即以智慧见到无我等法的智慧称为法眼。
说'法'是为了区别肉眼，那是无记的。这里是指法的本质是善的意思。
'眼、明、光、智慧、般若'等词义并无差别。
'于法'是指苦等圣谛。此眼离尘，即无贪等尘垢。正因如此才是无垢的，因为远离了贪等垢染。
这也是对前文的分别解释。前者是就见的本质离尘而言，后者是就非见的本质无垢而言。
'偏袒右肩'是指解开圆整的法衣，搭在左肩上的意思。这里应理解为'于一肩'。

 །འདིའི་རྒྱུ་གང་ལགས་རྐྱེན་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་གཞན་ དག་ནས།ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་གཉིས། རྐྱེན་གཉིས་ཏེ། གཞན་གྱི་སྒྲ་དང་། ནང་གི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྷ་ལ་སོགས་པའི་མཐུ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་གང་ལགས་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འོད་སྲུངས་ལ་སོགས་པས་སོ།།གཞན་དག་ན་རེ་འདིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་ནོ་ཞེས་འཆད་པ་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པ་ ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།འཆགས་པའི་སྔ་རོལ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་དཔེ་མེད་པའི་འབྲས་བུ་ཚེ་འདི་ལ་འཐོབ་པ་དམིགས་ནས་འཕགས་པ་འཇམ་པའི་གསུང་ལ་གུས་པ་སྐྱེས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་ བསྟོད་པའི་ཆེད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དཔལ་ལོ་ཞེས་དེ་སྐད་གསོལ་ཏེ།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ན་ལྷག་པ་མེད་པའོ། །དཔལ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་འབྱོར་པ་སྟེ། དེ་འདི་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་རྒོལ་བའི་བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་གཞན་ལ་ཡོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་ནུས། འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་འདི་ལ་མངོན་སུམ་དུ་འཇུག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན བདག་མེད་པ་གཉིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ཤིན་ཏུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་རྣོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གོ་འཕང་དང་ཉེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་དང་དབང་པོ་གང་ཟག་གང་འདས་དང་། །ཞིག་དང་མ་སྐྱེས་དེ་དག་རྟོག་པ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་འདི་ལྟ་ བུ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པ་ཡང་མེད་དེ།འདི་ལྟར་གཞན་གྱི་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་རྟོགས་པ་ངེས་པར་བྱ་བ་ལ་རྟགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབང་པོའི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ལུས་དང་ངག་གི་ཐ་སྙད་ལ་རྗེས་སུ་དཔོག་ན་ཡང་ཐ་ སྙད་ནི་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ཏེ་འཇུག་པ་ཡིན་པས་དེ་གཞན་དུ་བྱ་བར་ཡང་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སེམས་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་མ་ངེས་པ་འདོད་པ་དང་བྲལ་བ་ཁྱོད་འདྲ་བས་ནི་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པར་ཤིན་ཏུ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིའི་ལན་དུ། འདི་ལྟར་འདིའི་སྤོབས་པ་གང་ དང་གང་ལགས་པའི་སྤོབས་པ་དེ་དང་དེ་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ།ཚིག་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ནི་རྒྱུད་གཞན་ལ་ཡོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་བྱེ་བྲག་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། ཚིག་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ཡང་ཚད་མ་དང་ལྡན་པའི་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ སྨྲ་བ་པོས་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་དང་།ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང་བའི་མཆོག་དང་། གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་བསམ་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། ཚིག་ལ་འདིར་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་པ་ཅི་ཡོད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ལྷག་མ་ལུས་པར་གཟིགས་ ནས་གདམས་ངག་གི་གཏམ་གྱི་རྒྱུད་མི་གཅད་པའི་ཕྱིར་གླེང་སློང་བ་མཛད་པ་ནི།དགེ་སློང་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་ཚིག་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།

'这是什么原因什么缘由'是同义词，如同其他经典中所说：'生起正见有两种因、两种缘：他人的声音和内在如理作意。'
为了完全断除天等的神力，所以说'是什么因'。
'过去诸佛世尊也'是指世尊迦叶等。
有些人说：'因为这个法门显示佛道，所以是无始时来的'，这种解释不合理，因为即使在世俗谛中这个境界也没有无始性，因为在世界形成之前是不存在的。
因此，尊者舍利子见到这个法门的神变以及在今生获得不可思议无比的果报，对圣者文殊的言教生起恭敬心而极为赞叹，所以对世尊文殊说'这是不可思议的吉祥'。不可思议即是无上。吉祥是指出世间的功德、智慧等圆满，因为他具有这些。
对方心中的质疑是这样的：'你怎么能了知他人相续中的功德圆满？首先，你的他心通并不能直接了知这些。'
因为通达二无我所以智慧根极其锐利，并且接近如来的果位。如经中所说：'地和根基及补特伽罗，已灭及未生，彼等无分别。'
对这样的境界推理也无法运作，因为要确定他人的过失和功德是没有标志的，这是心法，超越感官境界。即使从身语行为推测，行为也只是依靠人的意愿而起，所以不能作为确定依据。像你这样心极不定、离欲的人，是完全无法说出他人的情况的。
对此回答说：'他的任何辩才，那些辩才本身就是不可思议的。'这是在说：殊胜语言的因是了知他人相续中功德的差别，而这殊胜语言由于显示具有量的意义，能表明说者已经真实通达、无误见到殊胜境界，并且能了知随顺利他的意乐。那么这样的语言有什么不合理的呢？
世尊也看到还有剩余应说的内容，为了不断教诫语言的相续，所以作开示说：'比丘舍利子所说的话如是'等。

 །འཕགས་པས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་བཙུན་པས་སྨྲས་པ་སེལ་བར་མཛད་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བསམ་ གྱིས་མི་ཁྱབ་ན་སྤོབས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།དགོངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་སྤོབས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ཅི་བསྟན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཅི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་བདག་ཉིད་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་སྣང་ངམ། འོན་ཏེ་ཅི་གཉིས་སུ་ མེད་པ་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་བདག་ཉིད་དུ་སྐྱེའམ།ཅི་ནང་དུ་བརྗོད་པའི་ངོ་བོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འདི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཉིས་སུ་འབྱུང་བ་ཡིན། བཙུན་པས་བདག་ལ་སྨྲས་པར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་དག་ལས་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད་ཅེས་དགོངས་པའོ། །འདི་སྙམ་དུ་ དགོངས་ཏེ།སྒྲ་དང་དེའི་དོན་མཐའ་དག་ནི་བསམ་པར་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་མི་རིགས་པར་སྨྲས་པ་མ་ཡིན་ནམ། གང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མ་ལགས་པ་ནི་ཅི་ཡང་མ་མཆིས་ སོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྒྲ་སྨོས་པས་དེའི་དོན་ཡང་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་དགོངས་ཏེ། སྒྲ་དང་དོན་དེ་གཉིས་ནི་ཕྱིའི་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་དམ། སྤྱིའི་ ངོ་བོའམ།བློ་ལ་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅིག་ཡིན་གྲང་ན། དེ་དག་ནི་དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་། གསལ་བ་གཉིས་སུ་མི་འགྱུར་ཏེ། །གཞན་དུ་འགྲོ་བར་སྣང་བ་ཡིན། །ཤེས་པ་དག་ལམ་གཏོགས་པར། ། ཇི་ལྟར་དོན་གཞན་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །དེ་བས་ལོག་པར་རྣམ་རྟོག་པའི། །སྒྲ་དོན་འདི་ཀུན་རྣམ་པར་ངེས། །བག་ཆགས་ལས་བྱུང་ཐོག་མ་མེད། །རང་གི་བསམ་ལས་རྣམ་པར་ལོག་།ཅེས་འབྱུང་ངོ་། །ཕྱོགས་གསུམ་པ་སེལ་བ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱི སྒྲ་ནི་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ངོ་བོའོ། །སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་དོན་ལ་བྱ་སྟེ། སྒྲའི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་སྒྲའི་དོན་ལ་སྒྲ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྒྲའི་དོན་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་རང་བཞིན་ལ་གོ་ འགལ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན།སྒྲ་མ་ལགས་པ་ཡང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྒྲའི་དོན་མ་ལགས་པ་ཡང་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ། །བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་ནང་དུ་བརྗོད་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་དེའི་སྤྱིའི་རྣམ་པའི་སྒྲའི་དོན་ཉིད་དུ་རང་གི་རྣམ་པ་ལ་མངོན་པར་ ཞེན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་ཡང་བཙུན་པའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་ འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ།།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདི་ཉིད་རེ་ཞིག་དེ་ཙམ་གྱིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྤོབས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བཤད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་བསམ་གྱིས་མི་ ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གམ་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེ་ཉིད་ཀྱང་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བདག་སྙོམས་པར་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

圣者为了阐述真实义而破除尊者所说的是：'世尊，不可思议则不会有辩才'等。
意趣是这样的：所有这些辩才都是不可思议性，这说明了什么呢？是否显现为执取不可思议自性的相？还是说不二性生起为不可思议自性？是否因为具有内在言说的本性而成为不可思议，这二者是否会出现？意趣是：尊者对我所说的与其他有何差别？
如是思维：一切声音和其义都应当思维，因为这二者是分别心识的对境。这些难道不是说得不对吗？除了不可思议外没有任何东西。
因此说：'世尊，一切声音都是不可思议的'，说声音也是表示其义。如是思维：这声音和义二者是否是外在色法的本性明显的自性，或是共相的本性，或是显现于心识的相？究竟上它们不会成为分别心识的对境。一切中也说：'明显不成二，显现为他行，若属于心识，如何成他义？因此颠倒分别，声义皆决定，从无始习气，违背自思维。'
破除第三方面是'不可思议性的声音是不能显示的'。不可思议性即是不可思议的本性。声音是指声音的义，因为随顺声音的相，所以说声音的义为声音。即使没有声音的义，于自性有何相违呢？
说'非声音也'，即非声音的义也不能显示。意思是不能言说。义是这样的：内在言说也如同其共相的声义性一样执著自相，这也是不存在的，因为如实执著，以及未如实证悟真实义的缘故。
然后尊者的意趣是这样的：因为这是入于不可思议三摩地，凡夫等则不是。因此，如果说这仅仅以此为不可思议辩才的话，为此世尊说：'文殊师利，你入不可思议三摩地吗？'
破除这个也是'世尊，不是的'。分别这个即是'我不入不可思议三摩地'。

 ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ལ་སྙོམས་པར་མི་འཇུག་ཅེས་བསམས་པའོ། །ལན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་བདག་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལགས་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གོང་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒྲ་སྨོས་པ དེར་ཡང་འདིའི་དོན་གྱིས་ཁོང་ནས་དབྱུང་བར་བྱའོ།།འདི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བདག་བསམ་དུ་རུང་བ་ལགས་ན་ནི་བདག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་ཡོད་ན་ ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དོན་འདི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་བསམ་དུ་མ་མཆིས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ནི་བསམ་དུ་མ་མཆིས་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བསམ་གྱིས་མི་ལང་བ་ལགས་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་བསམ་དུ་མ་མཆིས་ཏེ་བསམ་པ་ལས་ འདས་པ་དེ་བས་ན་དོན་བསམ་གྱིས་མི་ལང་བ་ལགས་སོ།།བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྨོས་སོ། །དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་བདག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བགྱི་སྟེ། ལོགས་ཤིག་ན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་མི་བགྱིད་དོ། །གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངོ་བོ་དང་ལྡན་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་པོ་དང་།སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱ་བ་དག་མེད་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་བདག་བསམ་ གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའམ།སྙོམས་པར་ཞུགས་པའམ། སྙོམས་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། ཁ་ཅིག་ལས་བསམ་པ་ལས་འདས་པ། བསམ་བྱ་མེད་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེའི་དོན་ཡང་འདི་ཡིན་ཏེ། བསམ་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་འདི་ལས་འདས་པས་བསམ་པ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསམ་བྱ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། བསམ་བྱར་འོས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་བདག་ནི་བསམ གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་སྙམ་པ་འདི་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་ལྟ་ལགས་ཀྱིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་བསྒོམ་པ་ཁྱད་ཞུགས་པ་ཐོབ་པའི་སྔོན་རོལ་ལས་དང་པོ་པ་ཐོག་མ་བརྩོན་པའི་ཚེ་ན་འདི་སྙམ་དུ་ཞེས་ བྱ་བ་ལྷག་མའོ།།དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་བསམས་པར་གྱུར་ཏོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གོ་འཕང་འདོད་པས་མངོན་དུ་བྱའོ་སྙམ་མོ། །དེ་བསམ་པ་དེ་ཅི་མེད་དམ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། བཅོམ་ ལྡན་འདས་ད་ལྟར་ནི་བདག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་སྙམ་དུ་ཡང་ཕྱིར་ཡང་དེ་ལ་སེམས་པ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་མ་མཆིས་སོ།།འདིར་སྔར་དཔེ་བསྟན་པས་ལན་གདབ་པའི་ཕྱིར་རོ་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་སོ།།འཕོང་གི་སློབ་དཔོན་ནི་འཕེན་མཁས་པར་གྱུར་པའོ། །དེ་སྔོན་ལས་དང་པོ་པའི་ས་ནི་སློབ་པའི་ཚེ་བསམ་པ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་འབེན་སྦོམ་པོར་གྱུར་པ་བ་ལང་གི་ཕུར་པ་དག་ལ་ཕོག་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །བ་ལང་གི་ཕུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུར་པ་ གང་ལ་བ་ལང་དག་འདོགས་པའོ།

如果问为什么这样说，是因为想到：既然已经如此分别了，为什么不入定呢？
回答说：世尊，因为这是不可思议的三昧。
上文提到三昧的声音，也应从这个意义中理解。
是这样的：世尊，如果我是可思议的，我就会入不可思议三昧。这意思是说，如果离开不可思议三昧而存在的话。
这个意思也是不存在的，因为世尊，所谓不可思议三昧，就是不可思、不可思议、不可思量的，因为超越思维，所以意义不可思量。
仅仅是说三昧而已。因此，我怎么能入不可思议三昧呢？因为离开它是不可能的，所以不能。
当一刹那的识性具有不二不可思议三昧的本性生起时，也没有能入定者、入定和所入定，那时我怎么能入不可思议三昧、已入定或将入定呢？
有些经典说：超越思维、无所思维、不可思议。其意义是：超越所思维的本性，所以是超越思维。正因为如此，所以无所思维，即不适合思维。第三是总结语。
如果这样的话，'我入不可思议三昧'这个想法怎么会生起呢？为此说道：虽然如此，世尊，我在获得殊胜修行之前，作为初学者最初精进时想到。
那是什么样的呢？想着要入不可思议三昧，如是思维。想着要现证如来果位。
那么这种想法是否不存在呢？说道：世尊，现在我已不再生起'我入此不可思议三昧'的念头。
这里是为了用前面的比喻来回答。世尊，譬如等等。
射箭老师是指善于射箭的人。他在最初学习时想到：我要射中粗大的牛桩。牛桩是指系牛的木桩。

།འཕོང་གི་སློབ་དཔོན་དེ་གང་གི་ཚེ་སྐྲའི་ཉག་མ་ཕྲ་མོ་ལ་ཕོག་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་འཕོང་གི་སློབ་དཔོན་དེ་ཡང་བསམ་པ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་བ་ལང་གི་ཕུར་པ་དག་ལ་ཕོག་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་མི་འབྱུང་ངོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་འབྱུང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་སྐྲ་ལ་ཕོག་པར་ལེགས་པར་ལོབས་པའི་སླད་དུའོ། །སྐྲ་ཉག་མ་ཕྲ་མོ་ལ་ཕོག་པར་མཁས་ན་བ་ལང་གི་ཕུར་པ་ལ་ཕོག་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅི་སྟེ་གོམས་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་མ་ཐག་ཏུ་གང་གི་ཚེ་འཕོང་གི་སློབ་དཔོན་དེ་སྐྲ་ལ་ཕོག པར་འཚལ་ཞིང་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་བསྒྲིམ་མི་འཚལ་བར་འབད་པ་མེད་པར་སྐྲ་ལ་ཕོག་པར་འགྱུར་ཏེ།སྐྲ་ལ་ཕོག་པར་གོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་དུ་བདག་སྔོན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དོན་ལ་དཔེའི་དོན་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་བདག་ གིས་རིམ་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཕྲོས་པ་མཐའ་དག་བསལ་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་སྙོམས་པ་ཞུགས་པར་གྱུར་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་ངོ་བོས་གནས་པ་དེའི་ཚེ་བདག་སླར་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་བསམ་པ་འདི་སྙམ་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིས་གནས་པར་བགྱིའོ སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ།།སླར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཅི་སྟེ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པར་མ་གྱུར་བའི་ཚེ་སྔོན་ནི་བྱུང་ལ། ད་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མི་འབྱུང་བ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འདི་ལ་དེའི་བསམ་པ་ཞུགས་ནས་དེ་འཕེལ་ན་གོ་དེའི་བསམ་པ་ཡང་འཕེལ་བའི་རིགས་སོ་ཞེས་བསམས་ པའོ།།འདིའི་ལན་ནི་གང་དང་གང་གི་ཚེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིས་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིས་གདགས་སུ་མ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་འདོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་ ན་གདགས་སུ་མ་མཆིས་པའོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་མེད་པ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཙུན་པས་ཟིན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཞི་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཞན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཡིད་རྟོན་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འཇུག་གོ་སྙམ་པ་དེའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་ དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིས་གནས་པའི་ཚེ་འདི་ལ་ཡིད་མི་རྟོན་ན་ཞེས་གསུངས་ཏེ།འདི་ལྟར་གདགས་སུ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་གསུངས་ན། འདི་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ཞི་བ་ཡིན་པར་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། འདི་བས་ཆེས་ཞི་བའི་དངོས་པོ་ གཞན་ཞིག་ཡོད་པར་མངོན་ནོ་ཞེས་སེམས་ཅན་གཞན་ཞིག་སེམས་པའི་ངོར་བྱས་ཏེ་།བཅོམ་ལྡན་འདས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་བས་ཆེས་ཞི་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཞན་ལྟ་མ་མཆིས་སམ་ཞེས་དྲིས་སོ། །རེ་ཞིག་ཚིག་གི་སྐྱོན་བཟུངས་ བ་ནི་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཞི་བ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།བཙུན་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཞི་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཞན་དྲིས་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ཞི་བ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་བརྒལ་ཞེ་ན། འདི་ སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ།འདི་ཞི་བ་ཉིད་ཡིན་པར་རྟོགས་ན་ནི་གཞན་ཤིན་ཏུ་ཞི་བ་ཉིད་ཡིན་པར་དྲི་བའི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་འདི་ཡང་ཞི་བའོ། །འདི་ཡང་ཞི་བའོ། །ཞི་བ་འདི་གཉིས་ཀྱི་ནང་ན་ཤིན་ཏུ་ཞི་བར་འདུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་ཞི་བ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་དང་། གཞན་ཤིན་ ཏུ་ཞི་བ་ཡིན་པར་འདྲི་བར་རིགས་སོ།།འདི་ནི་ཞི་བ་ཉིད་ཡིན་པར་ངེས་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཉན་ཐོས་དག་གིས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

当射箭老师射中细小的头发时，射箭老师也不会想着'我要射中牛桩'。为什么不会这样想呢？因为他已经很好地掌握了射中头发的技巧。既然已经精通射中细小头发，何况射中牛桩呢？这就是其中的道理。如果已经达到最高境界的熟练程度，当射箭老师想要射中头发时，不需要刻意用力，不需要努力就能射中头发，这是因为已经熟练于射中头发了。
世尊，如是'我从前'等等这些话是在将道理与比喻相结合。当我逐渐消除所有散乱的分别念，进入这个禅定，以这个禅定的本质安住时，我不会再想着'我要以这个禅定安住'。
'再'字的意思是，为什么在尚未充分修习时曾经生起，而现在却不生起执著呢？这是因为认为若是进入了那种心境并增长，那么这种心境也应该会增长。
对此的回答是'任何时候以这个禅定安住'等等。'这个禅定无可安立'是指无分别的缘故，因为没有'应当安住'等等这些安立的分别念，所以是无可安立的。没有这种分别念也是禅定的本质。
尊者所理解的是，因为有其他更寂静的禅定，所以对此不生信赖而不起分别念。因此，世尊文殊师利童子说'当住于不可思议禅定时不信赖此禅定'。如是说'无可安立'时，因为未了知这个就是最寂静的，似乎显示有比这更寂静的其他事物，是针对其他这样想的众生而说的。世尊，难道没有比这不可思议禅定更寂静的其他禅定吗？
首先，抓住语言过失是说：'尊者舍利子，你如何知道这不可思议禅定是寂静的？'尊者不是在询问其他更寂静的禅定吗？并未承认这个是寂静的，为什么要这样诘问呢？
这样想：如果了知这个就是寂静的，那么询问其他更寂静的是合理的。比如说'这个是寂静的，那个也是寂静的，在这两种寂静中哪个更寂静'，这样确定这个是寂静的，询问其他更寂静的是合理的。这个不应该确定为寂静，因为菩萨们的禅定是声闻们所不能现证的。

 །དེ་ལྟར་ཚིག་གི་སྐྱོན་བརྗོད་ནས། ད་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གདགས་སུ་མེད་ པ་འདིའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་སྐད་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་བས་ཆེས་ཞི་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཞན་ལྟ་མཆིས་སམ་ཞེས་འདྲི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་གསུངས་པ། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གལ་ཏེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ ངེ་འཛིན་འདི་ཡོད་ཅིང་དེ་བཞིན་དུ་དམིགས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་བས་གཞན་ཆེས་ཞི་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཞན་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ཇི་ཙམ་དུ་འདི་ཉིད་རེ་ཞིག་ཐོག་མར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་ནི་འདི་ཇི་ ལྟར་ཞི་བ་ཉིད་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར།གང་གིས་ན་འདི་བས་གཞན་ཆེས་ཞི་བ་བཙལ་བར་བྱ། འདི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ཡིན་ན་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ གཞན་ལས་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཡང་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཡོད་པ་ཡང་མེད་པ་དང་བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ། འཇམ་དཔལ་ བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་དམ་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ།།ལན་ནི་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟར་དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་བསམ་པར་བྱ་བ་གཟུང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། སེམས་གཞན་གྱིས་བསམ་པར་ཡང་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་ལ་སེམས་ཤིང་འཛིན་པར་ཡང་འོས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། ། གཏན་ཚིགས་གང་གིས་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ནི་མེད་དེ་མི་དམིགས་པའོ་ཞེས ཀྱང་སྟོན་ཏོ།།འདིར་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ལ་བྱ་ན། དོན་དམ་པར་སེམས་ཀྱི་རྩེ་མོ་དམིགས་པར་གདགས་པ་གཞན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། གང་གིས་འདི་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། དེ་ བས་ན་བརྗོད་པ་ཙམ་ཁོ་ནར་ཟད་དེ།སྤྲོས་པའི་ཚོགས་དང་བྲལ་བ་གློ་བུར་དུ་གཡེང་བའི་དྲི་མས་མ་གོས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ། འགྱུར་བ་མེད་པ་དྲི་མའི་རྣམ་པས་དབེན་པ་གང་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མིང་དུ་གཞག་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ ལ་ཡང་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུར་བརྗོད་པའི་དངོས་པོ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ།དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་དག་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་འདིར་རེ་ཞིག་དེ་ཙམ་དུ་ བརྗོད་པར་འདོད་ནས་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་དེའི་ཕྱིར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འདོད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་དགོངས་ནས།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་སོ།

如是说明语言过失之后，现在为了阐明无所缘定的意义，尊者舍利子如是问道：'是否有比此不可思议三昧更为寂静的其他三昧？'
对此回答说：'尊者舍利子，如果此不可思议三昧存在且如是可得，那时便会有比此不可思议三昧更为寂静的其他三昧。然而首先此三昧本身就不存在，因为是无的缘故。正因如此，无所缘如何成为寂静性？由何因而寻求比此更为寂静的其他三昧？'
'难道此三昧不是存在的吗？'不是这样的。若是不存在，则将导致无法证悟法无我，且将导致无有菩萨们超胜他人的根据。因此必定是有所缘的。若非如此，将导致存在与不存在无有差别。'
对此所思，文殊师利问道：'你是说此不可思议三昧是不存在且不可得的吗？'
答复是：'尊者舍利子，此即是不可思议三昧。于此无有可思惟的所取，其他心也不能思议。于自身也不应执取思维，因此是不可思议。由此道理，故说此不可思议三昧是不存在且不可得的。'
此处总义是：若说三昧是心一境性，则胜义中毫无可安立心的专注所缘，那么由何而成就此一境性三昧？因此仅是言说而已。
世俗谛中存在着远离戏论之聚、不为暂时散乱垢染所污、无分别、无变异、离垢相，而安立为三昧之名者。
那么凡夫们也应如是安立，因为一切时中法界恒常不变故。因此他们也应成就不可思议三昧。
对此，为了表明并非仅仅如此而说，思及若凡夫也有不可思议三昧则将导致毫无所欲，故说：'虽然如此，尊者舍利子，所谓不可思议三昧……'

།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་གཉིས་ལས་དབེན་པ་ཡིན་ཞིང་སྐབས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། སེམས་ཅན་འགའ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་ཐལ་མ་ཐག་པའི་དོན་ གྱི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་འདི་སེམས་ལ་བཞག་ནས་ཡང་དེའི་ཕྱིར་རོ་།།བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བསམ་པར་འོས་པ་བསམ་པར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ་གཟུང་བ་མ་ཡིན་པའོ། །དེས་ན་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། གང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པར་བྱ་བའི་དོན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་གཟུང་བས་དབེན་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ་དངོས་པོ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བས་ན་དེ་དག་གི་ཆ་ལས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་འགལ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།ཡང་འཇམ་པའི་གསུང་ལ་དད་པ་ལྷག་པར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དང་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཟབ་མོ་ཟབ་པའི་གནས་འདི་ལྟ་བུ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་བསྟན་པ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཟབ་མོ་ཟབ་པའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཟབ་པ་ཡིན་ཏེ། སྐུར་པ་འདེབས་པ་དང་། སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐུར་པ་འདེབས་པ་དང་། སྒྲོ་འདོགས་པར་མི་བྱེད་པ་འདིའི་རྒྱུ་འདི་ཡང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་འདི་ལྟར་ འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ནི་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་ལ་བྱ་བ་བྱས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་གི་དོན་ནི་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་གི་བློ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གནས་ཏེ་སྨྲ་བ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོའི་དབང་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ། །དེ་བས་ ན་བརྙས་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅི་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གང་ཁ་ཅིག་འཆད་པ་ནི་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཏེ་འདི་སྐད་སྨྲའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་བློ་དེ་སྙམ་ བྱེད་དམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མ་ལགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བདག་གི་བློ་འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ནས་འདི་སྐད་མཆིའོ་སྙམ་བགྱིད་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་དམིགས་པ་ལ་གནས་ཏེ། དེ་སྐད་མཆི་བར་འགྱུར་ཏེ། དམིགས་པ་ནི་བདག་ལ་སོགས་པར་དམིགས་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་ལ་གནས་པ་ནས་དེ་སྐད་མཆི་བར་འགྱུར་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ལ་དམིགས་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བ་ཅན་གྱི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་པའོ། །དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་ནི་གཟུང་བ་དང འཛིན་པ་ཡོད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའོ།།བར་གྱི་སྒྲས་སྲོག་དང་། སྐྱེ་བ་པོ་དང་། སྐྱེས་བུ་དང་། གསོ་བ་དང་། གང་ཟག་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་སྙམ་དུ་མི་བགྱིད་དོ། །དེ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཏེ་དེ་སྐད་མི་མཆིའོ་སྙམ་ བདག་མི་བགྱིད་དོ་ཞེས་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་།།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཏེ་མཆིའོ་སྙམ་བགྱིད་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་བདག་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་པ་ལ་ཡང་གནས་ཏེ། དེ་སྐད་མཆིའོ་སྙམ་དུ་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བར་འབྲེལ་པ་ཅི་ཡོད། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་བདག་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བ་པོའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ།

如果问为什么，就是说虽然远离二种知和当时的事物存在，但是难道不会导致任何众生都具有禅定吗？如此刚刚推论的意义的功德是不存在的，心中想着这一点，所以又说'一切思维'等。一切应当思维的思维对象都是不可思议的，不是所取。那么会如何呢？所谓不可思议，因为远离思维对象的意义，就是远离所取性，这就是不可思议禅定，称为事物安住。因此，从这些方面来说，一切众生获得不可思议禅定的安立也不会相违。
又为了增长那些对文殊语言特别生起信心者的净信，所以说'文殊，你善说这些如此甚深之甚深处，善哉善哉'等。所谓甚深之甚深处就是深奥的意义，因为远离诽谤和增益。不作诽谤和增益的这个原因也按次第显示，即'文殊，你是对往昔诸佛作过承事'等，这些意义已经说过了。
对此有些人心想：'这是因为他具有智慧而安住其中而说，不是依事物的力量。'因此为了断除轻视，世尊说'文殊，你是安住般若波罗蜜多而'等。有些解释说：'为什么安住般若波罗蜜多而如是说'，这样想着和作意，这是语词的意思。
为了显示'不是'，所以说'世尊，如果我的心如此想着安住般若波罗蜜多而如是说的话，那么也就是安住于所缘而如是说，所缘就是缘我等。如此也就是安住于我想而如是说，即仅仅缘自性为先的执著想。事物想就是执著有所取和能取。中间的词包含命、生者、士夫、养育者、补特伽罗等想。我不作如是想。因此，我不认为安住般若波罗蜜多而如是说'，应当这样理解。
如果问为什么，就是说安住般若波罗蜜多而说，但仅仅如此也安住我等想而如是说，这有什么关联？般若波罗蜜多本身不是我等想，这是论辩者的想法。

 །འདིའི་ལན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་སུ་གྱུར་ཏམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། སྒྲོ འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ལ་བྱེད་པ་པོ་འགའ་ཞིག་གནས་སོ། །འདུག་གོ་ཞེས་བདག་རྣམ་པར་རྟོག་པར་གྱུར་ན། དེའི་ཚེ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐར་ ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་འདིར་ཁོང་ནས་དབྱུང་བར་བསྟན་ཏེ།གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅི་སྟེ་གནས་པ་མ་ལགས་ཏེ། གནས་པ་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་མེད་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱང་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་ཞེས་སྦྱར་རོ། ། འདིར་ཡང་ཞེས་ཀྱི་སྒྲ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བར་བསྟན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཡང་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐར་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ལགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན པ་ལ་གནས་པ་མེད་ན་ཡང་བདག་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་རྣམས་སྤོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ།དེའི་དབང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེ་དག་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་བདག་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ལ་གནས་ནས་དེ་དེ་སྐད་མཆིའོ་ཞེས་བྱ་བ་རུང་བ་ཡིན་ནོ་། གནས་ མ་ལགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས།འདི་དྲིས་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེ་ན། ཉེས་པ་མེད་དེ། སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་པར་དེ་ལྟར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་མ་ཐག་ པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་དོན་དུ།བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གི་གནས་མ་ལགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གནས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་གནས་ཡིན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གནས་སོ། ། དྲི་མ་མེད་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་བདག་གི་གནས་མ་ལགས་ཏེ། བདག་གི་རྟེན་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བདག་སྨོས་པས་གང་ཟག་ལ་སོགས་པ་ཡང་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་བསྟན ཏོ།།འོ་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་ཀྱི་གནས་ཡོད་མོད་ཅེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གནས་ནི་གནས་མ་མཆིས་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །དེས་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་གཉིས་ཡང་དམ་བཅས་ པ་ཙམ་གྱི་སྙིང་པོར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་དོགས་པ་ལ།གཏན་ཚིགས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་ནི་ཀུན་ནས་འབྱུང་བ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་བདག་ལ་སོགས་པ་ནི་འདི་ལས་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཀུན་ནས་འབྱུང་བ་མ་མཆིས་པས་ཀུན་ནས་འབྱུང་བ་མ་མཆིས་པའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ ཡིན་ཏེ་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཉེ་བར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་ཉེ་བར་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གནས་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་བདག་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཡང་ཤིན་ཏུ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྱུང་བ་མ་ མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དག་བསྟན་ཟིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མ་ཡིན་ནོ།།ཁ་ཅིག་ལས་གོ་སྐབས་མ་མཆིས་པ། འབྱུང་བ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་ལ་འདི་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་སྐབས་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

对此回答，'世尊，是否住于般若波罗蜜多'等等。此处所说，远离增益和损减二边即是般若波罗蜜多。
世尊，如果我分别认为在般若波罗蜜多中有某个作者住于其中，那时就会堕入增益边。此处'是'字应从中引申，即'住'字的语义。
如果不住，而成为无住，即指无过失的不二智慧的自性也成为其自性。此处也应从中引申'是'字，那时也会堕入损减边。
如此则不成为远离二边的般若波罗蜜多。若不住于般若波罗蜜多，则不能断除我见等诸见，因为菩萨们正是依靠它而断除这些。
如此，住于我等想而说'如是'是合理的。为何说'不住'？如果说这是未问的，则无过失，因为如是许可远离增益和损减二边的般若波罗蜜多，如是已经宣说。
为了明显刚才所说的真实义，世尊说：'我之不住即是般若波罗蜜多之住'。因为般若波罗蜜多本身是住处，所以是般若波罗蜜多之住。
因为是无垢不二功德之所依，所以不是我之住处，即非我之所依的意思。说'我'也表示人等。这是显示人无我。
若问所取能取二者之住处是否存在，说'般若波罗蜜多之住即是无住'，'所取能取二者'为余词。这是显示法无我。
对于怀疑这二者仅是立宗而已的见解，依次说明理由：'无有生起'。我等从此绝对无有生起，无生起的意趣是：住与不住之事物若无能生所生则不成立。
即使般若波罗蜜多有住处，我等任何都绝不生起，因为是常故。'无有生起'是指已说所取能取之相无有的道理，此为余义。
有些版本说'无有机会，无有生起'，对此应解释为此中无有所取能取的机会。

།འབྱུང་བ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་དོན་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་དགག་པ་མེད་པར་བྱ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གི་གནས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པའི་གནས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་དེས་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་བསྟན་ཏེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གནས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་བདག་གི་གནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདི་ནི་དཔེར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། གནས་བདག་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་ མེ་ཏོག་དང་འདྲ་བར་བདག་ལ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་གནས་པར་ཕ་རོལ་པོས་བརྟགས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་གང་ཡང་གནས་པ་མེད་དེ། བདག་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དེ་ཉིད་རྣམ་ གྲངས་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་གནས་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གནས་པ་འདིའི་གནས་དང་། གཞི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་གནས་མེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གནས་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །མཇུག་སྡུད་པ་ ནི་དེ་ལྟར་ན་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བདག་ཉིད་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་མ་ལུས་པའི་གཞིར་གྱུར་པ་དེ་ནི་བདག་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་གང་གི་གནས་དང་གཞི་ཡང་མ་ལགས་སོ།།གཏན་ཚིགས་དེའི་སླད་དུ་གནས་དེ་ནི་བསམ་ གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་ཞེས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ།།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་དེ་གང་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གནས་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྔར་ ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གནས་སོ་ཞེས་བཤད་དུ་ཟིན་ཀྱང་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་གནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་གི་ཚིག་བསྡུ་བ་ཡིན་ཏེ།སྔར་བསྟན་པ་དང་མཚམས་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཙམ་ནི་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུན་དུ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་ཞེས་བཤད་ཅེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་གང་ལགས་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དགོངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། སྟོང་པ་ཞེས་ལན་དུ་མར་བསྟན་ཏོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་མ་ཡིན་པའི ཕྱིར་བྱིས་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ལ་ཡང་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་།འོན་ཀྱང་དེ་དག་གིས་མི་རྟོགས་ཏེ་གཉིས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་སྟོབས་ཅན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པར་འཕྲོས་པ་མཐའ་དག་དང་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་པས་རྟོགས་ པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ་། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་སོང་བའི་དོན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ ཞེས་བྱ་བ་འདི་གསུངས་ཏེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཆོག་མཐར་ཕྱིན་ཅིང་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

所谓'无所生起'是对此的分别，此义如前。或者应当无遮，'世尊，我的住处即是般若波罗蜜多的住处'这句话显示了法无我，凡是般若波罗蜜多的住处，那些就是我的住处，这是比喻说明，住处如我的意思。
譬如虚空中的花朵一样，外道所执我有乐等安住是不真实的。同样，在般若波罗蜜多中也无任何安住，因为无我执等住处。以异门显明此义即是'无住处'等，般若波罗蜜多不是此住处的住处和基础，所以无住处。同样也应当如理配合住处。
总结即是：如是以所说方式，住处即般若波罗蜜多自性，作为一切功德聚集的基础，它不是我执等任何法的住处和基础。因为这个理由，所以说'彼住处是不可思议住处'，这是余下的。不可思议是因为超越一切思维。
若问彼住处是什么，即说'是般若波罗蜜多住处'。虽然前面已经解释说住于般若波罗蜜多即是般若波罗蜜多住处，但这里是总结说般若波罗蜜多本身即是住处的差别语，与前说相连故仅是声音相似。
岂不是经常说不可思议、无相、空性吗？如何说般若波罗蜜多本身是不可思议住处呢？世尊说'所谓般若波罗蜜多'，'说'是余下的。是什么呢？即说'是一切法无生'。
意趣是这样的：无生即是真如、空性，这已多次宣说。虽然无生也遍及一切，所以凡夫等心中也有，但是他们不能了悟，因为二取分别力量坚固安住的缘故。般若波罗蜜多与一切分别延伸相违，是由自证而了悟。
因此，由无生所区分的缘故，说'一切法无生即是般若波罗蜜多'。正因为如此，为了显示随顺义，又说此'般若波罗蜜多'，意思是般若波罗蜜多达到最高究竟。

 །སྐབས་ལ་རྒོལ་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བཤད་པ་དེ་བས་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེ་ཉིད་དབྱིངས་ཡིན་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ཏེ་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་བསམ་གྱིས མི་ཁྱབ་པ་ནི་བསམ་པའི་བློ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དབྱིངས་ནི་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིགས་སམ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དོན་ཐ་དད་ པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མི་བྱའོ། །རྣམ་གྲངས་དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བརྗོད་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་གང་ལགས་པ་དེ་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པའི་དབྱིངས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དོན་དེ་ནི་བསྟན་མ་ཐག་ པ་ཡིན་ནོ།།སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་དབྱིངས་ཡིན་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དབྱིངས་སོ། །དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་འདིར་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ཚིག་རྣམས་ལ་ཡང་ཕལ་ཆེར་སྔར་བཞིན་དུ་རིགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པའི་དབྱིངས་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་འདྲ་བའི་ཆོས་ ཀྱི་དབྱིངས་སོ།།འདི་ལྟར་དེའི་ཚེ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བོ་གདུལ་བྱ་མཐའ་དག་ལ་ཡོད་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པ་ནི་གང་ལས་ཅིག་ཅར་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་མཐའ་དག་གི་ཆོས་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་ དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་མ་མཆིས་པའི་དབྱིངས་ཏེ།འདི་ལས་སྒྲིབ་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་དང་བྲལ་བས་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་མེད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཁམས་ཀྱང་དེ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་མ་མཆིས་པའི་དབྱིངས་གང་ལགས་པ་དེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ པའི་དབྱིངས་ཏེ་རྒྱུད་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྣམས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ།རིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་ཡོངས་སུ་དག་པས་གཞན་ཡོངས་སུ་དག་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་གང་ལགས་པ་དེ་ བདག་གི་དབྱིངས་ཏེ།ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟོན་པའི་བདག་གི་དབྱིངས་དང་རང་བཞིན་ཡིན་པས་བདག་གི་དབྱིངས་སོ། །དེས་ནི་མ་འདྲེས་པ་ཉིད་ནི་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁྱད་པར་ དུ་འཕགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དབྱིངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དབྱིངས་སོ་ཞེས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བསྡུའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ དབྱིངས་དང་།བདག་གི་དབྱིངས་ཏེ་དང་གི་སྒྲས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དབྱིངས་དང་། ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཀྱང་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་ཏེ། འདི་ལ་གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོར་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་ རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་གཉིས་སུ་དབྱེར་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལ་གཉིས་སུ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཉིས་སུ་བྱར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་པའོ།

为了完全断除诤论，由于一切法无生即是般若波罗蜜多之所说，因此所谓般若波罗蜜多即是不可思议界的异名。
由于不可思议即是法界，故称不可思议界，即是空性的同义词。
其中不可思议是因为不能成为一切思维心识的对境。法界是因为是一切白法的种性或因。
因此不可思议、无生、般若波罗蜜多等并非不同义。
正因为如此，对于如是异名方式不应怀疑。
为了广说此异名，所说'所谓不可思议界即是无生界'，此义已如上述。
由于无生即是法界，故称无生界。此处法界之声，对下文诸词也多如前是种性义。
所谓无生界即是如如意宝般的法界。
如是彼时本然成就于一切所化众生，世尊十力等从何同时生起。
所谓法界即是远离一切能障诸法生起故称无生起界，由此远离障碍生起故无生起。
彼即是界，如是已说。
所谓无生起界即是不可思议界，是其他相续不可思议功德之界，即种性，因为由自圆满而生他圆满故，果必随顺因故。
所谓不可思议界即是我界，因为是显示极清净智慧本性的我界与自性，故称我界。由此说明无杂染性即是其自本性。
如是殊胜本性即是般若波罗蜜多界，此是契合本文。般若波罗蜜多即是界，如前归纳。
'如是'即是'因此'的同义词。
般若波罗蜜多界与我界，以'与'字也当知无生界与无生起界。
彼等一切皆无二，此中无有二法之分别故无二。
此之差别即是'无二分'，此中无有可分为二等故无二分。

 །ཡང་དོན་འདི་ཉིད་གཏན་ཚིགས་དང་། གཏན་ཚིགས་ཅན་གྱི་དངོས་པོས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ གང་གི་སླད་དུ་འདི་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་ཏེ་གཉིས་སུ་དབྱེར་མ་མཆིས་པའི་གཏན་ཚིགས་དེའི་སླད་དུ་འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ཏེ།གཉིས་མཆིས་ན་ནི་གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་པ་ཉིད་མི་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་སླད་དུ་འདི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ལགས་པ་ དེའི་སླད་དུ་འདི་ནི་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པའི་དབྱིངས་ཏེ།བརྟགས་པའི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡོད་ན་ནི་བསམ་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་སླད་དུ་འདི་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པའི་དབྱིངས་ལགས་པ་དེའི་སླད་དུ་འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཤིན་ཏུ་དཀར་ བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ལ།དེའི་སྒྲོ་འདོགས་པར་འཕྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གི་སླད་དུ་འདི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལགས་པ་དེའི་སླད་དུ་འདི་ནི་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་མ་མཆིས་པའི་དབྱིངས་སོ། །ཉོན་མོངས་ པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀུན་དུ་འབྱུང་ན་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ཡིན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ།རང་ཉིད་རྣམ་པར་མ་དག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་སླད་དུ་འདི་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་མ་མཆིས་པའི་དབྱིངས་ལགས་པ་དེའི་སླད་དུ་འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ ཏེ།གལ་ཏེ་འདི་རྒྱུད་གཞན་ལ་ཡོད་པའི་ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འདི་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་མེད་པའི་རིགས་སུ་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་དོན་ཉིད་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟ་བུའོ། ། གང་གི་སླད་དུ་འདི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ལགས་པ་དེའི་སླད་དུ་འདི་ནི་བདག་གི་དབྱིངས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་བྱིས་པའི་རྒྱུད་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱང་རྒྱུད་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་ཏེ། བྱེ་བྲག མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གི་སླད་དུ་འདི་བདག་གི་དབྱིངས་ལགས་པ་དེའི་སླད་དུ་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དབྱིངས་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཆོག་མཐར་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཚེ་མ་འདྲེས་པ་ཡིན་པར་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།གང་གི་སླད་དུ་འདི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དབྱིངས་ལགས་པ་དེའི་སླད་དུ་འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ཏེ། གལ་ཏེ་བསམ་པར་ནུས་པ་ཡིན་ན་ནི་བློ་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་སྨྲ་བར་བྱེད། འདི་སྔར་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དབྱིངས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ཡིན་ནོ་ཞེས་མ་སྨྲས་སམ་ཞེ་ན།ཉེས་པ་མེད་དེ་སྐབས་ལ་རྒོལ་བ་སེལ་བའི་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། འདི་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདི་ཉིད་གནས་པ་དེས་ན་དེ་གནས་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གནས་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་སླད་དུ་འདི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ལགས་པ་དེའི་སླད་དུ་འདི་ནི་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་མ་མཆིས་པའི་དབྱིངས་ཏེ། སྲིད་པར་གནས་པ་བཞིན་དུ་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་མ་མཆིས་པ་གང་ལགས་པ་ དེ་ནི་མཆིས་པ་མ་ལགས་ཏེ།མ་སྐྱེས་པ་ནི་ཡོད་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

再者，以此理由和具有理由的事物来阐明此义，即因为这两者不是二，无法分为二的缘故，所以这是不可思议界。若有二，则不能成立无二性。
因为这是不可思议界的缘故，所以这是无生界。若所观察的诸法有生，则成为思维的对象。
因为这是无生界的缘故，所以这是法界。若不如此，则不成为极清净诸法之种性，也不成为远离一切增益戏论的无生界。
因为这是法界的缘故，所以这是无生起界。若有烦恼法生起，则不成为极清净诸法之种性，因为自身不清净的缘故。
因为这是无生起界的缘故，所以这是不可思议界。若此非为他相续中不可思议功德之种性，则此时也不成为无生起种性。如是，无生起性即是极清净义，犹如如意宝。
因为这是不可思议界的缘故，所以这是自性界。若非极清净之自性，则此时如同凡夫相续般，如来相续也不成为他相续功德之因，因为无差别的缘故。
因为这是自性界的缘故，所以这是般若波罗蜜多界。若不如此，则不能达到智慧的究竟。此时也不应是不共，因为非殊胜的缘故。
因为这是般若波罗蜜多界的缘故，所以这是不可思议界。若能思议，则成为究竟智慧。
若问：为何又说此？前面不是已说过'凡是般若波罗蜜多界即是不可思议界'吗？答：无过失，为了总结遣除诤论而说此。
因此，由此安住故，彼安住即是不可思议安住、般若波罗蜜多安住。
因为这是不可思议界的缘故，所以这是无真实成就界。如同住于有，无有轮回中的生。
所谓无真实成就即是非有，因为未生故不应存在。

 །གང་མཆིས་པས་ལགས་པ་དེ་ནི་འཁོར་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་མི་གོས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཐུགས་རྗེས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་བཞུགས་པའམ་། འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གཞན་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པར་མཁས་པ་ནི་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡ་མཚན་ དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་དེ་ལ་རྒོལ་བའི་ལན་གྱི་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར་བརྟགས་པའི་དྲ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་དབེན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ལ། དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་ གནས་སོ།།དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབྱིངས་དང་། བདག་གི་དབྱིངས་འདི་ནི་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་ཏེ། གཉིས་སུ་དབྱེར་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ནང་གི་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་བདག་ཕ་རོལ་པོ་དག་གིས་བརྟགས་པར་དེའི་དབྱིངས་ནི་དོན་དམ་པའི་རང་ གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་མཐའ་དག་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ།ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱོན་མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་ལས་དབེན་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐམས་ ཅད་དུ་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་མཉམ་པས་ན་དེ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཟླ་ལ་མདོ་སྡེ་གཞན་ལས་གསུངས་པའི་དོན་ཀྱང་སྟོན་པ་ནི་མདོ་སྡེ་གཞན་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་བདག་བསྒོམ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ།དེ་ཡང་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་བྱང་མེད་དོ་ཞེས་སྦྱར་ཏེ། བསྟན་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ན་བདག་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ངོ་བོ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོངས་པ་མ་ རྟོགས་ནས་དྲིས་པ་སྟེ།བདག་བསྒོམ་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཅིག་ཤོས་གཉིས་ནི་གཅིག་ཡིན་པར་མི་རིགས་ཏེ། འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པའི་བཞེད་པ་སྟོན་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་ནི་བདག་གི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ལགས་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་དེ་དག་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འོན་ཀྱང་གསུང་གི་བཞེད་པ་ཕ་རོལ་པོས་མ་རྟོགས་ནས་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ་ཇི་ལྟར་ན་ཤེས རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྟན་པ་རང་དབང་ཅན་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་དང་བྲལ་ཏེ།དེ་ལས་བཟློག་པ་བདག་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པར་བསམས་པའོ། །དེ་ནས་བཞེད་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གིས་བདག་གི་དབྱིངས་བདག་གི་དོན་དམ་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པས་འཚལ་བ་དེས་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པའི་དབྱིངས་འཚལ་ཏེ།དེ་ནི་བདག་གི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་ཕ་རོལ་པོ་དག་དགོངས་པ་མ་རྟོགས་པ་ལ་གང་གི་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་འཚལ་བ་དེས་ཆོས་གང་ཡང་འཚལ་བ་མ་ མཆིས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།དེ་ལ་ནི་མཚན་མར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

凡是存在的，不被轮回诸法所染，因为被大悲心完全摄受而住，或者说是唯一的。这是不会毁灭的，因为善于成办利他的人会住世直至轮回尽头。凡是不会毁灭的即是不可思议的，因为是一切事物中最殊胜的而令人惊叹。
这也是从另一个角度对彼论的回答的总结。当如是观察时，远离一切戏论之网的即是般若波罗蜜多，而其本体即是世尊，如是安住。
因此如是说道：'如来界与我界无二无别'。内在的作者补特伽罗我，如外道所执的我界，是超越一切胜义自性分别的本体，因为在一切处都是不存在的。无过失且无二的智慧本体如来也远离一切分别的本体而住，因为超越一切所知所言之境。
由于如是平等，故说彼无二。又显示其他经中所说之义：其他经中世尊说：'修我即是修般若波罗蜜多'。这也是无二无别的，以刚说的道理，我与般若波罗蜜多本性相同的缘故。
'为何如此'是因不了解密意而问。修我是颠倒，修般若波罗蜜多是不颠倒。颠倒与非颠倒二者不应是一，因为相违的缘故。显示此密意说：'世尊，所谓般若波罗蜜多，是我界的异名'。这些方面已经解释过了。
然而对方不了解所说的密意而问'为何如此'，是想了解为何般若波罗蜜多坚固自在等，与彼相离，与彼相反是我的本性。然后明显密意说：世尊，谁以精进修习我界、我的胜义自性、真如，彼即了知无执著界，因为这是我的自性本体。
然而对于不了解密意的外道们说：'谁了知无执著性，彼即不了知任何法'，因为彼中无可为相的本体。

 །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆགས་པ་མེད་པ་མཁྱེན་པ་ནི་དེས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་ ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ཅི་ཡང་མི་མཁྱེན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བསམ་པར་མི་ནུས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལགས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེས་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་གཞན་དེ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །འདིའི་ གཟུང་བ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཤེས་པ་མ་མཆིས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལགས་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཤིག་པ་ནི་བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ནི་འདི་སྐད་དུ་དེ་ནི་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ལ་དེས་ཀྱང་འཛིན་ པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ།ཤེས་པ་གཞན་དང་གཟུང་བ་ཡང་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་པ་ལ་ཁོང་བཟོ་བ་འགྲོ་བའི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ བསམ་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།ཤེས་པ་པོའི་ཡེ་ཤེས་འདི་ནི་དངོས་པོ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་ཡང་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ན། ལས་བྱེད་ནི་གཉི་ག་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ན་མཆིས་པ་མ་ལགས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་ ཡེ་ཤེས་ཉིད་ནི་བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ།ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་ཡེ་ཤེས་དེ་དོན་དམ་པར་མེད་པ་ཡིན་ན། འོ་ན་དེས་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་འགྱུར། འདི་ལྟར་གསུང་དབྱངས་འབྱུང་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་སོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་དོན་ དམ་པར་མ་མཆིས་པ་དེ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར།བདེན་ཏེ་བསྐོར་བ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གསང་བའི་མདོ་ལས། ཞི་བའི་བློ་གྲོས་གང་གི་ནུབ་མོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ པ་ནས།གང་གི་ཚེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དེར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཀྱང་བརྗོད་པ་མ་གསུངས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞི་བའི་བློ་གྲོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཡང་བླ་མ་དེའི་ཚོགས་ ཀྱི་ཤུགས་ཀྱིས་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་ཆོས་འཆད་པ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟར་བྱས་ན་མདོ་སྡེ་གཞན་ལས་ཀྱང་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། ཡུལ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་དོན་ལེགས་ པར་དྲངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་ནས་ཞར་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དེ་དོན་དམ་པར་མ་མཆིས་པ་དེའི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།ཆགས་པ་མེད་པ་ནི་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། གནོད་སེམས་མེད་པ་དང་རྨོངས་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ ཡང་རིག་པར་བྱའོ།།འདིའི་ཆགས་པ་ཡུལ་ལ་ཞེན་པའི་འདོད་ཆགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཆགས་པ་མེད་པའོ། །དངོས་པོ་ཡང་ལས་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཆགས་པ་ཡིན་པར་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དངོས་པོ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཅད་པར་བྱ་བའི་ ལས་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།འོ་ན་ཡུལ་མེད་པ་ཡིན་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་ཆགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཡུལ་ཡོད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །འཁྲུལ་པའི་ས་བོན་ཡང་སྤངས་པ་དེ་ལ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་ པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

如果问为什么这样说，其含义是这样的：如此，如来了知无执著，是以一刹那相应的智慧显现一切所知，那么怎么会有什么不知道呢？因此说：'如是不可思议、不能思量的智慧是佛智。'这表明其中没有其他能取的认知。
为了显示无所缘，说：'于任何法都无所知，是为佛智。'因为已经显示了破除所缘相的缘故。这表明：'彼非所取，彼亦非能取。'其他认知和所缘也是空性。
然而，在行持一切智事业时，诸上师智慧的自性是显现的。如果问为什么这样说，其含义是这样的：这个能知的智慧是事物，事物也依赖作者和业，作业与二者相关的缘故。因此说：'彼智慧胜义中实不存在。'
其智慧本身是假立的，非真实的意思。如果胜义中无有彼智慧，那么如何能转法轮？如此，声音的发出不是以智慧为先导的。
胜义中若无有，如何能转法轮？确实，根本无有转。如《圣如来秘密经》中说：'寂慧，从如来现证圆满菩提之夜，直至涅槃期间，如来未说一智慧语。为什么呢？寂慧，如来恒时在定中。'等等。
又说依靠上师的福德力，如如意宝一般，随欲望从墙壁等处也能生起说法。如此，从其他经典中所说的无执著、无事物、无境等义也善加引申。
考虑到这点，顺便按次第显示：'当彼智慧胜义中不存在时，彼智慧即无执著。'无执著是比喻，应知无嗔、无痴等也是如此。
此中无有对境贪著的贪欲，故为无执著。事物也因与业相关而可能有执著。此中事物也不存在，因为能断的业不合理，已如是显示。
那么，若无境，凡夫等的认知如何会执著呢？应当了知：因为执著境是存在的缘故。对于已断除迷乱种子者，则无有执著。

།གང་གིས་གང་ལ་ཆགས་པ་དེ་ལ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་ཡོད་ན་དངོས་པོ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆགས་པ་ནི་དེ་གཉིས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆགས་པ་མེད་པ་ལ་ནི་དངོས་པོ་གང་ལ་ཡང་དངོས་པོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ གི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དེ་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པ་དེའི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།གཞན་ལ་མ་ཡིན་ཏེ་དངོས་པོ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའོ། །གང་ཞིག་ཡོད་ན་དེའི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་དེའི་ཡུལ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་ཏེ།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་རྒྱུ་ཉིད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་མེད་ན་ནི་ཡུལ་ཡང་གང་གི་ཡིན་སྙམ་ནས་དེའི་ཕྱིར། གང་གི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དེ་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པ་དེའི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཡུལ་མ་མཆིས་པའོ་ཞེས་གསུངས་ སོ།།གང་ཞིག་ལ་ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི་རྟེན་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་རིགས་ཀྱི། ཡུལ་མེད་ན་ནི་རྟེན་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་གང་གི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་ཡུལ་མ་མཆིས་པ་དེའི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་མི་གནས་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་ ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ།། །།འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བདུན་བརྒྱ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་བམ་པོ་ལྔ་པ། ཇི་སྐད་དུ་མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཚེ་ཡོང་ཡེ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡུལ་མེད་ན་དེའི་ཚེ་གང་ལ་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དབང་པོ་བྱུང་། ཡུལ་མེད་པར་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པར་ཕ་རོལ་བོ་དག་འདོད་ པ་མ་ཡིན་ནམ།དཔེར་ན་རབ་རིབ་ཀྱིས་ཉམས་པའི་མིག་གིས་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། ལན་དེ་ནི་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོའི་རང་བཞིན་འདི་ཡང་རྟེན་ལ་སོགས་པས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པར་མི་འདོད་ན་དེ་ཅི་རྒྱུ་ མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནམ།སྐལ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་དང་ཡུལ་མེད་པར་ཡང་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཐུགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་གནས་པའི་མཐུ་ཙམ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་གནས་པ་ཡིན་ པ་དེ་ནི་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ།།གནས་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེར་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྟེན་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས། གང་གི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དེ་མི་གནས་པ་དེའི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་ དེ་ནི་རྟེན་མ་མཆིས་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།གང་ཞིག་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དེར་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་གཞན་དག་གིས་བསྐྱེད་པ་འཐོབ་པའམ། སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་གང་ལ་ཡང་བརྟེན་པ་མེད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་འདི་དག་མི་འཐད་སྙམ་ ནས་གང་གི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དེ་བརྟེན་པ་མ་མཆིས་པ་དེའི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་མ་བསྐྱེད་པའོ།།མ་ཐོབ་པའོ། །སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ཡང་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །བརྗོད་པར་བཞེད་པ་མ་རྟོགས་ནས་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ ཞེས་དྲིས་པ་ནི།གལ་ཏེ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཤུགས་ཀྱི་ལམ་གྱིས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་དུ་ཡེ་ཤེས་དེ་འཇུག་པ་ཡིན་ན་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་མ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

若对某物有执著，则必定在有执著时会有实体存在，因为执著依赖于这两者。对于无执著者，任何事物都不成为实体，为了说明这一点，所说'当彼智慧无执著时，彼智慧即是无实'，并非其他，因为任何实体都不存在故为无实。
若某物存在，随顺其相者即是实体，而彼即是其境，此说为合理，因为随顺和违背的差别，因即是境之故。若无实体，则境又属于谁？因此说'当彼智慧无实时，彼智慧即无境'。
若有境如色等，则应有根如眼等为所依，若无境，则所依亦不合理，故说'当彼智慧无境时，彼智慧即不住'。如是为了了知色等境而生眼等根，此为其密意。
《圣般若波罗蜜多七百颂广释》第五品中说：'依眼与色生眼识'等。当一切时无境时，为取何境而生根？难道对方不承认无境时识亦依根吗？如同被眼翳所损之眼见发等，此亦如是耶？答：彼仅是显现，并非识。
若不承认此实体自性由所依等所生，则是否无因？即使是具缘者的显现，亦非无因，因为虽无根境，但以无与伦比的福德智慧资粮住于心相续的力量为因故。
若有住，则依于欲界等，所依眼等亦属彼故。若无住，则如虚空等，所依亦不存在，故说'当彼智慧不住时，彼智慧即无所依'。
若依于欲等，则必定由彼处善不善业所生而获得或出生。若于何处亦无所依，为何这些不合理？故说'当彼智慧无所依时，彼智慧即无生、无得、不生'。此亦仅是说明，应知亦包含不得。
不解所欲说而问'为何如此'者：若由无过失的福德智慧资粮之力的道，于轮回中智慧恒时运行，为何说是无生？此为语义。

 །བརྗོད་པར་བཞེད་པ་སྟོན་པ་ན་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱིས་འདུས་བགྱིས་ པའམ།ཡོན་ཏན་མ་ལགས་པས་འདུས་བགྱིས་པ་མ་ལགས་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་ནི་འདིར་དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡིན་པར་བཞེད་རོ། །ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་དགེ་བ་སྟེ། དེ་དག་གིས་འདུས་མ་བྱས་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ རྒྱུ་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡང་ཡོན་ཏན་དང་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པས་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་ཏེ། སྟོན་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཅག་ལ་ སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བསམས་པའོ།།འདི་ལྟར་དེས་ན་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གཉིས་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་པས་གཏན་ཚིགས་འདི་མ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།བསམ་པ་དང་། མངོན་པར་བརྗོད་པ་དང་། རྟོག་པ་རྣམས་ལས་གང་གི་ཕྱིར་འདས་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །མངོན་པར་བརྗོད་པ་ནི་ངག་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་ སྣང་བ་ལ་ཕྱི་རོལ་བཞིན་དུ་སྒྲའི་དོན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ན་འདི་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་སྤངས་པའི་སྟོན་པ་པོ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།དེ་རྟོག་པ་དང་བརྗོད་པ་དང་བྲལ་བ་དེའི་སླད་དུ་ཡོན་ཏན་ནམ། ཡོན་ཏན་མ་ལགས་པར་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་ པར་བགྱི།གང་གི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་འདི་འགྲུབ་པར་འགྱུར། གང་གི་སླད་དུ་ཡེ་ཤེས་དེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྣང་བ་སྟོང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་དེ་བསམ་དུ་མ་མཆིས་པ་སྟེ་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། བསྟན་ཟིན་པ་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ནི་གང་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་དེ་ནི་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་དུ་རྣམ་པར་གནས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལགས་སོ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་པ་པོའི་ཤེས་པ་ལ་དངོས་པོར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་ནས། བྱེད་པ་པོ་དང་བྱེད་པ་ལ སོགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་བྱེད་པ་པོའམ་བྱེད་པ་དེས་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་།ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གང་ཡང་ཀུན་མཐོང་བའི་ཚུལ་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའམ། རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པའི་ ཚུལ་དུ་མཁྱེན་པ་མ་མཆིས་སོ།།ཡོངས་སུ་འགྱུར་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་སེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ནས་མཆིས་པའམ། ཕྱི་མའི་མཐའ་ནས་མཆིས་པ་མ་ལགས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ཙམ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་གྱི་མཐར་འོངས་པ་མ་ཡིན། ཕྱི་མའི་མཐར་འདུག་པ་མ་ཡིན་ན་ སྔོན་གྱི་མཐའ་ནས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ།ཕྱི་མའི་མཐའ་ནས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན། འདས་པ་ཡང་དེ་ལྟར་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མེད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གྲངས་ཅན་རྣམས་སོ་སོར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གིས་ནི་འདས་པའི་བུམ་པ་ཡང་བུམ་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཚེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ ཆག་གྲུགས་ལས་ཀྱང་བུམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་འདི་ནི་འཕོ་བར་སྨྲ་བ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདས་པའི་དུས་བོར་ནས་འཕོས་ཏེ་འོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

当说明所要表达的内容时，是为了表明那智慧既不是由功德所集成，也不是由非功德所集成。此处所说的功德是指有漏善法，非功德是指不善法。由于这些非集成是无漏法的同类因，因为菩萨阶段所具有的无漏法是其因。
若问为何如此，是因为它既非由功德和非功德所集成，因为是能诠者，如同我等分别知识。如是，清净和染污二者被说为功德和非功德，因此此因不成立。
如是说'彼智慧不可思议'等。因为超越思维、言说和分别，所以不可思议。言说是发起语言，一切言说都如外境般执著于自现为声义，而此于断除一切所知障的能诠者中是不存在的，已如是宣说。
既然离分别和言说，如何能说是功德或非功德？因此此因得以成立。为何彼智慧不可思议？因为离分别显现故。为何彼智慧不可思量，即不作分别之义。
总结前说：如是了知而住于无所缘行相者，称为佛智。如是遣除能知者之知的实体分别后，为遣除作者和作业等分别而说：以彼智慧作者或作业，于苦、集等法皆不以见一切方式现证菩提，或以无自性方式了知。
为遣除变异分别而说：彼智慧非从前际而来，亦非从后际而来，因为仅住刹那故。若非从前际而来，非住于后际，则说非从前际岂不应理？说非从后际又如何说明？
若说过去亦不如是转变，此说不然，因为数论师们别别而说。他们认为过去瓶亦成为瓶，因为当其碎片亦成瓶故。或者，这是为了遣除转变论者，即并非舍弃过去时而转来。

 །རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་སྔོན་སྐྱེས་པ་ཡང་མ་ལགས་ཞེས་ བྱ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཐའ་དག་གི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་པའི་རྗེས་སུ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་སྔོན་མ་སྐྱེས་པ་ཡང་མ་ལགས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་སྔོན་ཡང་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པའི་ཚུལ་དུ་སྔོན་ཡང་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་བ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྔོན་མ་སྐྱེས་པའི་སླད་དུ་གང་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་ནུབ་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པའི་ བདག་ཉིད་དུ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དེ་རྣམ་པར་དབེན་པའི་ངོ་བོས་ནུབ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ།ངོ་བོ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཆད་པར་རྟོག་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཆད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་ལོག་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ ཏེ།སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདྲ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཡེ་ཤེས་དེ་དང་འདྲ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དེ་དང་གཞན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་ པ་ཤེས་པ་འདྲ་བ་གང་ཡང་མ་མཆིས་ཏེ།དེའི་སླད་དུ་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་འདྲ་བ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཐོག་མ་དང་དབུས་དང་ཐ་མ་མི་དམིགས་པ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཤུགས་ཀྱིས་སྲིད་པའི་ཆུ་བོ་ཇི་སྲིད་པར་གནས་པ་མཐའ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོག་མའི་མཐའ་ལ་ལྟོས་ནས་བརྟག་པའི་དབུས་ཀྱང་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་སླད་དུ་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་མཉམ་པའམ་མི མཉམ་པ་མི་དམིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་འམ་གྱི་སྒྲ་ནི་མཉམ་པ་དང་མི་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ལ་མཉམ་པ་ནི་ཚད་མ་དང་ལྡན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །མི་མཉམ་པ་ནི་ཚད་མས་གནོད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པར་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ པོ་དེ་ནི་དེ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།མཉམ་པ་ཁོ་ནའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་ན་འམ་གྱི་སྒྲ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོད་པ་ནི་མཉམ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤིན་ཏུ་བཟང་བའི་ཕྱིར་དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་སླད་དུ་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་མཉམ་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཞན་དང་མཉམ་ཞིང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་ནི་དེ་དང་འདྲ་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་འདྲ་བ་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ། དེའི་སླད་དུ་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི མཚུངས་པ་མ་མཆིས་པ་སྟེ།འདི་དང་འདྲ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

消除常与无常分别的智慧，既不是先前已生，这是说，因为在菩萨阶段时，尚未随顺生起如是远离一切分别垢染的智慧。
此智慧也非先前未生，因为本性如实见真如的自性先前已生。
为何如此？因为以增益相的方式先前已生。
为消除成为分别，所说'未生故不灭'，即如同无所取能取的自性未生，如是彼以离相之体不会灭，意即不会转变为其他体性。
为消除断见分别，所说'亦不断'，即不会完全消失，因为依先前愿力而住于轮回之际。
为消除相似等分别，故说'此智慧相似'等，此智慧与其他声闻等相关的智慧无有相似，因此此智慧不可思议且无与伦比。
此智慧无始中末可得，因为本性光明故无始，以大悲力住于生死流故无终，依始边观察亦不应有中际，因此此智慧如虚空。
'于此智慧不见等或不等'中的'或'字，意为等与不等。其中'等'是具量体性，易于了解；'不等'是被量所破的体性，易于通达。
此二者于彼中皆不存在，唯是平等体性。
或者'或'字表示分别义，于此分别唯是平等，因为一切方面极为殊胜，故非彼体性。
因此此智慧不等而等，即一切法中最胜无等的如来智慧与他相等相同。
此智慧中不见与此稍许相似者，因此此智慧无与伦比，因为无有与此相似者。

 །དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། ཆགས་པ་དང་འདྲ་བ་མེད་པའི་བར་དུ་བསྟན་པ་ཐོས་ནས། ཁ་ཅིག་འདི་སྙམ་དུ་ཡེ་ཤེས་འདི་ནི་མི་བསྒྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཅི། གཞན་དུ་ དེ་སྐད་དུ་བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་འདིར་དེ་ལྟར་མ་བསྟན།འདི་ལྟར་མི་འཇིགས་པའི་སྐབས་སུ་ང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ལ་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པས་མི་བསྐྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ ཕྱིར་ཀླན་ཀ་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས།འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་འདི་མི་བསྒྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་ཕྱུང་སྟེ་ཚིག་ཟུར་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཅི་བསྒྱུར་བ་ཡིན་ནམ་གང་གིས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མ་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། འདིར་ལན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡེ་ཤེས་འདི་ནི་མ་བགྱིས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡོན་ཏན་དང་། ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པས་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་འདི་མི་བསྒྱུར་བ་ཡིན་པར་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ཟག་པ་མེད པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ།།གཞན་ཡང་འདི་ལ་བསྒྱུར་བ་དང་མི་བསྒྱུར་བ་ཡིན་པར་དོགས་པའི་གནས་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཁོ་ན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་བསྒྱུར་བ་དང་མི་ བསྒྱུར་བའི་གྲངས་སུ་གཞུག་པར་བྱ་སྟེ།ཀཱར་ཥཱ་པ་ཎ་ཟོང་དུ་བསྒྱུར་བ་ལྟ་བུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ངོ་བོས་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་ པ་དག་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་པའི་དཔེས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་སྔར་བྱས་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཀཱར་ཥཱ་པ་ཎ་རྟགས་མ་བཏབ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རྟགས་མ་བཏབ་པ་ནི་གང་ལེགས་པར་མ་བྱས་པ་སྟེ། རྒྱས་མ་བཏབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དཔེའི་ཆོས་དོན་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །མ་བགྱིས་པ་ནས་མ་འགགས་པའི་བར་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འདུག་པ་ཡིན་ཏེ། རྟགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བསྒྱུར་བའི་རྗེས་སུ འབྲངས་ཏེ་བསྒྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན།མི་བསྒྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བའོ། །མ་བསྒྲུབས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ནི་སྔ་མ་སྔ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མ་འགགས་པའི་ཚིག་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་མེད་པར་བསྟན་པས་ཤིན་ཏུ་ཡང་ འདུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གནས་པ་མ་བཀག་པ་ནི་འདི་སྐྱེ་བ་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་དོན་དུ་བསྟན་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་མ་གྱུར་པ་གང་གིས་ཀྱང་ལྷག་པར་མོས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐབས་གཞན་གྱིས་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པའི་སྐྱེ་བོ་དག་འདི་ལ་ཉན་པར་གཞུག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འཇམ་དཔལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་འདི་ལ་སུ་དག་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དག་འཁོར་བའི་ཆོས་ཅན་ ཡང་མ་ལགས་ལ།ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཅན་ཡང་མ་ལགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་དང་། ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་། ལྷག་མ་མེད་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉི་ག་ལ་མི་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ ཡིན་ནོ།

如是听闻世尊智慧不可思议，乃至无有执著等教法后，有人这样想：'此智慧岂非不变吗？若是如此，虽在他处如是宣说，此处却未如是宣说。如在无畏品中说：我现前圆满成佛，沙门、婆罗门等说不动等'。
非也。为此，为断除彼诽谤，世尊说：'文殊，此智慧岂非不变耶？'言'岂'者，是从中引出的附加词，意为：'那是变还是不变，为何你不如是说？'
此处世尊回答说：'此智慧非所作'等。由功德与非功德所不造作，故此智慧应当是不变的。因此未另外宣说，意为无漏法无有任何相顺与不相顺。
再者，此中实无可疑是变或不变，如是若是圆成实性的事物，则可归入变与不变之数，如迦利沙波拿可兑换货物。世尊智慧即是以现前圆满菩提自性而胜义不成就。其现前圆满菩提事业，是世俗谛中如是宣说。
以世间喻而显示彼义已如前说，故世尊说：'譬如未打标记的迦利沙波拿'等。未打标记即未善作，意为未盖印记。
世尊说：'如是此智慧亦'等，是以喻法配合于义。从'非所作'至'无灭'是安住于平等性，随标记转变而变亦非，不变亦非，归入此数。
非所成等诸词，是显示前前义。无灭之词，由显示无有一切有为相，故极显示是无为性。
住亦未遮，因为此生起外别无所有。为利他而说此，非菩萨者皆不能深信解，为以他方便令成为菩萨者于此听闻而说。
故说：'文殊，如来智慧如是宣说，于此谁能信解'等。世尊，'非是轮回法性，亦非涅槃法性'等，乃至说为不住轮回与有余、无余二种别涅槃的菩萨。

།འཁོར་བར་མ་གཏོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱོན་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐུགས་རྗེ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བཞུགས་ཀྱང་། སྲིད་པ་ན་གནས་ཤིང་གཞན་གྱི་དོན་སྐྱེ་བ་ལ་གཟིགས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་བསྟན་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་འདི་ལ་ ལྷག་པར་མོས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་བུ་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན་གང་དག་འཇིག་ཚོགས་ལས་ཀྱང་མ་བསྐྱོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། ཚིག་ཐ་མ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་དེ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་སྒོམ་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན།འདིའི་ལན་ནི་མི་བས་པ་ནི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བའི་རིམ་གྱིས་བས་པར་མི་འགྱུར། རྣམ་པར་ཆུང་བའི་ཆུང་བ་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་ ཡོངས་སུ་པས་པར་ཡང་མི་མཆིའོ།།འདི་ལ་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་མི་བས་པ་དང་། འཇིག་ཚོགས་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཟད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་དང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་ པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་རྣམས་ནི་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་བདག་དང་བདག་གི་བའི་རྣམ་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་མི་འོང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པའི་རྣམ་པར་ འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་ཏེ་གསུངས་སོ།།འོ་ན་རྣམ་པ་འདི་དག་གིས་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འཇིག་ཚོགས་ལས་ཀྱང་མ་བསྐྱོད་ལ། དེ་དག་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མི་ཟད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཟད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཡོངས་སུ་ཟད་པར་མི་འགྲོ་བ་ ཡིན་པས་དེ་དག་ལས་ལྷག་པ་ཅི་ཡོད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་དེ་སྐད་དུ་བསྟན་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་གོམས་པ་དང་བྲལ་བས་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུ་བརྟན་པོ་དེ་དག་ལ་ནི་ལན་མང་དུ་ཐབས་མང་པོས་ཡུན་རིང་ པོར་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་བསྒོམས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་དེ་སྐད་བསྟན་པ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེ་དག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ན་། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་དགོངས་སོ།།དེ་བས་ན་དེ་དག་ནི་ཐུགས་རྗེའི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཐུགས་ཀྱིས་སྲིད་པ་ན་ཡུན་རིང་དུ་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་བཞུགས་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར། གང་དག་འཁོར་བ་ལས་ཀྱང་མ་འདས་ལ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལྷག་ མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་མ་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཁོར་བའི་གྲངས་སུ་ཡང་མི་མཆི་བ་ནི་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོར་སྐྱེས་ཀྱང་པད་མོ་བཞིན་དུ་དེའི་དྲི་མ་རྣམས་ཀྱིས་མི་གོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གིས་ནི་དེ་དག་ཉིད་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་ པ་ཉིད་ཡིན་པར་སྔར་ཁས་བླངས་པ་བསྟན་པར་བྱས་སོ།།གང་དག་ལམ་དང་བྲལ་བ་ཡང་མ་ལགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ལམ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་གྱི་ འདུ་ཤེས་ཀྱང་མི་སྐྱེད་པ་ནི་དེའི་མཚན་མ་ཡིན་པ་ལ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་གིས་ནི་བསྟན་མ་ཐག་པའི་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་ཐབས་གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།

不仅不属于轮回，因为见到过患。由于具有大悲心，虽然安住于涅槃，但仍住于三有，观察他人利益的生起，这些人对于如此清净的教法会更加生起信解。
如是彼等又是何者呢？所谓'不动于身见'等，以身见之声诠表示身见，因为是从最后词语中引申而出。
若问为何如此？即是说，如果此为修习补特伽罗无我的自性，为何烦恼不能断尽？对此回答是：不能断尽是因为不能以大等渐次断除，也不能以遍断一切微细的微细而成为完全断尽。
此中并无完全断尽，故不能断尽，身见及贪等亦无断尽。因为以所取能取之相所分别的身见等诸法皆是无有。
如是，身见是以我及我所之相而转。贪、嗔、痴等是对可意、不可意等境生起贪著之相而转，如是思已而说。
那么以此等相，凡夫等亦不动于身见，彼等亦是贪等不尽，因为不能断尽，不能完全断尽，则较彼等更胜者为何而对菩萨们如是宣说？
不是的，彼等因远离法无我之修习，故无证悟真如。对于彼等坚固士夫，由于以多方便长时修习法无我，故有证悟真如。
因此，依彼义而如是宣说是合理的。彼等大士了知一切法无自性，而众生执著实有，如是大悲观照。
因此，彼等以大悲所摄受之心，为利益一切众生而长时住于三有，故说'亦不出离轮回'，因为未住于无余涅槃界。
不入轮回之数是因为虽生于轮回大海，如莲花般不为其垢染所染。由此显示彼等即是不住轮回涅槃性，如前所许。
'亦非远离道'者，是因为成就一切法无自性现证之体性，具足大悲之道的自性。不生起道想是因为不作其相。
由此明显显示了前说的不住轮回涅槃之方便。

 །དེ་དག་གིས་བསྟན་པ་འདིའི་དོན་འཚལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་དང་མཆོག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ།།འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དགོངས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། དེ་སྐད་དུ་འཆད་པ་ནི་རང་དགའ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་ལ། འཇམ་དཔལ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་དེ་ནི་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྐད་དུ། གང་ཞིག་སྲིད་པར་འཁོར་ཡང་སྲིད་པའི་སྐྱོན་དང་བྲལ། །སྟོང་པ་སྨྲ་ཡང་ལས་དང་འབྲས་བུ་གཏོང་མི་བྱེད། །ཤེས་པས་འདོད་པ་བསྲེགས་ཀྱང་གང་དག་ཐུགས་རྗེས་བརླན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྔགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་ བུ་དམ་པ་མོས་པའི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་དཀོན་ན་ཅི་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཡོད་དམ་སྙམ་བསམས་ནས་བཙུན་པ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོས།བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་མཆིས་པའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །གང་ལ་ལ་ཆོས་འདུལ་བ་ཟབ་མོ་འདི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ མངོན་པར་མཐོ་བའི་སྐས་འོག་ནས་བཙུགས་པར་གྱུར་པའི་མདོ་སྡེའི་དབང་པོའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ལ་བྱའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་བྱའོ། །འདི་ལ་ཉན་པ་ནི་ཚིག་དང་དོན་བཤད་པ་ལ་གང་གིས་གུས་པས་རྣ་བ་གཏོད་པའོ། །མོས་ པ་ནི་གང་ཞིག་གིས་ཐོས་ནས་དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ཀྱང་འདི་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་འཛིན་པའོ།།ཀུན་འཚལ་བ་ནི་གང་ཞིག་རིགས་པས་དེའི་དོན་གཏན་ལ་ཕེབས་པའོ། །རབ་ཏུ་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་ནི་གང་ཞིག་གིས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པས་བསྒོམ་ པའོ།།ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་གོ་རིམས་ནི་གསལ་ལོ། །ཡང་ན་མོས་པ་ནི་གང་ཞིག་གིས་ཐོས་ནས་དད་པ་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་ཀྱི་དོན་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པའོ། །ཀུན་འཚལ་བ་ནི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གང་སྒོམ་པར་བྱེད་པའོ། །རབ་ཏུ་ འཛིན་པར་འགྱུར་བ་ནི་བླ་མ་ལ་གུས་ཤིང་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་གླེགས་བམ་དུ་བཞུགས་པ་ཡང་ཀློག་པ་དང་།འཆང་བ་དང་། མཆོད་ཅིང་ཤིན་ཏུ་འཛིན་པའོ། །དེ་དག་ནི་འཁོར་འདི་ཉིད་ན་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་འཁོར་གྱི་ དཀྱིལ་འཁོར་འདིའི་ནང་དུ་ཐོས་པ་དེ་དག་ཉིད་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཉན་པར་འགྱུར་བ་དང་།མོས་པར་འགྱུར་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཀས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་མ་བྱས་པར་ནི་འདི་ཐོས་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་ བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་འདི་ལ་ཐོས་ཏེ་ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་གཞན་གྱི་ཚེ་ན་ཐོས་པར་འགྱུར། མོས་པར་འགྱུར། ཀུན་ཤེས་པར་འགྱུར། རབ་ཏུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་ ཐོས་ནས་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་ཀུན་ཤེས་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ།།གང་ཞིག་ཐོས་པ་ཉི་ཚེར་ཟད་པ་དེ་དག་ནི་ཐོས་པར་འགྱུར། མོས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པའི་བཤད་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་ཆུང་ངུ་ལས་འབྲས་བུ་ཆེན་པོར་འགྱུར་བས་འདི་ནི་ སྟོན་པ་པོའི་དགོངས་པ་ཡིན་པར་མངོན་ནོ།།འོད་སྲུངས་འཁོར་འདི་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དང་། དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་བསྙེན་དང་། དགེ་བསྙེན་མ་འཁོད་པ་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

所说'他们将会理解此教法的意义'直至'一切方面和殊胜'为止。对于怀疑这不是世尊的密意，而是自作解释的疑虑，文殊菩萨说'善哉善哉'，意思是'你所说的话是善说'。
如同所说：'虽在轮回中却离轮回过患，虽说空性不舍因果，以智慧烧尽贪欲却以大悲滋润'等赞叹之语。
殊胜补特伽罗成为信解之器虽如是稀有，思维未来时期是否存在，大迦叶尊者问道'世尊不在时'等。
'若于此甚深教法'是指从下安立增上阶梯的经典之王。'此甚深般若波罗蜜多'是指义之本体。
'于此听闻'是指以恭敬心倾听词义解说。'信解'是指听闻后随信而行，确定'此即是真实'。'遍求'是指以理证通达其义。'受持'是指通达后以正行修习。
听闻等次第明显。或者，'信解'是指听闻后以信慧二者通达此即是真实义。'遍求'是指如实修习。'受持'是指恭敬上师，读诵、受持、供养并极为执持此教法经典。
余下'彼等即住此众中'。凡是在此众会中听闻此法门者，未来时将会听闻、信解，是因为佛菩萨加持的缘故。若不承事诸佛，则不能趣入听闻此法之道，此为结语。
其差别是：若于此善闻并善作意者，他世将会听闻、信解、遍知、受持。若闻已善作意者，将至遍知。若仅仅听闻者，将会听闻并信解。第二种解释也应如是了知，由小因得大果，此显然是说法者的密意。
'迦叶，此众会'是总说。其中有哪些呢？即'比丘、比丘尼、优婆塞、优婆夷'等与会者。

 །གང་དག་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཆོས་ ཟབ་མོ་འདུལ་བ་འདི་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་ཉན་པ་དང་།མོས་པ་དང་། ཀུན་ཤེས་པ་དང་། རབ་ཏུ་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དེ་དག་ཉིད་དཔེ་རྣམ་པ་བཞིས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ ན་ཁྱིམ་བདག་གམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་ལ་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་སྟོར་བ་དང་རྙེད་པ་བསྟན་པས་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཡིད་བདེ་བ་དང་མི་བདེ་བ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གིས་དུས་གཞན་ན་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་ན་ དགའ་བ་དང་བདེ་བ་དང་ཡིད་དགའ་བར་འགྱུར་ཞིང་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ལ།དགའ་བ་ནི་ཡིད་དགའ་བ་གང་གིས་ཟིན་པ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །སྔར་ནི་སྟོར་བ་བཞིན་དུ་སྔར་མ་ཐོས་པའི་མྱ་ངན་གྱིས་ཡིད་གདུངས་པ་ཡིན་ ནོ།།བདེ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་སྐྱེས་པ་སྟེ། ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རེ། །ཡིད་དགའ་བར་འགྱུར་བ་ནི་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དག་ལ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་ བསྟན་ཏོ།།ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་མི་བདེ་བས་གདུངས་པ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །དེར་ཁྱིམ་བདག་དང་དེའི་བུ་སྨོས་པ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བདག་དང་དེའི་བུ་ནི་དེ་སྟོར་ཏམ་སླར་རྙེད་པས་ཡིད་མི་བདེ་བ་ཡང་མེད། ཡིད་ བདེ་བ་ཡང་མེད་དོ།།མ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་བཤད་དེ། དོན་དམ་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དག་ནི་རྣམ་གྲངས་ཏེ་བར་གྱི་སྒྲས་བསྡུའོ། །ཤིང་ཡོངས་འདུ་ས་བརྟོལ་ཁ་འབུས་པ་བསྟན་པ་ནི་དེའི་ཚེ་དང་དུས་གཞན་ན་ཡིད་བདེ་བའི་གནས་ ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ།དེའི་ཚེ་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་། གང་གི་ཚེ་མེ་ཏོག་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མེ་ཏོག་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་དགའ་བ་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ས་བརྟོལ་ནི་ས་ལས་སྐྱེས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཡོངས་འདུ་ཡིན་ཏེ། དེའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ཏེ་། ཁ་འབུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཧཱ་ཁྱིམ་ཆགས་པའོ། །མེ་ཏོག་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཁ་བྱེ་བའོ། །ངེས་ པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།།འདིར་ཁ་ཅིག་དོགས་པ་འཆད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་ལུས་འགའ་མེད་པར་མི་རུང་བ་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །ཐོས་པ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་མེད་པར་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དབང་ གིས་གཞན་དུ་དེའི་གཟུགས་ལས་སམ་གཟུགས་བརྙན་ལས་ཡིན་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་ཀྱང་བདེ་བར་གཤེགས་པ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་འདི་ཐོས་པར་གྱུར་པ་གང་གི་དབང་གིས་ཤེ་ན། འདི་ལྟར་འདས་པ་ན་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་དག་ཡིན་པར་ ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་འོད་སྲུངས་འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་བྱུང་བ་ནས་དངོས་པོ་མེད་པའི་བར་འདི་མ་འོངས་པའི་དུས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདས་པའི་ཕྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་དང་འབྲེལ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་བརྗོད་བར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་འབྲེལ་པས་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

凡是在未来时期，对这深奥的律法和这深奥的般若波罗蜜多，能够听闻、信解、了知、受持的人，这是总的宣说。
为了以四种譬喻明显说明这些义理，所以说'迦叶，譬如长者'等等。
其中以丢失和寻获珍宝来说明，是因为这法门是随顺生起喜乐和不喜乐的根本。
所说'他们在其他时候听闻时会生起欢喜、安乐、心悦，没有烦恼的作意'中，欢喜是指具有心悦的状态。
如同先前丢失时一样，先前未闻法时由忧愁而心苦。
'安乐'是指生起乐受，因为具有身轻安的缘故。
'心悦'是因为具有心轻安的缘故。
对于那些没有烦恼作意的人们，如是宣说。
'烦恼作意'是指被不悦意所苦恼。
其中提到长者和其子是为了显示随顺。
国王和其子对于丢失或重获都不会不悦意，也不会悦意。
为了说明无生等义理而解释真如，胜义和真如是异名，以中间的声音摄持。
说明如意树从地中生出是为了显示在当时和其他时候是喜悦的根源。
当时生起欢喜，以及一切花开放时，即是说一切法之花开放。
'心悦'如前所说。
'极为欢喜'是指欢喜达到最高的意思。
'从地生'是从地中生出。
这就是如意树，是它的异名。
'生出'是指安住。
'一切花开放'是指全部绽放。
'决定'是指一向决定的意思。
这里有些人解释疑问说，认为没有某些身体的人是不应理的。
如所闻，无人时也是存在的，由其力故，在他处从其色身或影像中显现，如同世尊虽已涅槃，善逝仍然显现。
当时能听闻这些是依何力呢？应当了知是由于过去曾亲证的缘故。
因此'迦叶，如是甚深般若波罗蜜多，从无生、无起乃至无实性'等，在未来时期，如来涅槃之后而说。
与般若波罗蜜多相关联，一起宣说所诠和能诠事物的关联，故称为'相关'的意思。

།འདས་པའི་ཕྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བཞུགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་འདས་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །གནས་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་གླེགས་བམ་ལ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་སོ།།སྤྱོད་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཀློག་པ་དང་ཁ་དོན་བྱེད་པས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་དང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་བྱིན་གྱི་རླབས་ནི་སློབ་ མ་དང་ཡང་སློབ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བར་དུ་ཆོད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའོ།།མཐུ་ནི་དངོས་སུ་དེའི་དབང་གིས་སོ། །ནོར་བུ་མཁན་ཞིག་གིས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་མཐོང་བའི་དཔེས་ནི་རྟག་ཏུ་ཡིད་བདེ་བའི་གནས་ཉིད་འདི་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འོད་སྲུངས་དེ་བཞིན་དུ་ གང་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་མ་སྐྱེས་པ་དང་།མ་བྱུང་བ་ནས་དངོས་པོ་མེད་པའི་བར་འདི་ཐོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བར་གྱུར་པ་ནི་གང་དག་ལ་དགའ་པ་ཡོད་པ་དེ་རབ་ཏུ་དགའ་བར་གྱུར་པའོ། །མགུ་བ་ནི་ཡིད་དགའ་བ་ལ་ བྱའོ།།གང་དག་ལ་རངས་པ་དང་། ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཡིད་དགའ་བའི་དོན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་སྙིང་དགའ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། སྔོན་གྱི་རྗེས་སུ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ནི་རིགས་ལས་བརྗོད་པར་བཞེད་དེ་བསྟན་ ཏོ།།སྔོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ཐོས་པའི་དཔེས་ནི་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གནས་ཉིད་ཡིན་པར་དེ་དུས་གཞན་ཞིག་ན་དེའི་དྲུང་དུ་མི་ལ་ལ་ཞིག་སོང་སྟེ་གྲོང་ཁྱེར་དེའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཅིང་ཀུན་དགའ་ར་བ་ཉམས་དགའ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། གྲོང་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཏུ་དགོས་པ་ལ་ལའི་ཕྱིར་སྔོན་སོན་པར་གྱུར་ལ་ཕྱིས་བརྗོད་པར་གྱུར་ཞེས་དགོངས་པའོ། །ཉམས་དགའ་བའི་དངོས་པོ་ལ་ཉམས་དགའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒོལ་བ་པོའི་བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཡང་ནས་ཡང་དུ་བསྔགས་པ་བརྗོད པར་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ཙམ་མཐོང་བ་ལས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་དག་གནས་གཙང་མའི་གནས་ཉམས་དགའ་བ་དག་གི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཐོས་པས་སྙིང་ཡ་ཡ་པོ་ཆེན་པོས་ གཡེངས་པར་གྱུར་ནས་ཡང་དང་ཡང་དུ་གསོལ་བ་འདེབས་པར་བྱེད་ཀྱང་དེས་ཚེ་སྔ་མ་ལ་ཡང་དེ་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ལན་ཅིག་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཁོ་ན་དག་དེར་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་ཐོས་ནས་ཡིད་ཆེར་དགའ་བ་དང་རབ་ཏུ་དགའ་བར་གྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ ཡིན་ཏེ།དགའ་བའི་བྱེ་བྲག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུ་དྲན་པའི་འདུ་བྱེད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དྲན་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡང་གང་ཞིག་རྟགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བརྗོད་པའི་ངོ་བོ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་འབྱུང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལས་ནི་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་རྗེས་སུ་དཔོག་ པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།མཚན་མ་ལས་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་ཚུལ་བཞིན་དུ་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བར་གྱུར་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་དང་ཡང་དྲུང་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་དུ་མར་རོ། །རབ་ཏུ་དགའ་ཞིང་མགུ་བར་གྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་རྒྱ་ཆེན་པོར་རོ།།འདི་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་དགའ་བ་དང་མགུ་བ་ཆེར་སྐྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་རབ་ཏུ་དགའ་ཞིང་མགུ་བར་གྱུར་པ་ནི་དང་པོར་རོ།

'过去已逝'是指不住世和完全涅槃之间的教法。
'将会安住'是指仅存在于经典之中。
'将会修行'是指经常读诵和背诵。
'佛陀加持'这一词的分别解释，应知是佛陀的威力。
或者说加持是从有学、无学等一个接一个相续不断的因。
威力是直接由其力量所致。
以宝石匠见到珍宝的比喻，是为了显示这是永远喜悦的所依，因此说道：'迦叶，如是有人听闻甚深般若波罗蜜多，从无生、无起乃至无实有'等等。
'极为欢喜'是指对某事有欢喜的人变得极为欢喜。
'满意'是指心生欢喜。
应当配合'某些人生起欢悦和愉悦'。
心生欢喜的含义如前。
或者是指内心欢喜，这是'从前反复'的词义。
这珍宝是从种姓中所说而显示。
以昔日经历过的城市听闻的比喻，是说明这是各种安乐和喜悦的所依，'那时某时有人去到他面前，称赞那座城市，说有令人愉悦的园林'等等。
意思是以前为了某些需要而去过任何一座城市，后来又谈论起来。
'令人愉悦'是指令人愉悦的事物。
'为什么这样呢'，这是论辩者的想法：仅仅看到一再请求称赞，从中推断有亲身经历是不合理的，因为会产生错误。
比如未离贪欲者听到称赞净居天的美妙住处，虽然因强烈的向往而一再祈请，但他们在前世并未见过那里，因为只有不还果者才能往生那里。
对此回答说：'如是听已，心生大欢喜和极大欢喜'等等。
正是由于那种特殊的欢喜，能够产生如是忆念的造作，与忆念相应的也能引发请求说明特征的表述。
由此应知是推断出引发的特征，如同依据标志推断一样，推断出曾见过城市等。这是归纳的含义。
'一再前往'是指多次。
'极为欢喜满意'是指广大。
对此的分别解释是'生起大欢喜和满意'。
或者说'极为欢喜满意'是最初的。

 །དགའ་བ་དང་མགུ་བ་ཆེར་སྐྱེད་པ་ནི་རྒྱུན་མ་འཆད་པར་རོ། །དགའ་བ་ཉིད་མགུ་བ་ ཡིན་པར་འགྲེལ་ཏོ།།ཡང་ན་དགའ་བ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་མགུ་བ་ཡང་དེ་ཡིན་ཞེས་གཅིག་ཏུ་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་དགའ་བ་ནི་ཡིད་བདེ་བའོ། །དེ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་ཁོང་མགུ་བ་ནི་མགུ་བའོ། །གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་མཆིས་པའི་དུས་ ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་དག་གི་རྣམ་པ་དང་རྟགས་དང་མཚན་མ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་དག་བཀའ་སྩལ་པ་དེ་དག་ཉིད་ལགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ཟུར་གྱིས་དྲི་བའོ། །ཡང་ན་ཅི་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་། །བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདིར་ དཔེ་བཞིན་དུ་སྔོན་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་སྒྲོགས་པ་ནི་ཆ་ཙམ་ཡང་མི་དམིགས་ན་དེ་དག་གིས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འོད་སྲུངས་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་ཆོས་དེ་ཉིད་རྗེས་སུ་མྱོང་བ་གསལ་བར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་དྲན་པའི་ས་བོན་འཇོག་པར་བྱེད་ཀྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ཡང་དེ་དག་ལ་གོམས་པ་ཆེ་བ་དང་། ཆེས་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་གསལ་བར འགྱུར་བ་དང་།བར་སྐབས་སུ་མི་མཐུན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཉམས་སྨད་པ་དང་། དེ་བས་ན་འཕྲལ་དུ་དྲན་པ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚ་བ་དང་ཁ་བའི་རོ་རྗེས་སུ་མྱོང་བ་མི་དྲན་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་ཙམ་གྱིས་དེ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་སྟོབས་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་འདོད་པ་ལ་སོགས་ པ་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་རྗེས་སུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ།གཞོན་ནུའི་གནས་སྐབས་ན་མྱོང་བའི་ཚ་བ་དང་ཁ་བ་ལ་སོགས་པ་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །རྗེས་སུ་མྱོང་བ་དང་མངོན་པར་འདོད་པ་ཙམ་གཉིས་འབྲེལ་བ་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ལས་དད་པ་མི་གཡོ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་རིག་པར་ བྱའོ།།དེ་ལ་རྣམ་པ་ནི་ལུས་དགའ་བའི་བྱེ་བྲག་སྟེ། བ་[(]སྦུ་[,]སྤུ་[)]ལྡང་བ་དང་། མཆི་མ་ཟག་པ་ལ་སོགས་པའོ། རྟགས་ནི་ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་སྟེ་དགའ་སྟེ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མཚན་མ་ནི་སྒྲུབ་པའི་བྱེ་བྲག་སྟེ། ཉན་པ་དང་། འཆང་བ་དང་། ཀློག་པ་དང་། མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བཤད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། ཁ་ཅིག་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའི་འདམ་དུ་བྱིང་ངོ་། །དེ་བས་ན་མངོན་པར་ཞེན་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན འདས་ཆོས་དེ་ནི་རྣམ་པ་མ་མཆིས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཆོས་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་ངོ་བོའོ་། །དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་དང་། རྟགས་དང་། མཚན་མ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་མ་དག་ པའི་བླས་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།།གཉིས་ཀྱང་བདེན་པ་མ་ཡིན་པར་རྟག་ཏུ་ལན་གྲངས་དུ་མར་གསུངས་སོ། །དེ་གཉིས་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། བྲལ་བ་མ་ཡིན་ན་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན། འོན་ཀྱང་དེས་ ཐོས་པ་དང་ལྡན་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་དེ་ལ་བརྩོན་པར་མཐོང་བ་ལས་སྔོན་ཐོས་པ་ཡོད་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་དོ།།ཚུལ་གང་གིས་དེ་གཉིས་ལ་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་མི་རིགས་པ་དེ་ནི་དེ་ཉན་པ་པོ་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

生起极大的欢喜和满足是不间断的。解释欢喜即是满足。或者说，既是欢喜也是满足，这样合为一体。其中欢喜是心悦。以此为先导的极大欢喜和内心满足即是满足。
为了确定，说道'世尊不在时'等。'是否就是世尊所宣说的那些相、标志和征相'，这是用言外之意提问。或者，应当从内心引申'是什么'之意。
意思是这样的：此处如同范例那样，连一点过去经历的相貌都不可得，那么他们如何知道曾经亲近侍奉文殊童子等事呢？
世尊回答说：'迦叶，如你所说那样。'意思是这样的：正是由于亲身经历明显的法性，才能种下忆念的种子，其他情况则不然。那种经历也因为他们缺乏熟练、更熟练等亲近的缘故而变得明显，中间又被违缘所损减，因此不会立即生起忆念，就像不记得热和冷的感受一样。
仅此并非表示它不存在，正是由于它的力量，才随之生起如所说的希求等，就像在年少时经历过的冷热等事物一样。这种经历与单纯希求之间的联系，应当以对世尊教言不动摇的信心之力来了知。
其中相是身体欢喜的差别，如竖立汗毛和流泪等。标志是语言的差别，如欢喜祈请等。征相是修行的差别，即如前所说的听闻、受持、读诵、供养等。
如是世尊宣说了相等，有些人执著实有而陷入增益边的泥沼。因此，为了遣除执著，说道'世尊，此法无相'等。法即是法门。'般若波罗蜜多也'是说明实质。
意思是这样的：所有这些相、标志、征相都是不清净心对二取本性的希求。多次经常宣说二取非真实。若二取不离相等，怎么说相等具有二取呢？然而，由见到具闻法者精进于此，而推知其过去曾经听闻。
以何种方式说明相等于彼二者不合理，这对听闻者来说也是相同的。

 །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གདུལ་བྱའི་བྱེ་བྲག་ལ་ལྟོས་ནས་རྣམ་ པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་གྲུབ་པ་དེ་གཉིས་ཁོ་ན་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་ཉན་པ་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་དག་མཚུངས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་ཕོའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་ལ་རྣམ་པ་མ་མཆིས་པ་དང་། མཚན་མ་མཆིས་པ་ལགས་ན། ཇི་ལྟར་འགྱུར་ ཞེས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་པར་འགྱུར་རོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་མ་མཆིས། རྟགས་མ་མཆིས། མཚན་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ལགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྣོད་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པ་ མ་མཆིས་པ་བསྟན་པའི་ཆོས་དེ་ཇི་ལྟར་བསྟན་པར་འགྱུར།རེ་ཞིག་བསྟན་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་འདས་པའམ། ད་ལྟའི་ཚེ་ན་ཉན་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་བསལ་ནས། འདིར་སྐུར་པ་འདེབས་ པའི་མཐར་ལྟུང་བར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་བར་བྱ་བར་དགོངས་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ།འཇམ་དཔལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་ཤིན་ཏུ་མ་སྐྱེས་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་བར་དུ་བསྟན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ གུས་པར་ཉན་པ་དང་།ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་ཡིད་ལ་སྐྱེད་པ་ལ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇམ་དཔལ་ཕྱོགས་གང་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་དེར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྟོབས་བཅུ་དང་། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བསྟན་པར་བལྟའོ་ཞེས་ གསུངས་སོ།།དུས་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་སོགས་པ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་པར་མ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་དེར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྟན་པར་བལྟའོ་ཞེས་གསུངས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་དེར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བསྟན་པར་ བལྟའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དོན་ནི་འདི་སྟེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམས་པས་དེ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་འདིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་བསལ་བས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་ཐོབ་པའི་ཐབས་བསྟན་པས་དེ་ཡང་ ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་པར་བཤད་དོ།།དེ་དག་གིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་གཙོ་བོ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱར་བ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །འདི་སྙམ་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་མཛད་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་དག་བསྒྲུབས་པ་དེའི་རྒྱུ་ཅན་སངས་ རྒྱས་འདི་ཉིད་ཡིན་ན།དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་བསྟན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འཇམ་དཔལ་ངས་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བ་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཉིན་རེ་བཞིན་གཞན་དག་འཆད་པ་ལ་ཡིད་དམ་དུ་མཉན་པར་བྱ། མཉན་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་མོས་པར་བྱ། དད་པས་གླེགས་པ་མ་ཡི་གེར་བྲི་བར་བྱ། ཁ་ཏོན་བཏོན་པས་གཟུང་བར་བྱ། གླེགས་བམ་ལ་གནས་པ་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་ པས་བཀླག་པར་བྱ།གཞན་ལས་མན་ངག་མནོས་པས་ལུང་མ་ནོད་པར་བྱ། ཁ་ཏོན་ལོབས་པ་རྣམས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འདོན་པས་ཁ་ཏོན་དུ་བྱ། ཚིག་ཏུ་གདོན་པར་བྱ་བ་ནི་གྲགས་པས་སྒྲོགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཀུན་ཆུབ་པར་བྱ་བ་ནི་ཚིག་དང་དོན་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཆད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱ་བ་ནི་རིགས་པས་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དེའི་དོན་དཔྱོད་པར་བྱེད་པའོ།

正因如此，针对所化众生的差别，说明离开诸相等的这两种成就，这是为了向诸听众显示它们是相等的缘故。若不如此，则应当次第地说'善男子或善女人们若无相、无相状，将如何'。
'世尊所说之法亦是无相、无标志、无相状'这是理由的所依。'世尊，无相之所说法如何能说？首先，既然连说法都不存在，过去或现在又怎么会有听闻呢？'这是词义。
如是遣除增益边后，为了不堕入诽谤边，考虑到世俗谛而说'文殊师利，若说甚深般若波罗蜜多极其无生乃至无实'等。这是为了使他们恭敬听闻、善加作意而生起欢喜。
'文殊师利，在任何宣说般若波罗蜜多处，应当视为已宣说佛陀十力、菩提分等一切功德'如是宣说。
若问：当时不是已经显示了菩提分等大士自性吗？为何说'应当视为已宣说一切佛法'？为此说'应当视为已宣说不可思议'。不可思议即是空性。意思是：通过修习一切相空性而能获得。这里是通过遣除一切分别而显示的。因此，由于显示了获得之方便，故说也完全显示了彼。
以上显示成佛的主要因是修习般若波罗蜜多。若想：世尊行菩萨行时所成就的诸善根是此佛之因，那为何说是以修习般若波罗蜜多为因？为此说'文殊师利，我往昔行菩萨行时'等。总义是：那些也唯是修习般若波罗蜜多。
于此，应当每日专注听闻他人讲解，听闻后应当确信'就是如此'，以信心书写成文字，通过诵读而受持，通过读诵经典而阅读，通过从他人处获得教授而领受传承，已熟练诵读者应当反复诵读。'诵读'即是出声朗诵之意。'通达'是为了分别解说文义。如理作意是以由如理思维所生的智慧观察其义。

 །བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་བསལ་ནས། དེའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནས་ ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་རིན་པོ་ཆེའི་གཞལ་མེད་ཁང་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱུ་ལས་བྱས་པའི་ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་།།བ་དན་དང་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་བ་དན་ནི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ནོ། །ཅི་ནུས་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་ཅི་ཕོད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ ཅི་ནུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུ་ཅི་ཡོད་པས་མཉན་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བའོ།།ཅི་ཕོད་དུ་བྱས་པ་ནི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པས་མཆོད་པར་བྱའོ། །རིམ་གྲོར་བྱའོ་ཞེས་ཚིག་འོག་མས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་རིམ་གྲོ་བྱ་བ་ནི་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་དང་། བསྐོར་བ་དང་། བྱ་བ་བྱེད་པ་ ལ་སོགས་པས་སོ།།དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་ཆོས་སྤྱོད་རྣམ་པ་བཅུ་བསྟན་ཏོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བས་ཞེས་བཤད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལས་འདའ་བར་འདོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་།ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ས་ཡང་འདི་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་འདའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལས་འདས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར་ འཇམ་དཔལ་ཇི་ལྟར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ནི་མི་གཡོ་བའོ། །དེ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ནི་དེར་འགྲོ་བའོ། །དེར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཉན་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚོན་ པ་སྟེ།བསམ་པར་འདོད་པ་དང་། བསྒོམ་པར་འདོད་པ་དག་ཀྱང་རིག་པར་བྱའོ། །འདི་སྙམ་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མཉམ་པས་མོས་བས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་ཆོས་གང་ཡང་རུང་སྟེ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པར་མཉམ་པ་ཉིད་ དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པར་མཉམ་པ་འདི་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བས་མཉམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་འདོད་པ་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པ་འདིའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་འཇམ་དཔལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་འདོད་པ་ཡང་འདི་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བས་ཤིན་ཏུ་ རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གཞན་དག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཅུང་ཟད་མ་མཁྱེན་ན་ཞེས་དེ་ལྟ་བུའི་ཟབ་མོ་བསྟན་པ་འདི་ལ་མོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དེ་ལ། འཇམ་དཔལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་ སངས་མ་རྒྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་རིགས་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་མ་རྒྱས་ཞེས་བསམས་པ་ལ། གང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱེད་པ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དོན་བཤད་ཟིན་ ཏོ།།དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་དོན་གྱི་ཚུལ་འདི་ལ་མོས་པར་འདོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྟན་མ་ཐག་པའི་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་གྱི་ཚུལ་ནི་དོན་གྱི་རྣམ་པའོ། །འདི་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བས་འདི་འདྲ་བའི་མོས་པ་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

修习是为了以修习所生的智慧断除一切分别念，为了通达其义。'从'这个词表示应当了知由珍宝所造的珍宝宫殿等宝楼。幢幡和胜幢是幢幡的不同种类。'尽力'这个词的分别是'尽可能'的意思。或者'尽力'是指以尽己所能来听闻等。'尽可能'是指以花等供养。'承事'是由下文来分别。或者承事是指合掌、绕行、做事等。
这一切都是显示十种法行。声闻和独觉虽已超越一切而得佛果，为何说'以般若波罗蜜多相应'呢？为此说'欲超越一切声闻独觉'等。意思是声闻等地也是依此而超越。
若问已超越不退转地而得佛果，为何说'文殊师利，如何趣入不退转地'等？不退转地即不动地。趣入即前往。'欲如是听闻'是譬喻，也应知包括欲思维、欲修习。
因为认为'一切法无生平等，以胜解得成佛'，所以说'文殊师利，任何诸法皆无生平等'等。意趣是：一切法无生平等中，以断除一切分别，如是平等无有其他。
若他人认为分别一切佛法现证菩提是得佛果的主要因，为此说'文殊师利，一切佛法'等。意思是欲证一切佛法也是以此相应而极为清净。
若他人认为'世尊若有少许不知法'，如是深法显示中胜解的主要因缘，对此说'文殊师利，如来未现证一切法'等。若问为何如此，是思维若一切合理，为何说未现证正等觉？故说'若现证正等觉'等，义已说讫。
因此'如是欲胜解此义理'等是总结前说。义理即义相。以此相应则会生起如是胜解，此为结语。

 །གཞན་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་དང་ཆོས་ ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་མཉམ་པར་དེ་ལྟར་མོས་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དེ་ལ།གང་བྱང་ཆུབ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ ན།དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་འདོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་གཞན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་བ་མཐའ་དག་པ་ཡོད་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་མཉན་པར་ བྱ་བར་གསུངས་པ་འདི་ལས་ལྷག་པ་ཅིག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ལན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའམ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཆོས་གང་ཡང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་རྣམ་པར་འཇོག་ཅིང་སྐྱེད་བའམ། སྟོན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ རྟོག་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཁུངས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་སྐད་སྟོན་དེ་མདོ་སྡེ་གཞན་ལས་གདུལ་བྱའི་བྱེ་བྲག་ལ་ལྟོས་ནས་དམིགས་པར་སྟོན་པ་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །འདིར་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། ཁ་ཅིག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གློ་བུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དེ་ལྟར་འཇུག་པར་འདོད་པ་དང་མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འདོད་པ་དེ་ལ་ཆོས ཐམས་ཅད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།གཞན་དག་ནི་དུས་གསུམ་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་རིང་དུ་སྤངས་པས་མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་ལ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདས་པ་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ཡང་འདི་ལ་བརྟེན་པ་ཁོ་ནས་སྒྲོ་འདོགས་པ་མྱུར་དུ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བ་སྟེ། ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་ལ་སོགས་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་དུས་གསུམ་དུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཞེས རྒོལ་བ་པོས་བསམ་པ་ལ།འཇམ་དཔལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་འདས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ལ། དངོས་བོ་མེད་པ་ལ་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། དེ་ལྟར་བྱུང་བ་ཡང་དག་པར་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་ བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་སྟོན་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་མེད། ཆོས་རྣམས་ལ་གོ་འདི་ཅི་སྟེ་དབྱེ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བ་པོའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འཇམ་དཔལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ གསུངས་ཏེ།སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཆོས་ལ་དགོངས་པའོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྟན་མ་ཐག་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ།

其他人认为菩提与一切法无二平等，如是胜解是现前的因由，对此说'无有任何非菩提之法'等。
其他人说一切法无分别性是菩提因中最主要的，因此说'于一切法欲求无分别'等。
为什么这样说呢？是说虽有其他经典完全显示一切法无分别，为何说要听闻此般若波罗蜜多更为殊胜的意思。
回答说般若波罗蜜多既不是有分别也不是无分别，因为它不会依次确立、产生或显示任何法的圆满。意思是说它不是产生分别的因，因为没有成为其对境的根据。
此处显示其他经典是针对不同根机而显示所缘，此处则完全不是这样。
有些人认为一切法非烦恼性，因为自性光明；也非清净，因为烦恼是客尘，对于如是趣入并欲速证菩提者，说'一切法非烦恼'等。
其他人认为远离三时增益便能速得菩提，对此说'一切法非过去非未来'等。这也是说唯依此便能速尽增益。
为什么这样说呢？是诘问说，闻等自性不是显示为过去未来等吗？为何说法不入三时？
对此说'文殊师利，无生非过去'等。无生即无事，无事中哪有过去、未来及如是生起的真实见解，这是略说。
为什么这样说呢？是问为何如此显示，无生中无过去等差别，诸法为何无此差别，这是诘问者的想法。
对此文殊师利说'因为一切法显示无生'，意思是说是无生的本性。此处是就遍计所执法而言。
因此'于如是一切法无疑'等是总结前说。

 །གཞན་དག་སྨྲ་བ་སྐྱེ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་རྟག་ པ་མ་ཡིན་པར་འདོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ནི་མི་རུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆ་ཤས་ཅན་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བ་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་མིན་པས་ཡོད་པར་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཙམ་ལྷག་མ་ལུས་པ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་དོན་དམ་པ་ཡིན་པར་ནི་ བསྒྲུབ་པར་དཀའ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་རི་མོ་བཀྲམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ནི་སྣང་བ་རྣམ་པ་དུ་མར་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་རྣམ་པ་དུ་མ་ལས་རྣམ་ པར་མ་ལོག་པ་ཡིན་ན་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་ཡིན།གཅིག་པ་ཉིད་དང་དུ་མ་ཉིད་དག་ནི་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་བཅད་དེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་བར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་དེ་རྣམས་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་སྣ་ཚོགས་སུ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། འོ་ན་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན་ཏེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་མ་གཏོགས་པར་གཞན་སྣང་བའི་སྒྲའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱར་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་ཡིན་ནོ།།མིག་སེར་ལ་སོགས་པས་མིག་ཉམས་པ་རྣམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པར་ཇི་ལྟར་སྣང་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་དག་ ཇི་ལྟར་སྣང་ཞེས་དེ་ལ་ཡང་མཐུན་པར་རྒལ་བ་འདི་མ་ཡིན་ནམ།གལ་ཏེ་ཀ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གཅིག་གི་ཤེས་པ་དེ་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་ཚུ་རོལ་དང་ཕ་རོལ་དང་དབུས་ཀྱི་ཆ་ལ་སོགས་པ་དབྱེ་བས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་བློ་ཡང་ གཅིག་ཏུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མ་བརྟགས་ན་དགའ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བརྟག་མི་བཟོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཁ་ཅིག་སྨྲ་བ་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་དུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཉམས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འཛིན་པའི་ཆར་འདོད་པ་དང་། ཆ་གཉིས་པ་ཕྱིར་རྒོལ་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ནང་དུ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ ཡིན་གྱི།གཞན་གཟུང་བར་ཆར་གྱུར་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་སློབ་དཔོན་དྷརྨ་ཀཱིརྟིས་ཀྱང་། སྔོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་དེའི། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཉམས་མྱོང་ཡིན། ། རང་གི་ངོ་བོ་ཉམས་མྱོང་ཡང་། །སྔོ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་ཞེས་སྒྲོགས། །ཤེས་ལས་ཐ་དད་མ་ཡིན་ན། །དོན་གཞན་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །སྤྱི་ཉིད་ཡིན་ནའང་དོན་ཉིད་ན། །ཤེས་པའི་ངོ་བོར་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན དུ་འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་ནི་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་གསུངས་སོ།

其他论者虽然承许生起的诸事物是无常的，但在胜义中却完全不合理。如是，首先外在的有分等的生起，以前述方式完全未生，故不应存在。
仅剩余的那个纯粹经验，要证成它是胜义有也是极其困难的。如是，对于展开的图画等所生的认识，会产生多种显现。那些行相也唯是它的本性，若是其他的话，则不应成为经验，故不合理。
因此，若它不离开多种行相，怎么会合理成为一体性？一体性与多体性是相互遮除而安立的性相，故不可能同时存在。
假设认为那些经验的行相并非真实，由错乱力而如是显现为种种二取于无二智的本性中。那么，所谓'显现'是什么？除了经验的本性之外，难道不是无法理解其他显现之词的含义吗？如是，所谓'显现'即是所谓'经验'的这个意思。
若问：对于患黄眼病等眼根损坏者，虽无黄色等，为何会如是显现？对此，若外境的本性也不存在，识的本性也不存在，那么它们如何显现？这不正是对此的相应诘难吗？
若说柱子等一个行相的认识是一体，则不然。因为在彼处也由近边、远边、中间部分等差别而显现为种种。
因此，心识也不应理为一体，所以一切事物在未观察时是悦意的本性，随顺世俗而转。如是，越是详细观察，越是不能经得起观察。
有些人说：蓝色、黄色等并非在一切方面都不存在，因为如同乐受等一样清晰地经验到。然而，认为在一个认识中有能取分，以及第二分作为所取的本性，这是不存在的。如同内在的乐受等是自证的本性，而非成为所取分一样。
同样，白色等也远离所取能取行相的分别。如是，法称论师也说：'彼蓝等本性，其本性即经验，自性虽经验，宣说经验蓝。若非异于识，如何有异境？若是共相性，境中成识性。'
若如是承许则无过失。同样，在圣《解深密经》中也说三摩地境界影像唯不异于识。

།དེ་བས་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རུང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་ཡོད་པ་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འདོད་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ། །འོ་ན་རྣམ་པ་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་གཞན་དུ་ཆ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བྱས་ན་ཤེས་པ་གཞན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ ཤེས་པ་གཞན་གཅིག་ཏུ་དེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་པས་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་ན་ཡོད་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་རོལ་པ་ལ་ཡང་རིམ་པ་འདི་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེ་དག་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ ཡིན་ཡང་ཡོངས་སུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་དུ་སྣང་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་འཁྲུལ་པའི་ས་བོན་གྱི་དབང་གིས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདིར་གཞན་དག་ན་རེ་རྣམ་པར་སྨིན་ པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ལུས་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་། རི་མོ་བཀྲ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲན་པའི་ཤེས་པ་ཡང་རྣམ་པ་དུ་མ་སྣང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ཡང་དུ་མ་ཉིད་ དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་། །དེ་ནི་རིགས་དག་མཐུན་པ་ཡི། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ངེས་པ་ཡིན། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་། །འདི་ལྟར་ཡང་དག་མངོན་པ་ཡིན། །ཞེས་རྣམ་འགྲེལ་བྱེད་པའི་ཚིག་དག་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ ན་རེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དུ་མ་སྣ་ཚོགས་ཡིན་གྱི།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་ནི་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དེ་ནི་དོན་གཞན་ཡིན་ཏེ། གཅིག་གི་སྒྲ་ནི་འབའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་གྲངས་ཏེ། གཙོ་བོ་གཅིག་དང་གཞན་དག་གཅིག་།གཅིག་པོ་ འབའ་ཞིག་འདོད་པ་ཡིན།།ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་ནི་གཅིག་པོ་འབའ་ཞིག་ཡིན་གྱི། དེ་ལ་བདག་དང་། བདག་གི་འམ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ལས་སེམས་གཉིས་ ཅིག་ཅར་དུ་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་གནས་མེད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སེམས་དང་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་འགྲེལ་བྱེད་པས་ དེ་ནི་རིགས་དག་མཐུན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཁུངས་སྔར་བསྟན་པ་དེའི་དགོངས་པ་ཡང་འདི་ཉིད་ཡིན་པར་མངོན་ནོ།།འདི་ཡང་སློབ་དཔོན་ཁ་ཅིག་འཆད་པ་དག་དེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་དུ་གནས་པ་ཉིད་ལ་རྣམ་པའི་དངོས་པོ་འདི་དག་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནི་མ་ ཡིན་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ།།ཕྱིའི་དོན་གྱིས་འདི་ལ་རྣམ་པ་སྐྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་ནས་འཕགས་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལས་ཀྱང་། གསང་བའི་བདག་པོ་སེམས་ནི་སྔོན་པོ་མ་ཡིན། སེར་པོ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།གཞན་ཡང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཆ་ཤས་མེད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ།

因此，如同乐等一样，青等也是以体验为本质的认知。如果问：那么岂不是会有多个同时存在的识？答：因为是所许，故无过失。如果问：那么为何说是一相？答：如此，若在他处分别诸分，则不存在体验其他识。对此，也不能说在其他一识中存在彼，因为若未被识体验则不应存在，且识是体验故。外道也不正是如此次第吗？彼等虽非体验，但因遍受许故。
如果问：若如乐等一样，青等也是识的本质，那为何显现为外境？答：此是由无始时来的迷乱种子力所致。对此，有些人说：异熟识也显现为身和器世间等，故唯是种种。答：彼亦决定非一性，因为忆念彩画等的识也是体验多相显现，故彼亦成多性。
如是，'彼乃同类识之决定，分别渐次生起，如是即为现证'等释论之语相违。其他人说：一切相是多种种，而一切有情的识相续是一，此语有别义，'一'字是'唯'的异名，如说'主一与他一，唯一是所许'故。
因此，此说明：彼等之识相续唯是一，其中无我与我所，或所取能取。有些经中说'二心不能同时生起，彼无住处'，此是就违品心与慈等心相应而言，因为彼二不相违于不俱生之相故。释论所说'彼乃同类'等前引教证，其密意似亦正是此义。此亦是某些阿阇黎解说者所说。
此等相之事物是就外境住性而说，非就识而言，故说识无相。外境亦不能于此生起诸相。考虑如是义故，《圣现证菩提经》亦说：'秘密主，心非青非黄'等。
复次，离种种相的识确实存在，因为无分微尘等显现是从修习真实义而生。

 །འདི་ལྟར་ཡང་དག་ཡང་དག་མིན། །གང་གང་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་ བསྒོམས།།བསྒོམས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ན། འབྲས་བུ་མི་རྟོག་དེ་བློ་གསལ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རྒྱས་པར་དཔྱད་པ་ཡོད་པས་རེ་ཞིག་གཞག་གོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་རྟོགས་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ངེས་པར་བྲལ་བ་ཐོབ་ པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གཞན་དག་སེམས་པ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་བསྐོར་བའི་ཐབས་ལ་གནས་པས་རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ འཇམ་དཔལ་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་ཏེ།ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དེ་ཉན་པར་འདོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་གང་གིས་སོ། །གང་དུ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་བསྐོར་བ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་ འདི་ནི་ལན་གསུམ་དུ་བསྐོར་བ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ། །དེ་མངོན་པར་ཤེས་པས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་འཕགས་པའི་ བདེན་པའོ།།དེ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །བདག་གིས་བསྒོམས་སོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དགེ་སློང་དག་སྔོན་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་ལ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་བ་ནི་མིག་སྐྱེས་པ་དང་ཤེས་པ་དང་། རིག་པ་དང་། བློ་སྐྱེས་ཏེ། བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཚིག་ནི་བདེན་པ་རེ་རེའི་ གསུམ་པོ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ།།དེ་བས་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་རེ་རེ་ལ་ཡང་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་པའི་ཕྱིར་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བཟླས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་བསྡོམས་ན་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ ཞེས་བྱའོ།།དེའི་མདོ་དེ་ཡང་དང་པོར་ཡུལ་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་བཤད་དོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྟེ། འཁོར་ལོ་དང་འདྲ་བས་འཁོར་ལོ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ནི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དཔུང་གི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྗེས་ སུ་འབྲང་ཞིང་ཐ་མ་ནས་འགྲོའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་གསུམ་གྱི་བདག་པོ་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་དམ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང་མདོ་སྡེ་དེ་དང་པོར་གསུངས་པའི་རྗེས་སུ་བཤད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐམས་ཅད་འཆད་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉན་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་པ་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་ཅན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལའོ།།དེ་རྟོགས་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ། །དེ་ནས་ཡུལ་དེ་ལ་མོས་པར་འདོད་པ་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་བྱུང་བ་འདི་ནི་དེ་ཁོ་ན་ ཡིན་ནོ་ཞེས་མོས་པའོ།།དེ་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པ་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་མཉན་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་ཐབས་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་གོམས་པར་བྱས་པ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་འདིར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

如是正确与不正确，对于彼等皆当善加修持，修持圆满之时，其果无分别即为智者。
由于有广泛的探讨，暂且搁置。所谓欲通达一切法无有疑惑，即是欲获得远离一切增益与决定的意思。
其他人认为，安住于三转十二行相法轮的方便，将极为迅速地获得胜位，而非精进于般若波罗蜜多。因此，文殊菩萨三次宣说：'如何欲闻转十二行相法轮'等。'如何'是指以何方便。应当配合'于何处三转十二行相'。
其中，此为三转，即：'此是苦圣谛，应当以现证智遍知，已遍知'；'此是趣向灭苦道圣谛，应当以现证智修习，我已修习'。'诸比丘，于前所未闻之法如理作意时，生起眼、智、明、觉。'此作用语应配合每一谛的三者。
因此，由于对每一圣谛都三次重复，故为三转。如是重复总合起来成为十二相，故称为十二行相法轮。
其经首先在波罗奈城宣说。诸法之轮即是法轮，因与轮相似故为轮。譬如转轮圣王，随宝轮而行，一切军队亦随行至最后。
如是三界之主、殊胜法王、世尊如来亦是首先宣说此经，随后宣说一切法身教法。
所谓欲闻此，即是对作为方便的法轮转及不二智。所谓欲通达此，即是以思所生慧。其后欲信解彼境，即是思所生智之后所生起的'此即是真实'之信解。
所谓欲趣入此，即是以修所生慧。应当听闻此般若波罗蜜多，如是转法轮的方便，除了修习人法二无我之外别无他法，而此即是此处所说。

 །གཞན་དག་སེམས་པ་གང་ཞིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་ཅིང་སེམས་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་རྩོད་པ་མེད་པའི་མཆོག་ཡིན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་བསམ་པ་ལ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྤྲོས་པ་མི་དམིགས་པ་དེ་འདྲ་བ་དེས་མྱུར་དུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པས་ཁྱབ་པར་བྱ་བར་ཡང འདོད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པ་མེད་པར་དེ་འདྲ་བའི་སྤྱོད་པ་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཁ་ཅིག་སེམས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོག་མ་ནས་ཞི་བ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་འདོད་པ་ནི་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ལ།དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་བར་དུ་རྟོགས་པར་འདོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བར་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཐོག་མ་ནས་ཞི་བ་ཉིད་ ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་།།ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །མོས་པ་ནི་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་འདོད་པ་ཡིན་པས་ཟློས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདི་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་ ནི་ཉན་པ་དང་ཀློག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་སོ།།འདོད་པ་འདི་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པ་ཁོ་ནས་འཕེལ་བར་འགྱུར་གྱི། གཞན་དག་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་བཤད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། བྱེད་པ་ པོ་གང་དག་ལས་གང་ལ་སློབ་པ་དེ་དག་དམིགས་ཤིང་ཡོད་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་དང་། ལས་དང་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པར་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །འདིས་ནི་སློབ་པ་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་ པར་བསྟན་ཏེ་།འདི་ཡང་སེང་གེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་སྐབས་མཉན་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །དེས་ན་ཐམས་ཅད་དུ་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བར་མན་ངག་ཕོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རང་ལ་ཕན་པ་དང་ཕན་ པ་མ་ཡིན་པ་ཐོབ་པ་དང་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་ཅིང་།བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལས་ཡོན་ཏན་བསྒྲགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་བློ་གྲོས་ཀྱི་གོ་ཆ་མི་བརྟན་ཞིང་ཡོན་ཏན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་འདམ་དུ་བྱིང་བ་དེ་དག་དེ་ལས་དབྱུང་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོན་ཏན་མ་མཆིས་པ་ནུས་པ་ཅི་ཡང་མ་མཆིས་པ་ཀུན་ནས་སློང་བར་མི་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཡོན་ཏན་མ་མཆིས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་གང་ལགས་ཞེས་འགའ་ཞིག་གིས་བར་དུ་ཆོད་དེ་འབྱུང་བ་དང་སྦྱར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཡོན་ཏན་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གང་གིས་ནུས་པ་ཅི་ཡང་མ་མཆིས་པའོ།།བྱེད་པ་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཀུན་ནས་སློང་བར་མི་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བསམ་དུ་མ་མཆིས་པ་མ་ལགས་པ། བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ། རྣམ་པར་འཇིག་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ། དངོས་ པོ་མ་མཆིས་པའི་བར་དུ་ལགས་ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པ་ཀུན་ནས་སློང་བར་མི་བགྱིད་པའོ།

其他人认为，某些思维以慈爱遍及一切众生，且不住于众生想，以远离我慢故而成为与一切世间无诤之最胜者，因不执著世间意乐故而不缘世间戏论，如是之人将迅速获得佛果，而非以精进般若波罗蜜多而得。为此，关于以慈爱遍及一切众生等所说，若无精进般若波罗蜜多，则不能成就如是行为，此为其义。
有些人认为，了知一切法本来寂静、自性涅槃、无生等，将迅速证得无上正等正觉。为此，说到'欲证一切法乃至无生'等。'乃至'一词包含本来寂静等。一切法无生即是平等性。胜解已如前所说。此是对一切法无生的欲求，故非重复。
应以无所缘方式学习此义。于此学习是通过听闻、读诵等次第。此欲求唯依精进般若波罗蜜多而增长，其他处并未说及无生等任何内容。
若问：如是说'应当学习'，岂不是显示有能学者、所学法等可得？为此说'以无所缘方式'，即应不执著能作、所作及作业而学习。此说明学习三轮清净，此亦应用于如狮子般闻法等文句。故处处皆教导以三轮清净方式行持听闻等。
如是世尊已说明获得自利与非利的因，虽于般若佛母中宣说功德，然智慧铠甲不坚固且沉溺于执著功德之泥者，为令其出离，世尊说'般若波罗蜜多无功德、无任何力用、不发起'等。'无功德'是与'何等功德'相连。
若问：如何是无功德？般若波罗蜜多即是无有任何力用者。为证成全无所作，从'不发起'乃至'非思、非作、非坏、无实事'等，直至'世尊，般若波罗蜜多有何功德'。其中'不发起布施'等。

 །སེར་སྣ་རྣམ་པར་འཇིག་པར་མི་བགྱིད་པའོ། །ཆོས་གང་ཡང་མི་ལེན་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡང་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མི་འདོར་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་འདོར་བར་མི་བྱེད་པའོ། །གཡོ་བ་མ་མཆིས་པ་ནི་བཟོད་པ་བསྒོམ་པའི་ཚེ་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པ་མ་མཆིས་པ་ནི་ཁྲོ་བ་བསལ་བའི་ཆེད་དུ་སྤྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པ་མ་ལགས་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མཐོང་བ་མ་ལགས་པ་ནི་ལེ་ལོའི་ཆོས་གང་ཡང་སྦྱིན་པར་མི་བགྱིད་པ་ནི་བསམ་གཏན་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་འགལ་བར་མི་བྱེད པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་བསྡུས་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་མི་བགྱིད་པ་ཞེས་ཡི་གེ་ཁ་ཅིག་ལས་འབྱུང་བ་དེའི་དོན་ནི་རྣམ་ པར་གཡེང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆུང་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་དང་།ཤིན་ཏུ་ཆེས་ཆུང་བར་བསྒྲུབས་པས་རྣམ་པར་གནོན་པ་དང་། རྩ་བ་ནས་འབྱིན་པ་དེ་དག་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་བྱེད་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་མི་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ མི་མཐུན་པ་ཐ་དད་པས་བྱེད་ཅིང་བྱ་བའམ།ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་ནི་ཐ་དད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་གང་ལ་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་ རབ་རྣམས་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མ་བགྱིས་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བའི་ཡུལ་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །བཟོད་མི་བགྱིད་པ་ཞེས་གལ་ཏེ་འབྱུང་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དོན་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། མི་བཟོད་པ་ནི་ཐབས་སུ་མི་རུང་བ་བསྲུང་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ལས་ མི་པས་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེར་བས་པ་ནི་བྱེད་པ་ལ་དགོངས་པ་སྟེ།སྒྲ་རྣམས་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཅམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་གྱི་དོན་སོ་སོར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ཞིག་ལ་ཐབས་ལ་བས་པར་བྱེད་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་བས་པའོ། །རྣམ་པར་འཇིག་པར་མི་ བགྱིད་པ་ནི་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལགས་པའོ།།སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་དང་། དགྲ་བཅོམ་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་། ཡི་གེ་ཁ་ཅིག་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་དང་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་སྦྱིན་ བར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེ་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་འཁོར་བ་སྒྲུབ་པར་མི་བགྱིད་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་གྱུར་ཅིག། །ལྷ་གང་ཡང་རུང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨོན་ལམ་འདེབས་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དགྲ་བཅོམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལེན་པར་མི་བགྱིད་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལྷག་མ་མེད་པའམ། ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལེན་པར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། འདིའི་དོན་ནི་དེ་ལ་སྒྲུབ་པར་མི་ བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་སྨོས་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

不破坏悭吝。不取任何法，是指不生起任何戒律相的法之意。不舍弃，是指不舍弃破戒者。无动摇，是指修习忍辱时无有动摇之故。无所作，是指为了去除嗔恨而无有行为之故。
般若波罗蜜多是不了知精进的本性。非见本性，是指不予任何懈怠之法，是禅定、三摩地和等至的特征。不违背一切法，是指不去除一切违品分的散乱等，此为其意。
'一切'之声是摄集所欲表达的词语。某些文本中出现'不生起一切法'的含义是，不生起使散乱等一切法变小，极其微小而降伏，以及从根本拔除这些的意思，即无所作之意。
'不使一切法差别'是指，以不相顺差别而作或成为差别即是造成差别。于彼不行者即是无有造成差别。不对一切法作闻等差别，是指不分别闻所生等慧，此为其意。
未作是指于对治违品之境无所作为。若出现'不忍'，则其义明显，不忍即是守护不堪为方便。若出现'不胜'处，胜是就作为而言，声音只是随顺欲说而已，并无确定之义，因为于某处无有可胜任方便之事，即是不胜。
不破坏是指其违品。就愿波罗蜜多而言，所说不予凡夫法、阿罗汉法，某些文本中出现'菩萨法'，以及佛法。
其中，如何不予凡夫法？如说'不成办轮回'，即不发愿说'愿成为任何天'等愿。如何不予阿罗汉法？如说'不取涅槃'，即不取无余或有余涅槃，此义是于彼不修行，因为于彼不希求之故。

 །ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྦྱིན་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་མི་སྦྱོར་ཞིང་དེའི་དོན་སྨོན་ལམ་མི་འདེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །སྨོན་ལམ་མི་འདེབས་པས་རྣམ་པར་འཇིག་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པའོ། །བསམ་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ་ནི་བསམ་པའི་སྟོབས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའོ། །བསམ་དུ་མ་མཆིས་པ་མ་ལགས་པ་དེ་ནི དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་བྱེད་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའོ།།བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་ལྡན་པ་ལས་འཇིག་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པའོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ལ་དེ་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའོ། ། འཇིག་པར་བགྱིད་བ་མ་ལགས་པ་ནས་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའི་བར་དུ་མ་ལགས་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་གང་ལགས་ཞེས་གསུངས་པ་ལ། བར་དུ་ཞེས་སྨོས་པས་ཐོག་མ་ནས་ཞི་བ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ལ་སོགས པའི་རྣམ་པ་རྣམས་གཟུང་ངོ་།།གླེགས་བམ་ཁ་ཅིག་ལས་འཇིག་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ཚིག་གཞན་དག་ཀྱང་འབྱུང་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པ་མ་ལགས་པ། འགོག་པ་མ་ལགས་པ། ཆད་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ། རྟག་པར་བགྱིད་པ་མ་ ལགས་པ།འོང་བར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ། འགྲོ་བར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ། རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ། མི་འབྱེད་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ། གཉིས་སུ་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ། མི་གཉིས་པར་བགྱིད་པ་ལགས་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་དག་གི་དོན་ནི་སྔར་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྣམ་པའི་སྐབས་སུ་བསྟན་ཟིན་མོད་ཀྱི།དེ་ནི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང་། དབང་པོ་དང་། སྟོབས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པ་མ་ལགས་པ། འགོག་པ་མ་ལགས་པ། ཆད་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་ པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ལ་ཡིན་ཏེ།འགོག་པ་ནི་རྣམ་པར་གནོན་པའོ། །ཆད་པ་ནི་དེ་རྩ་བ་ནས་དྲུངས་འབྱིན་པའོ། །འདིར་དགོངས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །རྟག་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཉིད་ལ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ ཀྱང་རང་གི་ངང་གིས་འགྲོ་བ་ཇི་སྲིད་གནས་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྟག་པར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འདུག་པའི་ངོ་བོ་ལ་བྱེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །འོང་བར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་བྱུང་སྟེ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་སུ་འོང་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་འཕོ་བར་སྨྲ་བ་དག་ཇི་སྐད་ བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ།།འགྲོ་བར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ་ནི་ད་ལྟར་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་འདས་པར་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་དག་གིས་ནི་འདིའི་རང་གི་ངོ་བོ་སྔོན་དང་། ཕྱི་མའི་མཐའ་སྟོང་པ་ཡིན་པ་དང་། འབྲས་བུའི་དུས་མི་གནས་པ་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་ཅི་ཞིག་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ ནོ།།དེ་བས་ན་བར་མེད་པ་ཙམ་ལ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བརྟགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་རྣམ་པར་འཇོག་ཅིང་སྟོང་པ་དང་། བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ། མི་འབྱེད་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ་ཞེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་ བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཉིས་སུ་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ་མི་གཉིས་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ་ནི་གཉིས་ལས་དབེན་པའི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གིས་ཡོན་ཏན་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ།

如果问为何不布施诸佛菩萨之法？所说'不布施诸佛之法'是指不修行且不为此发愿的缘故。'诸佛之法'是一种比喻。由于不发愿而不会毁坏。'不作意'是指不以意愿力来成就。'非无所思'是为了遣除其违品而非完全无作为。'非所作'是指智慧。从违品相应而言非所毁坏。一切彼等无所缘性中不具此能力。
从'非所毁坏'乃至'无实事'之间所说的'世尊，般若波罗蜜多有何功德'中，由说'之间'而表示从最初寂静及自性涅槃等诸相。某些经典中'非所毁坏'之后还出现其他词句：'非生诸法，非灭，非断，非常，非来，非去，非分别，非不分别，非二，非不二'等，其义虽已在前面波罗蜜多相品中说过，此处是重复宣说。
正断、诸根、诸力、菩提分等一切法非生、非灭、非断是指对治品，灭是指降伏，断是指从根本拔除。此处密意如前。'非常'是指正断等功德本身，因为彼等随顺自性住于有情所住。常即一切时恒常之体性无所作为。'非来'是指未来时生起，非于现在时来，如诸说迁移者所说。'非去'是指从现在生起，非入于过去。
由彼等表示此自性前后际空性，若于果位不住，则如何能有所作为。因此仅是无间而作为，此唯是假立，而安立空性及无所作性，即是'非分别，非不分别'，因为一切法自性清净故。'非二非不二'是指离二边一切时安住故，由彼等遣除增益功德之边。

 །ཡོན་ཏན་དེ་དག་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་ པའི་མཐའི་འདམ་དུ་གཞན་དག་འབྱིང་བ་དེ་བས་ན་དེ་ཡང་རྩ་བ་ནས་འདོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདིའི་ཡོན་ཏན་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་ཞེ་ན་འཇམ་དཔལ་གཡོ་བ་མེད་པ་ནས་དངོས་པོ་མེད་པའི་བར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། གང་གིས་དེ་དག་ནི་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པ་དང་སྤང་བ་ལ་གཡོ་བ་མེད་པ་དེ་དག་ཉིད་རང་གི་ངང་གིས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱོན་གྱི་དྲ་བ་མཐའ་དག་ཤིན་ཏུ རིང་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་བས་ན་དེ་ལྟ་བུར་གནས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གང་དག་བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་མི་གཉེར་ཞིང་འདོད་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་ ཉི་ཚེ་གང་ལ་གནས་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང་བཅས་ཏེ་བལྟ་བ་དང་། དེ་དག་གི་མཚན་བརྗོད་པ་ཡང་ཤེས་པ་དང་། མཆོད་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་བྱེད་པ་དང་། དེ་དག་གིས་ཆོས་བསྟན་པ་ཡང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་། མཆོག་དེ་དག་ཙམ་ དོན་དུ་གཉེར་བ་དེ་དག་གིས་འདི་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་འཇམ་དཔལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སློབ་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།། །།འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ བདུན་བརྒྱ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་བམ་པོ་དྲུག་པའོ་།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སློབ་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཐབས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཚོལ་བ་དང་། དེའི་ཐབས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་བསྒྲུབ་པས་སོ། །འདི་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་མེད་པར་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།མི་བསླབ་པའི་ཚུལ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པས་སོ། །དེ་བས་ན་མི་དམིགས་པར་སྦྱོར་བ་ཁོ་ན་འདིར་ཐབས་ཡིན་ཏེ། རང་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་རང་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན་དེ་ ཅིའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ།འདི་ལྟར་དྲིས་པའི་ཡུལ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་པར་འདིས་མཐོང་ཞིང་དམིགས་པ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །ལན་ནི་འཇམ་དཔལ་མ་སྐྱེས་མ་ འགགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གནས་པ་དང་འཇིག་པ་དེ་གཉིས་ཞི་ཞིང་བྲལ་བ་གང་གི་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །དེ་བས་ན་གཟོད་ མ་ནས་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཇམ་དཔལ་མ་སྐྱེས་པའོ།།མི་འབྱུང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུན་གྱིས་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བ་དང་བྲལ་བས་མི་འབྱུང་བ་སྟེ་རྒྱུན་ཆད་པའོ། །དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་འབྱུང་བ་མེད་པའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་མི་འབྱུང་བ་མེད་པ་ཉིད་དེ་ འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་དུ་རྩོལ་བ་མེད་པར་འཇིག་རྟེན་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཞུགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་བས་ན་མི་འབྱུང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་འགགས་པ་ཡིན་ནོ།

因为其他人陷入诽谤这些功德的边际泥潭中，所以要从根本上拔除它。这应当了知为此般若波罗蜜多的功德，如是宣说。何者？从'文殊师利无动'到'无事物'之间所说。此中显示：由于彼等是一切所执事物皆无自性，以及于一切功德过失的生起和断除无所动摇，故彼等自然具足一切功德，并且远离一切过失之网，故称为具德。
因此，如是安住于般若波罗蜜多的精进，是成佛的直接因。那么，对于那些不求菩提、不具大愿的菩萨们，仅仅安住于某种三昧，而能见到一切诸佛世尊及佛刹土，并且能知晓诸佛名号，作无上供养，通达彼等所说之法，仅仅追求这些殊胜之事的人们，应当学习此法吗？
为此，文殊师利说'复次，菩萨摩诃萨欲学菩萨三昧'等。《圣般若波罗蜜多七百颂广释》第六品。'欲学菩萨三昧'是指寻求遍知其方便，以及修习遍知其方便。总义是：若无精进修持则不能成就。
'以无学之方式'是指如前所说的三轮清净。因此，在此唯有无所缘行为方便，因为自身也是无所缘的本性。那么，若自身也是无所缘的本性，为何称为般若波罗蜜多？此问的对象是波罗蜜多，因为见到并缘取彼而如是称呼。因此问道'世尊，为何于此'等。
答复是'文殊师利，因为无生无灭'。对此的详细分析即是'由于本来寂静故'，即是离开住和灭这两者的即是本来寂静。彼之体性即是彼。因此，由于本来寂静故，文殊师利是无生。
'由于无不生故'是指由于远离相续生起和出现，故无生，即是断绝相续。彼不存在者即是无不生。彼之体性即是无不生性，意思是为利益世间而无功用住于轮回之际。因此，由于无不生性故是无灭。

 །གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང་མི་འབྱུང་བ་མེད་པ་གཉིས་གོ་རིམས་བསྣོར་ནས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་དང་།དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་བདག་གི་ཆེད་དང་གཞན་གྱི་ཆེད་དུ་རྩོལ་བ་བྱ་བ་མེད་པས་བྱ་བ་མེད་པའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་ཉིད་དོ། །དེ་བས་ན་མི་འབྱུང་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ཀུན་ནས་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ དངོས་པོ་མེད་པའོ།།དེའི་དངོས་པོ་ནི་ཉིད་དོ། །དེ་བས་ན་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ ཀྱི།མི་འབྱུང་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་ལ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། །མཇུག་སྡུད་པ་ནི་དེ་བས་ན་འཇམ་དཔལ་གཏན་ཚིགས་དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཆོག་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་ ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའོ།།ཕ་རོལ་དེ་དང་འདྲ་བར་ཕྱིན་པ་དང་། སོན་པ་དང་ཐོབ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡུལ་ལ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་བསྟན་པ་སུས་རྟོགས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གཙོ་བོར་ན། དེ་ནི་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།སོ་སོ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རིག་པའི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅི་དེ་ཡུལ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་བའམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར། གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྱོད་ཡུལ་ མ་ཡིན་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།ཡུལ་ཐམས་ཅད་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་པ་ཡང་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །དེ་བས་ན་དོན་འདི་ལ་སྤྱོད་ཅིང་རང་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་ན་དོན་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་ ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་འདི་ལ་སྤྱོད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།གསུངས་པའི་དོན་མཇུག་སྡུད་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་པ་འདི་ཉིད་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྤྱོད་ ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་དག་པ་ཐམས་ཅད་པ་འདི་ཡིན་ཏེ།ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བྱུང་བའམ་དེ་དགོངས་པའོ། །འདི་ལྟར་འདིར་བདག་མེད་པ་གཉི་ག་ཡང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ ལ་འགལ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སོ་སོ་ལ་ལྟོག་ནས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྤྱོད་ཡུལ་འདི་ནི་མ་བྱས་པ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བྱས་པ་དང་། བཅོས་པ་དང་། བརྟགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ལ། བྱས་པ་མེད་པ་ནི་མ་བྱས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ བྱ་བཞིན་དུ་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེའི་ཕྱིར་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞར་ལ་འཕྲོས་པ་རྫོགས་སོ།། །།འདི་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཐབས་གང་གིས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འདི་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་ བ་དེའི་ཕྱིར།བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ལ་སྤྱོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲིས་སོ།


将本来寂静和无生二者顺序颠倒而分别,是因为无所作性和无实性的缘故。此中因为无有为自己和为他人而作的努力,所以是无所作。其性即是无所作性。因此是无生。此中因为一切遍计所执的事物都是非有,所以是无实。其性即是无实性。因此是本来寂静。如是,所谓无实,是因为远离一切遍计所执的事物。此般若波罗蜜多仅是譬喻而已,也应当观察何为无生。总结即是:'因此,文殊,由此因缘故是般若波罗蜜多'这句话的含义。此说明:最胜般若波罗蜜多即是远离一切增益,如如意宝,获得无住涅槃。与彼岸相似的到达、趣入和获得,称为般若波罗蜜多。
若问:'谁能了解所说的不执著境界?'因此主要说:'此是诸菩萨摩诃萨的行境。'意思是自己所证知的境界。若问:'应当视此为境界吗?'答:'不是。'因为说:'一切法非行境。'意思是一切境界都不成为行境,是因为自证知也是假立的。因此,若于此义行持并亲身体验,则行持如是义的菩萨即是入于行境。为显示此义而说:'若行此行境即称为菩萨'等。
总结所说义趣:'即是说非行境即是一切乘的行境。'意思是说非行境即是一切真实,是出现于一切乘或是意趣。如是此中也说明了二无我。若问:'为何?'意思是若是行境,如何即是非行境性?一者相违的意思。因为各别返体差别故无相违,所以说:'此行境是无作。'乃至说作、造作、假立等,无作即是无作,意思是如实而住。因此称为非行境。旁述圆满。
此当说明:为何方便能不久获得不可思议佛果菩提?因此问:'世尊,行于何处?'等。

 །མཆོད་རྟེན་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། དེ་ནི་ཡུན་རིང་པོས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར། མྱུར་དུ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཇམ་དཔལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ལྡོན་པ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པ་ནི་རེ་ཞིག་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཐབས་གཅིག་པོ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་སྔར་བསྟན་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེའི་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ཐབས་གཞན་ཡང་ཡོད་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇམ་ དཔལ་བཀོད་པ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཐབས་གང་གིས་འདི་འཐོབ་པར་འགྱུར། རྒྱུ་མཚན་ཉིད་གང་གིས་འདིའི་མིང་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བའི་བསམ་པ་སྟོན་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ལས་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕྱེ་བ་ཡིན་གྱི། བདག་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་པས་གཉི་ག་དྲིས་ཏེ། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉུང་བའི་ཕྱིར་དྲིས་པ་ཕྱི་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། རེ་ཞིག་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་འཇམ་དཔལ་བཀོད་པ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཚིག་བླ་དགས་ས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་བརྟགས་ པའི་ཆོས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་པར་ནི་ལན་དུ་མ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ཡང་གཅིག་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྷག་པར་འདིས་འགོད་པར་བྱེད་རྟོགས་པར་བྱེད། འཛིན་པར་བྱེད་པས་བཀོད་པ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་གཅིག་ལ་ལྷག་པར་འཛིན་ཅིང་ བཀོད་པ་ནི་བཀོད་པ་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ།།སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ལས། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ལས་མ་གཏོགས་པར་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ དག་ནི་འདི་སྐད་དུ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་བཀོད་པ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོན་ཏོ། །འདི་སྐད་འཆད་དེ། མདོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡི་གེ་གཅིག་ས་བོན་ མངོན་དུ་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པར་མཐོང་བར་བྱེད།རྟོགས་པར་བྱེད། སྣང་བར་འགྱུར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འདི་བཀོད་པ་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་གིས་རྟོགས་པར་བྱེད། །མངོན་སུམ་ དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་གཅིག་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་བཀོད་པ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོའོ། །ཡང་ན་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དབྱིངས་ས་བོན་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་བཀོད། འཕེལ་ རྒྱས་པར་གྱུར་པས་དེས་ན་འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བཀོད་པ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོའོ།།མིང་གི་དོན་བཤད་ཟིན་ནས། དེ་སྐྱེད་པའི་ཐབས་སྟོན་པ་ནི་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྒོམ་པར་བྱེད་པས་ཐོག་མ་ ཉིད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དྲི་བ་བྱ་དགོས་པ་ནི་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་དེ་ཐོས་པ་ལ་རག་ལུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

虽然以礼敬佛塔等方式也能获得菩提，但那需要很长时间，所以说'迅速'。'如果修习文殊般若波罗蜜多'等是回答，精进于般若波罗蜜多暂且是最主要的唯一方便，这就是如前所说的意义。为了显示在此之前还有其他方便，所以说'有名为文殊庄严一相的三摩地'等。
以何方便能获得此三摩地？以何因相而得此名称？为显示此等疑问而说'世尊，菩萨摩诃萨应如何入一相庄严三摩地'等。由于不同因得不同果而分别三摩地，并非因自性差别，故二者都问。如是一切佛菩萨的三摩地都缘真如。
虽然因为所说内容简略而是后问，但暂且说明其义：'文殊庄严一相'即是无生之密意语。无生即是空离戏论法，这已多次说明。这也是一相，因为一切法无差别故。由此增上安立、了悟、执持，故名一相庄严。或者说，对一相增上执持安立，即是一相庄严。
应说是无生境界的密意，而说'无生密意'是为了显示除无生业外无有其境界。其他人则如是诵读：'世尊告曰：文殊庄严一相即是法界庄严。'解释如下：通过显现如来相好一字种子，使经等诸法显现、了悟、明现种种相，故此为一相庄严。
或者说，是由三摩地了悟、现证空性法界。这也是一相，因为空性无差别故。因此称为一相庄严。或者说，信心等诸法之界无始时来的种子，在此三摩地中安立、增长，故此称为法界一相庄严。
解释名义已毕，为显示生起此三摩地的方便而说'欲入一相庄严三摩地'等。修行者首先必须遍问般若波罗蜜多，因为了悟一相庄严的意义有赖于听闻此法。

།དེའི་འོག་ཏུ་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་རིམ་གྱིས་སོ། །གཞན་དག་ནི་ འདི་སྐད་དུ་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པས་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཉན་པར་བྱ།མཉན་ནས་དོན་དང་ཚུལ་ཡོངས་སུ་དྲི་བར་བྱའོ་ཞེས་འདོན་ཏོ། །འདི་སྐད་སྒྲོགས་ཏེ། དོན་ནི་ཚིག་གི་དོན་ཏོ། །ཚུལ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་ ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ལ་མཁས་པར་བྱས་ནས།བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ཡོད། བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ན་ཡོད། འདི་གཉིས་ཡན་ལག་དང་ཡན་ ལག་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ལན་ནི་འཇམ་དཔལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་མི་འཁྲུགས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་འགལ་བ་མེད་པར་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མི་འཁྲུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་དོན་ནི་དཀྲུག་ཏུ་མི་རུང་བ་དཀྲུག་ པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅི་དེ་ལྟ་ན་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་གཟུང་བར་བྱའམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུང་བར་བྱ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་བསམ་པར་མི་བྱ་བ། བསམ་གྱིས་མི་ ལང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།སོ་སོར་ནང་དུ་རིག་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་སྐྱེ་བ་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་སྒོམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་ལ་གསལ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བས་དེ་དྲི་བར་བྱ་དགོས་པས་འདི་ནི་ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ལ་མཁས་པ་ཉི་ཚེ་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བར་འཇམ་དཔལ་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོས་དབེན་པའི་མལ་སྟན་རྣམས་བསྟན་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་སོ།།དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཙུན་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྱུ་དང་ཁ་གསག་ལ་སོགས་པ་ལོག་པས་འཚོ་བ་དང་བྲལ་ བའོ།།ལྟུང་བ་དང་བཅས་ཤིང་སེམས་ལ་ཡོ་བྱད་མ་བསྙུངས་པའི་འདམ་གྱིས་གཟེར་བ་ན་སེམས་གནས་པའི་མཉམ་པར་བཞག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མལ་སྟན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙུག་ལག་ཁང་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱའོ། །ཡང་ན་དབེན་པ་ནི་གཙང་བ་ལ་བྱ་སྟེ། མེ་ ཏོག་གཏོར་བ་ལ་སོགས་པས་མཛེས་པར་བྱའོ་།།དེ་དག་ནི་སེམས་དང་བ་འཕེལ་བ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་། ལྷ་རྣམས་འདུ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་། །ལྷ་རྣམས་འདུས་ན་ནི་བསམ་གཏན་པའི་གཟི་བྱིན་འཕེལ་བར་བྱེད། སྲུང་བ་དང་། སྐྱོབ་པ་དང་། སྦེད་ པར་ཡང་བྱེད་དོ།།ཡང་ན་དབེན་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་གནོད་པར་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་དགོན་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གནས་ནས་ཀྱང་འདུ་འཛི་མེད་པ་ལ་དགའ་བར་བྱའོ། །འདུ་འཛི་ནི་གཉིས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་འདུ་འཛི་དང་། ཡིད་ཀྱི་འདུ་ འཛིའོ།།དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་འདུ་འཛི་ནི་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དག་དང་སྟན་ཅིང་གནས་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་འདུ་འཛི་ནི་གཅིག་པུ་གནས་པ་ན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བའོ།

其后说'将入于等持一相'是指依次第修习思维。其他人则如是说道：欲入等持一相者，首先应当听闻般若波罗蜜多，听闻之后应当遍问义理和方法。如是宣说：义即文字之义，方法即摄略之义，如是通达般若波罗蜜多之义后，即入等持一相。
若问为何，即是何处有般若波罗蜜多之理，何处有等持一相，此二者并非支分与有支之事物的意思。答曰：'文殊师利，无生即不动'，如是则应理解为与等持无违。'不动'之义即是不可扰动、非所扰动之义。
若问如是则应执为境与有境之事物耶？答曰不然。如是彼乃不可思议，无所执持之意。此义即是不应思维、不可思量，应以内证智所执持，而非境与有境之义，此为开示。此是修习灭除生起法相之等持。彼无生亦于般若波罗蜜多中明显。
是故求此义者应当询问，此是支分与有支之事物。若问是否唯通达般若波罗蜜多之义即是等持一相之因？答曰不然。文殊师利说：'欲入等持一相之善男子或善女人，应示寂静卧具。'
寂静即是清净，远离诳诈、谄媚等邪命。因有过失及心为资具不净泥染时，心住等持不可能故。'卧具'即指精舍等处。或者寂静指清净，应以散花等庄严。
彼等能增长净信心，且随顺故，又是诸天集会之因故。诸天集会则能增长禅修者之威德，并作守护、救护及隐蔽。或者寂静指远离损害众生之旷野处，因彼等是心一境性之因故。
住于彼处后应乐于无杂染。杂染有二：身之杂染与意之杂染。其中身之杂染即与在家、出家共住。意之杂染即独处时生起非正分别。

 །འདུ་འཛི་དེ་དག་ཡང་དག་པར་སྲུང་བར་ དགའ་བ་ཡིན་གྱི།འདུ་འཛི་མེད་པ་ལ་མི་དགའ་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདུ་འཛི་ལ་དགའ་བས་ནི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་མི་བྱ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་བདག་གི་བ་དང་། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་ པར་སྤྲོས་པ་ལ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པ་ནི་མྱུར་དུ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྙེད་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། མཐོང་བ་དང་། མ་མཐོང་བ་དང་། བདེ་བར་གནས་པའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཕྱིར་སྲེད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐབས་ མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ་འདུག་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དང་མཐུན་པར་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་ལ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ནང་ནས་སྨོས་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོད་དཔག་མེད་ ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་སྟེ།དེ་ཡང་དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་ཞེས་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལས་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་མཐའ་དག་གམ། མཐའ་དག་མ་ཡིན་པ་གང་ཡང་རུང་སྟེ། ཡིད་ལ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལ་བྱ་བ་ གཉི་ག་ཡང་ཤེས་རབ་རྒྱས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཁ་ཅིག་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅེས་འདོན་གྱི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སྨྲས་པ་མགོན་མེད་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་དག་ནམ་ཞིག་ ན་བདག་དེ་དག་གི་མགོན་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཡིད་ལ་བྱའོ།།དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིད་ལ་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་བྱ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་མིང་ཡང་གཟུང་བར་ བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འོད་དཔག་མེད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།པད་མའི་སྤྱན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་མིང་གཟུང་བ་ཐོབ་ན་དེའི་ཡོན་ཏན་དྲན་པ་རྒྱས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྤོབས་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་ རིག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མིང་དེ་ཡང་རང་གིས་བརྗོད་པ་ཐོས་ཏེ་དོན་གྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་དམིགས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕྱོགས་ག་ལ་བཞུགས་པའི་ཕྱོགས་ཉི་མ་འཆར་བའམ། གཞན་ཡང་རུང་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་བཞུགས་པ་དེར་དགའ་བ་དང་གུས་པ་བསྐྱེད་ནས་ ཕྱོགས་དེར་མངོན་དུ་བལྟས་ཏེ་འདུག་པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱས་པའི་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་བཞུགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དུ་མས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ། ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཆར་མངོན་དུ་འབེབས་པ། མཚན་སུམ་ཅུ་ རྩ་གཉིས་མངའ་བ།དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུས་སྐུ་མཛེས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པར་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མོས་པ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱས་ན། དེ་ཡིད་ལ་བྱས་པས་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཡིད་ ལ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཡིད་ལ་བྱས་པས་ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་བྱས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། གཅིག་གི་སྐུ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམ་པའོ། །ལན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་དང་ཆོས་ཀྱི་ སྐུ་དང་།འགྲོ་བའི་དོན་སྤྱོད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

他们正确地守护着喧闹，喜欢这样做，而不是不喜欢远离喧闹，应当这样做。因为喜好喧闹会摧毁一切功德。
所谓'不应作意一切相'，是指不执著于我和我所、所取和能取等戏论，因为这样能迅速证得无缘三昧。
因为作意利养、恭敬、见与不见、安乐住等相，会随顺贪爱，所以不是方便。
所谓'结跏趺坐'，是因为与一心法性相应而结跏趺坐。
所谓'应当观想一位如来'，是从中所说的，可以是世尊阿弥陀佛等任何一位。也就是说，可以作意从佛随念中所生起的一切或部分相。
所谓'也应作意一切法'，是因为这两种作意都是增长智慧的因。
'以无所缘的方式'的含义已经解释过了。有些人读作'一切众生'而不是'一切法'。如此则应作意'何时我能成为这些无依无靠受苦众生的依怙'等相。
其中，作意如来是为了增长智慧。作意一切众生是为了增长慈悲。
所谓'也应持诵他的名号'，即'顶礼世尊阿弥陀佛'、'顶礼莲花眼'等。因为获得持诵他的名号能成为增长忆念其功德的因，也能成为获得大辩才等无碍解的因。
听到自己诵念这名号，通过意义观想其本体后，应当生起欢喜恭敬心，面向如来所住的方向——无论是日出方向还是其他方向——端坐。
那位如来安坐在由各种珍宝所成的狮子座上，为众多菩萨所围绕，降下悦意的法雨，具足三十二相，以八十种随好庄严其身。
实际上是法身，如是随着信解而作意。通过这样的作意，就能作意过去、未来、现在的一切佛世尊。
所谓'为什么这样呢'，是指思考：为什么作意一位就成为作意一切？一位的身相并非是一切的。答复说'因为如来性是一'，是指资粮、法身和利益众生的事业是平等的，而不是指如来的身相，这是其中的含义。

 །སངས་རྒྱས་གཅིག་ནི་ཀུན་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན། །སངས་རྒྱས་ཀུན་ཀྱང་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ཡིན། །གཅིག་གི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་མཐོང་གྱུར་ན། །སངས་ རྒྱས་ཀུན་ནི་དེ་ཡིས་མཐོང་བ་ཡིན།།བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གཞན་ཡང་འདིར་འཕགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་ཚུལ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ། སྙིང་ཁར་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་གྱི་ཡི་གེ་བསྒོམས་པའི་བསམ་གཏན་དག་གདུལ་བྱ་ རྣམས་ཀྱི་སྤྲོ་བ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་འབྲས་བུ་རྒྱས་པར་སྟོན་པ་ནི་འཇམ་དཔལ་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་གཅིག་གི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཚད་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་གི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པར་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་གང་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་ གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་མངོན་དུ་མ་བྱས་པ་དག་འདི་སྙམ་དུ་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་གང་ཡིན་སྙམ་དུ་སེམས་ན།དེ་དག་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་པར་མི་ནུས་ཏེ། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་ཡོན་ཏན་བསམ་ གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་པ་འདི་ཡང་དག་པར་ཟུང་ལ་འདུག་ཅིག་དང་ཞེས་བྱ་སྟེ།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ་སྟེ། ཐབས་སུ་གྱུར་པ་བསྟན་མ་ཐག་པ་གང་ནས་གསུངས་པ་དེ་བསམ་གྱིས་ མི་ཁྱབ་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་པའོ།།དེའི་དངོས་པོ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ཡང་དག་པར་ཟུང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་ལོང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུན་དུ་གུས་པར་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱའོ་། །ཇི་ལྟ་ཇི་ ལྟར་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་གན་ས་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་ཡོན་ཏན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཟད་མི་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་མཐོང་ཞིང་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྒྲུབ་ཅིང་ཞུམ་པ་མེད་པར་གྱིས་ཤིག་།བརྩོན་འགྲུས་ལྷོད་པར་ མ་བྱེད་ཅིག་།ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཚུལ་ནི་དབེན་པའི་མལ་སྟན་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་དཀའ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ནི་དམིགས་པའི་ལྟ་བ་ཅན་དག་དང་། དངོས་པོར་ལྟ་བ་ཅན་དག་ནས། ཡོད་པར་ལྟ་བ་ཅན་དག་གི་བར་གྱིས བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།འདི་དག་དམིགས་པར་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པས་དེ་ནི་དམིགས་པའི་ལྟ་བ་ཅན་ནོ། །ཡི་གེ་ཁ་ཅིག་ལས་ཆོས་འདི་དང་རྣམ་པ་འགལ་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་གིས་ནི་ཏིང་འཛིན་འདི་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་དོན་དེ་དག་ཉིད་ ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དམིགས་པའི་ལྟ་བ་ཅན་ནི་འདི་ལྟར་ཆོས་འདི་དང་འགལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་ཆོས་ལ་སྒྲིབ་པས་བསྒྲིབས་པར་གྱུར་ན་ཞེས་ཡི་གེ་གཞན་གླེགས་བམ་ཁ་ཅིག་ལས་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་རིགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། རྐྱེན་ཉེ་བ་ཡིན་ཡང་ དེས་བསྒྲིབས་ན་དེ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བརྗོད་དེ།དེ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པའི་བསམ་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེའི་སྒྲིབ་པ་ཟད་པ་མེད་དོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །ཁ་ཅིག་ལས་དེ་དེ་ལྟར་བསྒྲུབས་ན་ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་དོན་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་ཟིན་ཏོ།

一佛即是一切佛的本体，一切佛也是一佛的本体，若见一佛的功德等，即是见到一切诸佛。这是中间的偈颂。
此外，在此随顺《圣谛实性论》的方式，如说为了增长所化众生的信心，而修习于心间月轮上观想如来名号文字的禅定。
广说此三昧果，即是'文殊师利，如一如来'等所说。'应知无生一法的无量差别'，是说一即是无生，意思是以种种方式说法。
如是虽已宣说三昧，但有些已经真实趣入菩萨乘而尚未现证三昧自性的人们，心想：'这个等持安立一相三昧是什么？'对于他们无法显示三昧的自性，因为这是自己所应证悟的。
然而对他们说：'请你们正确受持这个宣说不可思议功德，安住其中。'不可思议即是最胜，功德宣说即是功德的解说，即是刚才所说的方便，这就是宣说不可思议功德。其事即是宣说不可思议功德本身。'正确受持'即是正确领受，是指恒常恭敬修习等。
如何如何正确领受而安住，即能如是如是见到此三昧功德，如见到佛身无尽等显现。若能以所说方式修持，切勿怯懦，精进勿懈怠。所说方式即是宣说寂静住处等。
为何此三昧难得？说此三昧不能被执著所缘见者、执著事物见者乃至执著有见者所成就。这些非是所缘见，故说是执著所缘见者。
有些版本说：'与此法相违者不能成就此三昧'，意思也是一样。怎么说呢？如是执著所缘见者即是与此法相违者。
有些经典中说：'若为法障所障'，这也是有道理的，因为即使有顺缘，若被障碍则不能生起，意思是说他们是邪修之心，其障碍未尽，如是理解。
有些版本说'如是修习'，其义已如上说。

 །འདི་ལྟར་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཡིད་ ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་ལྟ་བ་ཅན་གྱིས་དགའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འཇམ་དཔལ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་མི་ཞིག་ལ་རིན་ཐང་མེད་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བྱི་དོར་མ་བྱས་པ་ཞིག་བདོག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་བསྟན་པས་ནི་དོན་འདི་ཉིད་གསལ་བར་ བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།བྱི་དོར་མ་བྱས་པ་ནི་མ་སྦྱངས་པའོ། །མི་དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྔ་མ་ལའོ། །ཡང་ན་གཞན་གང་ཡང་རུང་བ་ལའོ། །མི་སྔ་མ་དེས་མི་ཕྱི་མ་གང་གིས་དྲིས་པ་དེ་ལ་བཞག་ནས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་སྦྱིན་པར་མ་བྱས་པ་སྟེ། གཏན་དུ་བྱིན་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར།དཔེར་ན་བཙོ་བླག་མཁན་ལ་གོས་བཅོལ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱི་དོར་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་བདར་བ་བྱ་བའི་དོན་ལ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ན་ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་གྲགས་ པའི་ཡོན་ཏན་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པས།འདི་ལ་བག་ཚ་བར་མི་བྱའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གཉེན་པོ་ཡོད་ན་འགྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་ནི་གཉེན་པོས་ཤིན་ཏུ་རྩ་བ་ནས་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བཞིན་ནོ། །གཉེན་པོ་ཡོད་ན་ འགྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དྲི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཡང་མཐོང་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པའི་གནས་སྐབས་ན་འཇུག་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེར་གྱུར་པ་ན་ཤིན་ཏུ་ གསལ་བ་ལ་སོགས་པར་རིགས་པ་ཡིན་པས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་མི་མཐུན་པའི་རྐྱེན་མེད་ན་གནས་བརྟན་པར་འདུག་པ་གང་གིས་ཅིག་ཅར་དུ་ཇི་ལྟར་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་དེ། ཡང་འབད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་དེ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ གསལ་བར་ཤེས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་།།དཔེར་ན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པར་དག་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །འཇམ་དཔལ་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ ཐོབ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་གཅིག་གི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཚད་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།འདིར་གང་དག་ཆུད་པར་འགྱུར་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཤུགས་ཀྱིས་འོངས་པ་རྣམས་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་དཔེ་ཉེ་བར་སྟོན་པས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། འཇམ་དཔལ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཉི་མའི་དཀྱིལ་ འཁོར་གྱི་འོད་ཟེར་དག་གིས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་གང་ཡང་མ་ཁྱབ་པ་མི་གསལ་བ་མེད་དེ།།ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འཇམ་དཔལ་དེ་བཞིན་དུ་ངས་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་ཅིང་ཞུགས་ནས་རྙེད་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་གང་ཡང་མི་སྟོན་ཏེ།འོན་ཀྱང་ངས་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཉིད་གསུང་ངོ་། །ཐོབ་ཅིག་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་ནི་སྔ་མ་སྔ་མའི་ཚིག་གི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་ཐོས་པ་ ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཐོས་པ་དང་ཞུགས་པ་དང་རྙེད་པ་དང་སྦྱར་ཏེ་འཆད་པར་བྱེད་དོ།

如是一切相都作意等执著见解者会生欢喜。文殊，譬如有人拥有一颗未经擦拭的无价宝珠等比喻，是为显明此义。未经擦拭即是未经净化。对彼人如是说，'彼'即指前面的人，或任意他人。前面那人对后面询问的人说。如是未施予，因为完全未曾给予，如同将衣物托付给裁缝一样。正因如此，所以说'因为已经擦拭'。或者说因为对于需要打磨之义无有定准。此说明：如同宝珠一般，若能净化此三摩地，必定能亲身体验极为著名的功德，因此对此不应畏惧。
论证：若某法具有对治则会减损的性质，则对治能从根本断除，如同宝珠一般。具有对治则会减损的性质即是三摩地的垢染，此乃自性因。也见到三摩地离垢，如何呢？如在布施时极为增上，应成极为明显等，因为合理故非不成立。
同样，若无违缘则安住稳固，任何时候都能提升，不需努力即能显现，以殊胜的造作差别成就明了智慧。如同清净的宝珠一般。具足所说之法的三摩地也将清净，此乃自性因。文殊，获得一相庄严三摩地后，应知无生一法的无量法门。
此中对于'将入'等词，以其势力而来者圆满后，以比喻显示清楚：文殊，譬如日轮光芒遍及边际，无有不照明处。'一切遍及'是词义。文殊，如是我获得、趣入、证得此一相庄严三摩地者，无有不是宣说般若波罗蜜多的法，然我一切处皆说般若波罗蜜多，此乃世尊自说。以'获得'等词显明前前词义。或者依次配合闻所生慧等解释闻、入、得。

།ཐམས་ཅད་ཀྱང་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིན་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་ཏེ། སྔོན་གྱི་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ ཆོས་འཆད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཡང་།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཆད་པའི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཁྱབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ཀྱང་ཐོས་པ་དང་སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཤེས་ན་ཞེས་བྱ་ བའོ།།ཡི་གེ་ཁ་ཅིག་ལས་འདི་བཞིན་དུ་ཤེས་ན་ཞེས་འབྱུང་བ་དེར་ཡང་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙེགས་པ་ཡིན་ལ། འདི་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་སྒོམ་པ་དཔེར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་ཇི་ལྟར་བདག་གིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ དག་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྒོམ་པར་བྱེད་ན་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་དེས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགལ་བའི་ཆོས་གང་ཡང་མི་མཐོང་ངོ་། །ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པའོ། །འགལ་བ་ནི་མཐུན་པ་སྟེ་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་ པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ།།འཇམ་དཔལ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཕྱོགས་བཞི་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཅི་སྟོན་ཅེ་ན། བྱེད་པ་པོ་ཐ་དད་པ་མེད་པས་ཆོས་རྣམས་ཐ་དད་པ་མེད་པར་མ་ཟད་ཀྱི། བྱེད་པ་པོ་ཐ་དད་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ ཀྱང་ཆོས་རྣམས་ནི་དོན་དམ་པར་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཕྱོགས་བཞི་ནས་སྐྱེས་བུ་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །འཇམ་དཔལ་ དེ་བཞིན་དུ་ངས་ཆོས་གང་ཅི་བསྟན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ཡང་།ངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ན་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནས་ཆོས་འཆད་པའི་ཆུ་ལེན་པ་ ཐམས་ཅད་ཀུན་གྱིས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ལེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།འཇམ་དཔལ་དེ་ལྟར་ན་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་ནས་གང་ཅི་སྟོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཅི་སྟོན་ཀྱང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མི་ དམིགས་པའི་ཚུལ་དུ་མ་སྐྱེས་པ་དང་།མ་བྱུང་བ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གང་ཅི་སྟོན་ཀྱང་དེ་དག་མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་བྱུང་བ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ ཡིན་ན་ནི་ལེགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་གང་ཅི་སྟོན་པ་དེ་དག་མ་སྐྱེས་པའི་དོན་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེས་མ་སྐྱེས་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་ མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་།ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབས་ནས་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་འཇམ་དཔལ་གཞན་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

世尊说这一切都是依靠修持'同一庄严三昧'而成就的。在过去诸如来说法坛城中，也是以宣说般若波罗蜜多的光芒遍照，这是其中的词句。同样，其他人也是通过闻思等次第，所谓'此'即是说若了知此同一庄严三昧。
在某些文本中出现'若如是了知'的说法，那也是指向同一庄严三昧，'如是'是以自身修持为例，即是说如同我深入修持此三昧那样，若其他人也如是修持。
通过所说的大士，不见有任何与无生相违背的法。'法'是指经典等法，'无生'是指未生，'相违'是指相顺，即是说一切经典等都是显示无生的意思。
文中'文殊师利，譬如从四方大海'等所说何义？不仅因为无有差别的作者而诸法无差别，即使是有差别的作者，诸法在胜义中也确实无有差别，因为一切都是无生的本性。'从四方大海四人'是比喻，应当理解为从一切处一切人的意思。
'文殊师利，如是我所说一切法'中，'我'也是比喻，应当理解为包括一切方所诸如来所说。从无生真如大海中取说法之水，一切取水者都是取无差别性，这是其归纳之义。
'文殊师利，如是善男子善女人获得此三昧已，无论说什么'等是结语。'无论说什么，皆以无所得方式显示无生、未起、无实有'，若解释为'无论说何法，皆于彼等显示无生、未起、无实有'，如是则善。
或者，所说一切皆是显示无生之义，因为真如即是其本性。彼善男子善女人唯说无生与无实有。不仅是说而已，更将速疾成就念处等菩提分法，不久即证得圆满菩提，为显示此三昧是最胜圆满因，故说'文殊师利，复次获得此三昧的菩萨摩诃萨'等。

།འཇམ་དཔལ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་གང་གི་ཚེ། བདག་གི་དབྱིངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཐབས་མྱུར་བ་གཞན་ཡང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བུའི་བཟོད་པ་ཅན་ནི་དེའི་འདོད་པ་ལ་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བཟོད་པ་ཅན་འདི་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ལ་བཟོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་བཟོད་པ་ཡང་ དེའི་ཐབས་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གང་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་སེམས་པའི་བཟོད་པ་ཅན་གྱི་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ཡང་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་ འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གང་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་མི་སེམས་པ་ནི་འཛིན་པའམ་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པར་མི་རྟོག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་སེམས་པ་འདིའི་བཟོད་པ་ཅན་དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་དག་གིས་ནི་དེ་ལ་བཟོད་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་སྟོན་པ་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོད་པའི དོན་ཏེ།བྱང་ཆུབ་ལ་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་བ་ཡོད་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །དེ་ཡང་ཡོད་པ་དེ་དག་ཡིན་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ་། དེ་དག་གིས་ནི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་རྒྱུར་བསྟན་ཏེ་། བྱང་ཆུབ་ནི་བྱེད་པ་མེད་པའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བཟོད་པ་ནི་མྱུར་དུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར།བྱང་ཆུབ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གྱིས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལྷག་མ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ནི་སེམས་ཅན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་ ལ་སེམས་ཅན་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྤྱོད་པའི་འཁོར་ལོ་བྱུང་ཡང་སྟོན་པ་ནི་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟ་བུའི་བཟོད་པ་དེ་ཡང་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་ པར་བཤད་དོ།།གཞན་ལས་སྐྱེས་པ་མེད་པར་བཟོད་པ་མི་འབྱུང་གི་།འོན་ཀྱང་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་འབྱུང་སྟེ། གང་ཡང་བྱང་ཆུབ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་མི་སྨོན་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་འདི་ལྟར་བཤད་དེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་ཡང་སྨོན་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བྱང་ཆུབ་དང་མཉམ་པར་མོས་པ་ཡང་མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ།ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐོབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་མོས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡལ་བར་འདོར་བར་མི་བྱེད་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བར་བྱའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཡང་མོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ནི་དེ་ནས་སླར་ལྡོག་པའོ།

文殊师利，另外，当大菩萨说'从我界'等时，是在显示迅速成就圆满菩提的其他方法。对于如是具有忍辱者，是对其所愿而言。如是具有忍辱者，是对未生法的忍辱，能迅速获得菩提。
为了显示无分别忍也是其方法，所说'若有善男子具足无上正等正觉及菩提法无思惟忍，彼亦当速现证无上正等正觉'中，对无上正等正觉无思惟，是指不分别执著等之义。
为获得菩提法而无思惟，此即是具忍者。菩萨法即是地和波罗蜜多。由此显示，对彼之忍也是接近菩提之法的因，即是显示是菩提之因。
或者，'菩萨法'等是有的意思。凡是有不共于菩提之法者即是菩萨。彼等也是有，故如是说。由此显示彼事即是因，菩提是无作为的，如是忍是速疾成佛之因。
因为菩提是为了佛果，而非由众生获得，此中'于菩提资粮'是余词。菩提非为众生获得佛果而令众生修习世尊的资粮，因为无分别。虽然自然成就利益众生之轮，但佛陀恒时安住等持中，如是忍也速疾成就无上菩提之因相已如是说。
非从他生起无生忍，然而生起无愿法忍。所说'于菩提即佛果亦无愿'如是解释：于佛果亦无愿求，此为词义。
如是于一切法与菩提平等胜解也能速疾成就菩提，为显示此义，说'一切法即是佛法'等。由与佛法平等性故，一切法称为佛法。如佛法无二，一切法亦如是。
'不退怯'是说因为一切法即是佛法，故我必定获得佛法。'如是胜解'即是不舍弃之义。因为也胜解于法界应离暂时垢染。从菩提退转即是从此返回。

 །དེའི་དངོས་པོ་ནི་ཕྱིར ལྡོག་པ་ཉིད་དོ་།།ནང་གི་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིར་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བཟོད་པ་ཅན་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་མ་བྲལ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདིར་ཐབས་བསྟན་པ་ལ་སེམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་དེས་ཀྱང་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་གིས་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་རྨོངས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། སོམ་ཉི་ཟ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་བཤད་དེ་ཞེས་བྱ བའི་རྗེས་སུ་སྙེགས་སོ།།གལ་ཏེ་ཐབས་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་བྱས་པ་ཡིན་ན་དེ་འདུས་བྱས་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ལ། འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤོང་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་དང་བྱང་ཆུབ་པ་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བ་ཡང་ཡོད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ ན་དེ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་འགལ་ལོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་ནི་དོགས་པ་སྐྱེས་སོ།།དེ་བས་ན་འདུས་བྱས་ཉིད་ཡིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྒྱུ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བ་ལགས་སམ་ཞེས་ཞུས་ཏེ། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་དེ་ དག་གིས་བྱང་ཆུབ་དང་།བྱང་ཆུབ་པ་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བ་རྣམས་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པར་དོགས་སོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །རྒྱུ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བ་ནི་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལན་ནི་འཇམ་དཔལ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་ པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི།བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ནི་རྒྱུ་མེད་ཅིང་རྒྱུ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དོགས་པ་ཡང་མེད་ལ། དྲིས་པ་ཡང་མེད་པར་ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་འགོག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པ་དང་། འབྲས་བུ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ཤིན་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་རོལ་པ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་ལན་གྲངས་དུ་མར་བསྟན་ཟིན་ལ། བསྟན་མ་ཐག་པ་ཡང་འབྲས བུ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ན།ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་ཅིང་རྒྱུ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་འདིའི་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་འདིའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གདུལ་བྱའི་བྱེ་བྲག་ཉེ་བར་གནས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཁྱབ་པ་ཁོ་ནར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཁོ་ན་ཡིན་པར་མ་གསུངས་ཀྱང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ནི་འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་བ་མེད་པའམ་དངོས་པོ་མེད་པ གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཞིང་རྒྱུ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པ་ནི་ཐབས་ ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་རོལ་པ་ཡིན་ན།སྐྱེ་བ་དང་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བ་ལ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

其事物即是退转。因为有内在变化等聚集。不退转即是不退。如是具有忍的彼者应当说是不离一切佛法，因为接近菩提。
为了显示于此处通过教示方便，心中无疑者亦将迅速获得，故说：'若有善男子或善女人，听闻此教法后不生迷惑，不生怀疑，彼亦说为不退转。'
若以彼等方便成就菩提，则应成为有为法，因为是有为法故亦将舍弃。如是则应有能证菩提者与所证菩提。若如是，则与空性相违。有些人生起如是疑惑。
因此，为了遣除执著是有为法，而问：'世尊，无上正等正觉是从因决定生起的吗？'意思是若如是，则怀疑彼等之菩提、能证菩提者与所证菩提非无错乱。
从因决定生起即是生起之义。答复是'文殊，不是这样'。
开显所说即是：'无上正等正觉无因亦非从因决定生起。'
若问：既无疑惑亦无询问，为何要遮遣菩提之因？为了极为显示无有任何因，亦无任何果。
若问为何如此？意思是：已多次说不可思议佛陀游戏即是因，刚说亦是果，为何说无因且非从因决定生起？
'无生且无事物即非因'等是答复。此事物无生故为无生。同样，此无事物，是依所化差别而显示遍及。虽未说唯是其分之法，但应当了知唯是如此。
应如是作结合：凡是无生或无事物者，彼非因亦非从因决定生起，如石女儿等。菩提亦是无生与无事物，此即能遍相违。
若问为何如此？意思是：由方便所生是一切佛陀之游戏，于离生与事物者则不可能如是。

 །ལན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་འཆང་བ་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་མ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་འདི་ཡང་དེའི་ནང་དུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཞིང་བྱང་ཆུབ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང བརྗོད་པར་མི་ནུས་མོད་ཀྱི།ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་རྒྱུ་མེད་པ་མ་ཡིན་རྒྱུ་ལས་ངེས་པར་མ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བཤད་དེ། དེ་ཐབས་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་སྔར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་བསལ་བའི་དོན་འདི་ཐོས་ནས་ནུར་བར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ་ཡལ་བར་མི་འདོར་བ་དེ་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཡིན་པར་ངས་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ ལ་འཇུག་པའི་ཐབས་གཞན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པར་དོན་མ་རྟོགས་པ་ནི་ནུར་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ལ་འབད་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེ་ནི་བྱ་བར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། བྱས་ན་ཡང་ཅི་ཡང་བྱེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་ དེ་ལྟར་སྔར་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ།ལྷག་པར་དྲིས་ནས་དེར་ཐབས་མདོར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེར་དང་པོ་ནས་བཟུང་ནས་གང་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པའི་རྒྱུ་ཅན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་འདོད་པས་སྦྱོར་བར་བྱ་བ་ དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འཇམ་དཔལ་དེ་ལྟ་བས་ན་དགེ་སློང་ངམ་དགེ་སློང་མ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་རྟོགས་པར་སླའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མོས་པ་མེད་པར་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་བརྩོན་པ་འཇེབས་ པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།ཡང་གང་དག་སེམས་པ་མདོ་སྡེ་དང་ཆོས་མངོན་པ་དང་འདུལ་བའི་ཚུལ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་སྨོན་ལམ་བཏབ་ཅིང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབས་ ནས་ཀྱང་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པ་ཅི་དགོས་སྙམ་པ་ལ། དེའི་ཕྱིར་འདི་སྐད་ཅེས་འཇམ་དཔལ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་མི་སློབ་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའི་བསླབ་པ་ལ་མི་སློབ་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པ་མེད་པར་ནི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག་པ་མེད་དོ། །དེ་མེད་པར་ནི་དགེ་བའི་ཚོགས་རྣམ་པར་དག་པ་མེད་དོ། །དེ་མེད་པར་ནི་བྱང་ཆུབ་མེད་དོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །དོན་འདི་ ཉིད་དཔེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་འཇམ་དཔལ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་འབྱུང་པོའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།འབྱུང་པོའི་གྲོང་ཁྱེར་ནི་ལྗོན་ཤིང་རྣམས་སོ། །ས་བོན་གྱི་ཚོགས་ནི་ས་བོན་ལྔའོ།

答案是由于一切法无生的缘故。所有具有分别性的本质都是无生无起的，此菩提也包含在其中。如此，对于非真实的所谓证得菩提等，他方有所怀疑。
虽然不能说它不是一切分别，也不能说菩提是真实的，但就世俗谛而言，可以说它不是无因，不是非从因而生，这是方便教示的缘故。再者，如前所说的方式，菩提在胜义谛中也是无生的本质，因此如此宣说。
如是听闻了菩提因果遮除的义理之后，不退却、不舍弃的人，我说他就是不退转的。这也是如实趣入无为性的另一种方便教示。
不了解它是无为的人则会退却。他这样想：'精进于菩提资粮有何用？它既不能做，做了也无所作。'如是之前针对所化众生，特别询问后简要宣说了方便。
从一开始，由精进于般若波罗蜜多为因而得成就。因此，为了教示一切自身应当欲求修习，所以宣说'文殊师利，因此比丘或比丘尼'等，易于理解。
若无般若波罗蜜多的信解，仅仅皈依、出家等，不能成就为菩提而精进，这是总义。
又有人认为，仅以思维经藏、对法藏、律藏的方式发愿并行持布施等，就是在修行菩萨学处。修行后也必定迅速证得菩提，何需精进于般若波罗蜜多？
为此说道：'文殊师利，若善男子或善女人不学此甚深般若波罗蜜多，即是不学菩萨学处。'因为没有般若波罗蜜多的精进，就没有清净的智慧；没有清净的智慧，就没有清净的善资粮；没有清净的善资粮，就没有菩提，这是其密意。
为了以比喻明显说明此义，说道：'文殊师利，譬如鬼城'等。鬼城是指树木，种子聚是指五种子。

 །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཐབས་གཞན་གྱིས་ དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ།ཇི་སྐད་དུ་རྫས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་བདུན་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་ན་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བསོད་ནམས་འཕེལ་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར། བསོད་ནམས་སྐྱེ་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉན་པ་ལ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན།དེ་ཇི་ལྟར་འདི་སྐད་དུ། འཇམ་དཔལ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་ཆོས་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་གསུངས་ཤེ་ན། འདི་ལྟར་བླ་ན་མེད་པ་ ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སླུ་བར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།ཐབས་མེད་པར་ནི་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་གྲངས་མེད་པས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་མི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་ལ་དག་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་ནས་སྟོན་པའི་བར་དུ་འགྱུར་བ་མ་མཆིས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་ དབྱུང་ངོ་།།ཡང་ན་ཚིག་ཟུར་དུ་བཀླག་གོ། །དོན་འདི་ཉིད་སྔར་ཡང་འཕགས་པ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོས་དྲིས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཟློས་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེར་ནི་འཕགས་པ་འཇམ་པའི་གསུང་གིས་བཤད་པ་ལ་དྲིས་པ་ཡིན་ གྱི།འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལན་དུ་སྔར་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་བཀའ་སྩལ་པ་ནི། འཇམ་དཔལ་གང་དག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་འདི་ད་ལྟར་གྱི་ཚེ་ལ་ཐོབ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་འདི་བརྗེས་ ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་འཕོས་ཤིང་ཚེ་གཞན་དུ་གྱུར་ནས་སོ།།མི་སྒོམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །གལ་ཏེ་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་བཤད་པ་འདི་རྣ་བས་ཐོས་པ་ཡིན་ན་དེ་དག་ད་ལྟར་བསོད་ནམས་ཆུང་ངུས་ཀྱང་རྣ་བས་ཐོས་ པར་ཇི་ལྟར་སྣང་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་བར་ང་མི་འཆད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་དག་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་མི་ཆུང་བ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བསྟན་ཏོ། །དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་དག་གིས་ཚེ་རབས་གཞན་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་ཡུམ་འདི་མ་ཐོས་པ་དང་།དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གནོད་པ་དང་། །མི་གསོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྡིག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་པ་རྟག་ཏུ་བསྟེན་ཅིང་བསྒོམས་ལ་ལན་མང་དུ་བྱས་པ་དང་། བཤད་པ་ལ་སོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མ་བྱས། མ་བཟུང་བ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་དག་ངན་སོང་ དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་གཞན་དག་ཅིའི་ཕྱིར་འགྱུར་ཏེ།དེ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཉན་པ་ཁོ་ནས་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ཞིག་མྱོང་ནས་སྡིག་པའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་དེ་དག་ཞུ་བྱང་བར་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་གུས་པ་དང་རྟག་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ནི་ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་མཛེས་པའི་སྐྱེ་བ་བླངས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་བཟང་པོ་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་། དེ་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་གང་ཞིག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་འདི་ལ་ཉན་འདོད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།འདི་ཡང་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་གཉིས་དེ་ལྟར་རྒྱུ་དམ་པ་ཡིན་ན་ཐོས་ནས་མ་དད་པ་འམ་ནུར་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བསམས་ པའོ།།ལན་ནི། འདི་ལྟར་འདི་ལ་ཆོས་གང་ཡང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་ན་བསྟམ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ།

声闻乘诸人也以其他方便使诸善法增长广大，不是吗？如说：'若具足此七种从事物所生之福德事，则必定会不断相续增长福德，必定会生起福德'。这些在听闻般若波罗蜜多时是不存在的，那么为何如此说：'文殊，如是菩萨摩诶萨任何善法'等呢？
如是说是因为不会欺诳无上正等正觉，因为无方便即使经过无数亿劫也不能证得菩提。'从有所执著乃至宣说之间岂无变化'是从何处引申而来？或者是从字面上解读。
此义先前也是尊者大迦叶所问，是否成为重复之过？不会如此，因为那是对文殊师利所说而问，而此是世尊所说。
回答时重申先前所说：'文殊，若有人于现世获得此般若波罗蜜多教法'等。'舍此生已'即是命终转生他世。'以不修行之方式'即是以无执著修行之方式。
若是由愿力而听闻此说，为何现在即使以微小福德也能听闻？因此说'我不说他们善根微小'，对于善根不小者如是宣说。
意趣是：若有人于前世未曾听闻世尊此般若，损害三宝，杀生等大恶业心常常修习而多次造作，对讲说等丝毫未作、未持，如是之人往恶趣何须他因？
因此，仅以听闻般若波罗蜜多，暂时感受其异熟果报后，彼等大恶业聚将得清净。若无恭敬及常时精进等，则不能获得一切圆满妙好之生。
若此法门如是能得善果，是否应对一切欲求者宣说？不应如此，故说：'文殊，若有人欲听闻此般若波罗蜜多教法'等。此亦为宣说而说。
为何如此？是思维：信与精进二者如是为殊胜因，闻已为何会不信或退却？
答：'如是于此任何法亦不成立'等，义已说讫。

།འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཕལ་ཆེར་ནི་ཆོས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡོད་པར་བཤད་པ་དྲང་བའི་དོན་གཞན་དག་ ལ་དགའ་བ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ནི་དེ་དག་ཡོད་པར་ཡང་མ་བཤད་དེ། འདིར་བཤད་པ་ནི་གཙོར་དོན་དམ་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པའི་ནང་དུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འདོད་པ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་མ་དད་པ་དང་ནུར་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་སློང་ངམ་དགེ་སློང་མའམ། དགེ་བསྙེན་ནམ་དགེ་བསྙེན་མ་གང་ལ་ལ་བདག་ལ་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་ཆོས་འདི་འཆད་པ་ཡིན་པར་མ་ཟད་ཀྱི། འདིར སྐྱེ་བ་མེད་པར་འཆད་པ་དང་།སེམས་ཅན་མེད་པར་འཆད་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པར་འཆད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མིང་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་སྐྲག་པར་བྱེད་ཅིང་དད་པར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་འགའ་ཞིག་འདིའི་མིང་འདྲི་ན་དེ་ལ་ཡང་གང་གིས་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་ གྲངས་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པར་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་སྐད་འདྲི་བ་དེ་ལ་བདག་གིས་འདི་སྐད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་མི་འགལ་བའི་གཏམ་མོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བགྱིའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་འགལ་བ་ ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ནི་འདི་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་མི་འགལ་བའི་གཏམ་མོ་ཞེས་དེ་ཅི་འདི་ལ་བརྫུན་ཟེར་རམ་སྙམ་པ་ནི་རྒོལ་བར་བྱེད་པའི་སེམས་སོ། །ལན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་དང་འགལ་བའི་ཆོས་དེ་གང་ ཡང་མ་མཆིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་དང་འགལ་བའི་ཆོས་ནི་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡི་གེ་ཁ་ཅིག་ལས་གང་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་ལ་འགལ་བའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་མ་མཆིས་ཏེ་ཞེས་འབྱུང་བ་ དེའི་དོན་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཡུལ་ལ་འགལ་བ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མཐའ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་མི་དབྱེ། གང་གིས་ན་རྣམ་གྲངས་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད། འདི་ལ་གསལ་བར་བྱས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། བཀའ་མཆིད་དེ་ནི་ སེམས་ཅན་གང་གིས་ཀྱང་འཚལ་བར་སླ་བ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་མངོན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་ཏོ། །སླ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་གྲངས་མང་དུ་གསལ་བར་བྱས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ ཚིག་གོ།།ལན་ནི་འདི་ལྟར་ཡོད་པ་གང་ཡང་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །ཡོད་པ་ནི་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དང་། དེ་དམིགས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཡང་གཏམ་དེ་ལ་བསྟན་པ་མེད་དོ། །སྲོག་ ཆགས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཕལ་ཆེར་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ལྷུན་སྡུག་པས་དེ་ལྟར་དོན་གསལ་བར་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཤེས་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ།འདི་ལྟར་རེས་འགའ་ཡང་ཡང་དག་པའི་དོན་རྣམ་པར་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
  好的，这段文字是一段关于佛教教义的讨论，主要探讨了如何向不同根性的众生宣讲佛法，特别是如何解释“无生”、“无众生”、“无事物”等空性教义。这段文字也涉及到了如何避免众生因不理解而产生恐惧和不信。我将尽力将其翻译成汉语，并解释其中的关键概念：

**翻译：**

“是这样说的：‘那些众生大多执着于有，他们喜欢谈论存在，并喜欢其他正面的意义。’这里并没有说它们存在，这里所说的是为了主要显示究竟意义。因为它们属于世俗谛的真理。因此，因为欲望没有意义，所以必然会导致不信和退缩。

世尊对任何比丘、比丘尼、优婆塞或优婆夷说：‘我这样说……’等等，世尊不仅是观察了所化众生的根性而宣讲此法，而且，在这里宣讲无生、无众生、无事物等，即使只是听到这些名称，也会使人感到恐惧，不会产生信心。如果有人问起这些名称，为了不让他们感到恐惧，应该用其他名称来解释。

应该怎么做呢？因此，世尊对那些提问的人说：‘我将说，这是与一切法都不相违背的言论。’为什么呢？因为一切法都与此相违背，因为这里宣讲的是无生等。‘与一切法都不相违背的言论’，难道这是在说谎吗？这是辩论者的想法。回答是：‘世尊，没有任何法与无生相违背。’也就是说，没有任何法与无生、无事物相违背，因为一切法都是它的本质。

在一些文本中，有‘没有任何法与无生相违背’，意思是，在无生的境界中，没有任何相违背的事物，因为一切都归于无生。为什么不直接解释这个究竟意义，而要用其他名称来解释呢？这里没有明确说明。回答是：‘这个教诲不是任何众生都能轻易理解的。’‘也’这个词的意思是‘直接’。‘轻易’指的是行为的差别。为什么呢？意思是，即使多次解释，也不容易理解。

回答是：‘因为没有任何存在可以被指认。’‘对于它’是多余的。‘存在’指的是执取等存在，以及被指认的存在。也就是说，没有任何事物可以被指认。因为众生大多执着于此，所以即使明确地解释了意义，也不容易理解。也就是说，他们有时不会如实地修习正确的意义。”

**关键概念解释：**

*   **无生 (སྐྱེ་བ་མེད)：** 指的是事物没有真实的生起，是空性的体现。
*   **无众生 (སེམས་ཅན་མེད)：** 指的是没有真实的众生存在，众生只是因缘和合的假象。
*   **无事物 (དངོས་པོ་མེད)：** 指的是没有真实的事物存在，一切事物都是空性的。
*   **究竟意义 (དོན་དམ་པ)：** 指的是超越世俗概念的真实意义，即空性。
*   **世俗谛 (ཐ་སྙད)：** 指的是世俗概念中的真理，即我们日常生活中所理解的真理。
*   **执着 (ཞེན་པ)：** 指的是对事物产生贪爱或执着，认为它是真实存在的。
*   **不信 (མ་དད)：** 指的是对佛法缺乏信心。
*   **退缩 (ནུར་བ)：** 指的是因不理解佛法而退缩。
*   **根性 (གདུལ་བྱ)：** 指的是众生的根基和能力，包括智慧、善根等。
*   **如实修习 (ཡང་དག་པའི་དོན་རྣམ་པར་སྒོམ་པ)：** 指的是按照佛法的教义进行正确的修行。

**核心思想：**

这段文字的核心思想是：

1.  **佛法宣讲的策略：** 佛陀会根据众生的根性，采用不同的方式宣讲佛法，避免众生因不理解而产生恐惧和不信。
2.  **空性教义的解释：** “无生”、“无众生”、“无事物”等空性教义，虽然是究竟意义，但容易使众生产生误解，因此需要用其他方式来解释。
3.  **世俗谛与胜义谛：** 佛法既要符合世俗谛的真理，也要揭示胜义谛的空性。
4.  **执着的危害：** 执着于“有”会导致痛苦，只有通过理解空性才能解脱。
5.  **修行的重要性：** 仅仅理解佛法是不够的，还需要如实地修习，才能真正获得解脱。

**总结：**

这段文字是一段关于佛教教义的讨论，它探讨了如何向不同根性的众生宣讲佛法，特别是如何解释空性教义。它体现了佛教的智慧和慈悲，以及对众生根性的深刻理解。理解这段文字需要一定的哲学基础和对佛教概念的了解。

希望这个翻译和解释对您有所帮助！


 །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཡང་ན་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།བདག་གིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་བསྟན་པར་གྱུར་ཏེ་ཞེས་བརྗོད་པར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ན་། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་བསམ་པ་ནི་འདི་ཇི་ལྟར་མི་སྐྱེ་བ་ཡིན། ཅི་འདི་ལ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ཤིན་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་འཆད་པ་གཞན་དག་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་དེ་ལ་ལྟོས་ན་ཉེས་པར་བསྟན་པ་ཅི་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ལན་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པར་མཉམ་པའི་སླད་ དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ལྷག་མའོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོར་མཉམ་ཞིང་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རང་བཞིན་མཉམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྟན་པ་གཞན་ལ་ནི་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལྷག་མ་ཡིན་ནོ། །བཀའ་མཆིད་དེར་ནི་ དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་གོང་མ་རྟོགས་པ་མ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་དེས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་འདི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པ་སྟེ།རྟོགས་པར་སྐྱེ་བ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོང་མ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་རྟོགས་པ་དང་། ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །མ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པའི་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡང་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་།།དེ་དག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་སྒྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་འདི་ཡང་ཐར་པས་ཡིད་སྐྲག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་ རྣམས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱས་པ་མེད་པས་སྐྱེ་བར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་དེ་དག་རྣམ་པར་བཤིག་པ་མ་ལགས་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་དེ་རྣམ་པར་བཤིག་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།ཐོག་མ་ཉིད་ནས་དེ་རྣམ་པར་བཤིག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་བསྟན་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་བརྗོད། ཇི་ཙམ་དུ་སྐྲག་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་སྐད་དུ་སྨྲས་པ་དེས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་སྐྲག་པ་ཁོ་ནར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ ནམ་ཞེ་ན་ཉེས་པ་མེད་དེ།གདུལ་བྱའི་བྱེ་བྲག་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལ་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་དག་འཛིན་པ་དེ་དག་གི་ཆེད་དུ་དེ་སྐད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ལས་ནི་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ས་འདིར་ཡང་དག་པར་འདིའི་མཐའ་ ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་འདི་ལྟར་བཤད་དེ།ཡང་དག་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །མཐའ་ནི་ཚོགས་དང་མཆོག་དང་མཐར་ཕྱིན་པ་ལ་བྱའོ། །ཡང་ན་བྷུ་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་ཅན་ལ་བྱ་སྟེ། དེའི་མཆོག་གམ་དངོས་པོ་རྣམས་ཡོད་པའི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་བཤད་པ་ ནི་མི་སྐྲག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་དེ་ལ་བདག་གིས་འདི་སྐད་དུ་ཆོས་བསྟན་པ་འདི་ལ་སེམས་ཅན་གང་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ལྷག་ མའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་བསྟན་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སྐྲག་པ་དག་སྟེ་དེ་དངོས་པོ་མེད་པར་བཤད་པས་འདི་ལ་འདུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རམ།མཉན་པའི་ཕྱིར་འདི་ཇི་ལྟར་བཤད་ཅེས་སེམས་པའོ། །དགོངས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་ཡོད་པ་ཤིན་ཏུ་མི་དམིགས་པའི་སླད་དུ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་དམིགས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ པས་ཡོད་པ་དམིགས་སུ་མེད་པའོ།།དེའི་དངོས་པོ་ནི་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཡོད་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་དང་། 

  好的，这段文字继续探讨了如何向不同根性的众生宣讲佛法，特别是如何解释“无生”和“无涅槃”等空性教义。这段文字也涉及到了如何避免众生因不理解而产生恐惧和不信，以及如何引导他们走向解脱。我将尽力将其翻译成汉语，并解释其中的关键概念：

**翻译：**

“‘世尊，还有’，意思是‘或者在其他情况下’。‘如果我说，我将向他们宣讲无生之法’，这是指，‘为什么呢？’意思是，‘这是如何无生的？难道它不是有生吗？’如果这样，那么就会太过分了，因为这样说，其他法也会变成无生。如果这样，那么指出这个过失有什么意义呢？’

回答是：‘世尊，因为一切法在无生中是平等的。’‘这样宣讲’是多余的。它们在无生的本质上是平等和一致的，因为它们的自性是平等的。‘在其他宣讲中，没有这样宣讲’，这是多余的。‘在那个教诲中，没有宣讲阿罗汉的更高证悟’，意思是，通过宣讲无生，也宣讲了阿罗汉的证悟，因为没有宣讲证悟的生起。‘更高证悟’指的是特殊的证悟，以及直到解脱的证悟。‘没有宣讲’指的是，证悟的执取也是不合理的，因为它们也是转向菩提的。

宣讲一乘，也是为了让那些害怕解脱的人接受。阿罗汉的法并没有区分凡夫的法，因此，说宣讲了生起是不对的。意思是，阿罗汉的法并没有摧毁凡夫的法，因为它们本来就是被摧毁的。‘为什么说，我将宣讲无生之法？’如果说，‘为了消除恐惧而这样做，那么这样说不也是在说恐惧吗？’这没有过失，因为这是根据所化众生的差别而宣讲的。对于那些执着于‘不善等不是生起’的人，这样宣讲是为了他们。

在其他地方，‘无生’这个词的意义是‘真实’，‘究竟’，‘圆满’。或者，‘bhūta’指的是众生，‘究竟’指的是众生或事物存在的圆满。这样解释是为了不让他们感到恐惧。

‘世尊，还有，如果我说，我将向他们宣讲，没有任何众生进入涅槃，或正在进入涅槃，或将要进入涅槃’，这是多余的。意思是，宣讲了‘没有完全涅槃’的法。这也是为了让那些害怕涅槃的人接受，因为涅槃被说成是没有实体的，所以应该追求它。‘为什么呢？’意思是，‘为了宣讲涅槃的方法，或者为了听闻，这是如何宣讲的？’

意思是：‘世尊，因为没有任何存在可以被指认。’也就是说，因为它不是可以被指认的存在，所以没有可以被指认的存在。它的实体是不可指认的。‘存在’指的是不可指认，以及……”

**关键概念解释：**

*   **无生 (མི་སྐྱེ་བ)：** 指的是事物没有真实的生起，是空性的体现。
*   **涅槃 (མྱ་ངན་ལས་འདས)：** 指的是从轮回中解脱出来的状态，是一种无苦的境界。
*   **阿罗汉 (དགྲ་བཅོམ་པ)：** 指的是已经证得解脱的圣者。
*   **一乘 (ཐེག་པ་གཅིག)：** 指的是唯一的解脱之道，即菩萨道。
*   **所化众生 (གདུལ་བྱ)：** 指的是需要被教化的众生。
*   **自性 (རང་བཞིན)：** 指的是事物自身的本质。
*   **执取 (གཟུང་བ)：** 指的是对事物产生贪爱或执着，认为它是真实存在的。
*   **菩提 (བྱང་ཆུབ)：** 指的是觉悟，即成佛。
*   **真实 (ཡང་དག)：** 指的是符合真理的，不虚妄的。
*   **究竟 (མཐའ)：** 指的是圆满的，最终的。
*   **圆满 (མཐར་ཕྱིན)：** 指的是达到极致的，没有缺陷的。
*   **bhūta (བྷུ་ཏ)：** 指的是众生，也可以指事物。

**核心思想：**

这段文字的核心思想是：

1.  **佛法宣讲的策略：** 佛陀会根据众生的根性，采用不同的方式宣讲佛法，避免众生因不理解而产生恐惧和不信。
2.  **空性教义的解释：** “无生”和“无涅槃”等空性教义，虽然是究竟意义，但容易使众生产生误解，因此需要用其他方式来解释。
3.  **一乘的意义：** 宣讲一乘是为了让那些害怕解脱的人接受，引导他们走向菩萨道。
4.  **执着的危害：** 执着于“有”和“无”都会导致痛苦，只有通过理解空性才能解脱。
5.  **涅槃的本质：** 涅槃不是一个实体，而是一种超越概念的境界，应该追求它。

**总结：**

这段文字继续探讨了如何向不同根性的众生宣讲佛法，特别是如何解释空性教义。它体现了佛教的智慧和慈悲，以及对众生根性的深刻理解。理解这段文字需要一定的哲学基础和对佛教概念的了解。

希望这个翻译和解释对您有所帮助！


དམིགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་ནི་བདག་ཉིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་སྐད་འདྲི་ན་ཞེས་བྱ་བའོ་། ན་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །བདག་གིས་དེ་སྐད་ཅེས་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་ཚིག་ཟུར་གྱིས་སོ། །འོ་ན་གང་ཞིག་སྐལ་བ་ཅན་ཆོས་ཡོད་པར་མངོན་པར་མ་ཞེན་པ་དག་འདི་ན་དེ་ལ་ཡང་ཚིག་ཟུར་གྱིས་བརྗོད་དམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བདག་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ཉན་པར་འཚལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཟུང་བའི་ཆེད་དུ། །དེ་ལ་བདག་གིས་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་གསུངས་སོ་། ། འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཉན་པར་འདོད་ན་དེ་མཉན་ཏོ་སྙམ་དུ་ཡིད་མ་གཏོད་ཅིག་ཅེས་གསུངས་ཏེ། མཉན་ཏོ་སྙམ་དུ་ཡུལ་གཞན་ལ་མ་འཇུག་ཅིག་།སེམས་མ་སྐྱེད་ཅིག་སེམས་གང་ཞེ་ན་མཉན་ཏོ་སྙམ་དུ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཡིད མ་གཏོད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཉན་ཏོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་མ་འདུག་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དོན་འདི་ཉིད་ནི་མཉན་ཏོ་སྙམ་དུ་སེམས་མ་སྐྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མཉན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སེམས་མི་སྐྱེད་ན། འོ་ན་ཇི་ ལྟར་ཆོས་དེ་དག་བཤད་པ་ཉན་པར་ནུས་ཤེ་ན།དེའི་ཕྱིར། ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་ཤེས་རབ་ཅི་འདྲ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་སྐྱེད་ཅིག་དང་། དེ་ལྟ་བུས་ཆོས་བསྟན་པ་འདི་ཤེས་པར་ནུས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་རྣམ་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི་རང་གིས་སྤྲུལ་པའི་གླང་པོ་ ཆེ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་དམིགས་ཤིང་མངོན་པར་མ་ཞེན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་ཀྱང་ཆོས་བཤད་པ་འདི་དག་ལ་མཉན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མ་བྱེད་ཅིག་།སྒྱུ་མའི་རྣམ་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་སྟེ། ཚིག་བར་མ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ཤེས་རབ་ལ་མངོན པར་ཞེན་པ་མེད་དོ།།དེ་ལྟ་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །བདག་ནི་རྟེན་མེད་པ་གནས་པར་ཇི་ལྟར་སྤྲོ། འདི་ལ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དཔེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་རྒལ་བ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་། འདྲི་བར་བྱེད་པ་ཡང་རྣ་བ་ལ་ སོགས་པའི་དོན་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ལ་ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་འདི་ང་ལས་ཉན་པར་འདོད་ན་འདི་ལྟ་བུར་འདུག་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་བྱའི་རྗེས་ལྟ་བུར་གནས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་ གསུངས་སོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལྟ་བུས་ཆོས་བསྟན་པ་འདི་མཉན་པར་ནུས་ཀྱི་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། འདི་ལ་གནས་གྱུར་པའི་དོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཇི་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་པ་གང་ཡིན་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཞེས་བཤད་ པ་ཡིན་ནོ།།དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་བྱའི་གནས་ནི་རང་གི་སྒྲོ་གཤོག་གི་ནང་ན་ཡོད་པའི་རླུང་ལས་མ་གཏོགས་པར་གནས་པ་མི་ལྟོས་པར་དཀྱིལ་ན་གནས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་ཀྱང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཙམ་ལས་མ་གཏོགས་པར་གནས་པ་དང་བྲལ་བ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་ པའི་ཤེས་རབ་མངོན་དུ་བྱོས་ལའང་འདུག་ཅིག་།བདག་དང་བདག་གིས་བྱ་བ་ལ་ཡང་གནས་པར་མ་བྱེད་ཅིག་།གཉིས་དང་གཉིས་མེད་པའི་ངོ་བོ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མི་བརྟེན་ན་ནི་གཞན་གང་ལ་བརྟེན་ཏེ་བདག་གི་འདུ་ཤེས་བཤིག་པར་བྱ། ལྟ་བའི་རྣམ་པ་རྟོག་པ་དང་ཆད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་བྱ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་ལྷག་པར་དམིགས་པར་བྱ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཀྱང་བསྐྱོད་པ་ཡིན། འདི་ལྟར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་དང་གཟུགས་ནས། ཡིད་དང་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དེ་དག་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཙམ་དུ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་བཟུང་བའི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་།

   好的，这段文字继续深入探讨了如何以正确的心态听闻佛法，特别是如何避免对佛法产生执着。这段文字通过一系列的比喻和论证，引导我们以空性的智慧来理解佛法，并最终达到解脱。我将尽力将其翻译成汉语，并解释其中的关键概念：

**翻译：**

“‘因为它是不可指认的。’‘存在’指的是自性。‘世尊，如果有人这样问’，‘如果’的意思是‘思考’，‘等等’是多余的。‘我将这样说’，指的是，用之前所说的暗示。‘那么，对于那些有福报、不执着于有的人，也用暗示来说吗？’回答是：‘不是的。’

‘世尊，还有，我希望听闻这甚深的般若波罗蜜多’，等等。为了在那个时候把握意义的真实性，‘我对他们说’。‘我说’是什么意思呢？‘如果你们想听，不要执着于“我要听”的想法’。不要执着于其他境，不要生起“我要听”的想法。‘不要执着’，意思是，不要停留在‘我要听’的想法中。意思是，不要生起‘我要听’的想法，不要执着于听闻。

如果这样不生起想法，那么如何才能听闻所说的法呢？因此，‘善男子，生起如幻化之人的智慧，这样才能理解所说的法’。就像幻化之人不执着于自己所幻化的象等一样，你们也不要执着于听闻所说的法。‘幻化之人’指的是幻化之人，为了从中间取出词语。他没有执着于智慧。‘像那样’指的是以下所说的方式。

‘我如何才能在没有所依的情况下安住？’如果说，‘幻化之人的智慧的比喻也是不合理的，因为他也有相应的根，并且提问也依赖于耳等’，那么，‘善男子，如果你们想从我这里听闻所说的法，就应该像这样安住’。‘如何安住呢？’‘就像鸟在空中飞行一样安住’。因为只有这样才能听闻所说的法，否则就不能。

这是在说，‘这里没有安住的意义，而是为了舍弃执着’。就像鸟在空中飞行，除了它翅膀内的风之外，不需要其他所依，它安住在空中。同样，你们也应该生起不执着、不依赖于五蕴的智慧，不要执着于我和我所。二和非二的本质，必然是需要指认的。如果不依赖于它，那么依赖于什么来摧毁我的概念呢？从见解、分别、断灭等中如实地解脱出来。也应该特别地指认佛法，并且超越凡夫的法。

也就是说，所有这些，从眼和色，到意和法，都是凡夫执着的，因为他们认为它们是境和有境。因此，他们执着于我，并且……”

**关键概念解释：**

*   **执着 (མངོན་པར་ཞེན་པ)：** 指的是对事物产生贪爱或执着，认为它是真实存在的。
*   **暗示 (ཚིག་ཟུར)：** 指的是不直接表达，而是通过暗示来表达。
*   **幻化之人 (སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ)：** 指的是通过幻术创造出来的人，用来比喻空性。
*   **五蕴 (ཕུང་པོ་ལྔ)：** 指的是色、受、想、行、识，构成众生的五种要素。
*   **二和非二 (གཉིས་དང་གཉིས་མེད)：** 指的是二元对立和超越二元对立的境界。
*   **见解 (ལྟ་བ)：** 指的是对事物的看法和观点。
*   **分别 (རྟོག་པ)：** 指的是通过概念、语言等进行的认知活动。
*   **断灭 (ཆད་པ)：** 指的是认为一切事物都是断灭的，没有因果。
*   **凡夫 (སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ)：** 指的是没有证得解脱的普通人。
*   **境 (ཡུལ)：** 指的是感官所感知的对象。
*   **有境 (ཡུལ་ཅན)：** 指的是感官，即认知的主体。

**核心思想：**

这段文字的核心思想是：

1.  **避免执着：** 在听闻佛法时，要避免执着于“我要听”的想法，要以空性的智慧来理解佛法。
2.  **幻化的比喻：** 用幻化之人的比喻，说明一切事物都是空性的，不应执着。
3.  **安住的方式：** 应该像鸟在空中飞行一样，不依赖于任何所依，安住在空性中。
4.  **超越二元对立：** 要超越二元对立的思维模式，才能真正理解佛法。
5.  **摧毁我执：** 要摧毁对“我”和“我所”的执着，才能获得解脱。
6.  **如实修行：** 要超越凡夫的执着，如实地修行，才能真正理解佛法。

**总结：**

这段文字继续深入探讨了如何以正确的心态听闻佛法，特别是如何避免对佛法产生执着。它体现了佛教的智慧和慈悲，以及对空性教义的深刻理解。理解这段文字需要一定的哲学基础和对佛教概念的了解。

希望这个翻译和解释对您有所帮助！


 དེ་ལས་གཞན་དུ་ལྟ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་རིང་དུ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དེ བཞིན་ཉིད་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་གཞན་དག་སྤོང་བར་བྱེད་དོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་རྟེན་པར་བྱེད་དོ། །གཏན་ཚིགས་དེ་དག་གིས་ན་དེ་གཉི་གས་ཀྱང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་ལས་བསྐྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཀྱེ་ སྐྱེས་བུ་གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་འདི་ཉན་པར་འདོད་ན་དེའི་ཕྱིར་གཉིས་ལ་མ་དམིགས་ཤིག་མི་གཉིས་པ་ལ་ཡང་མ་དམིགས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་སོ།།འདིར་ཡང་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། འདིར་ཇི་ལྟར་དགོས་པ་དེའི་ལན་ནི་མ་ལོན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལན་དུ་འདི་ལ་ གཉིས་སུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པར་བྱ་བའམ།གཉིས་མེད་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ལས་གཉིས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྟོན་པ་བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། འདིར་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་གཅིག་ཁོ་ནར་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཉིས་གང་ཡང་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཡང་གཉིས་མེད་པ་ཙམ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་ཡང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་ན་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དབྱེ་བས་གཉིས་བསྟན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལྟར་དོགས་པ་མ་བསལ་བ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཆོས་བསྟན་པ་འདི་ཉན་པར་འདོད་ན་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཀྱང་མ་བཤིག་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ལྟ བར་གྱུར་པ་ནི་ལྟ་བའི་རྣམ་པའོ།།བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་སྨོས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཙོ་བོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་བྲམ་ཟེ་རྣམས་འོངས་སོ། །བ་སིཏ་ཡང་འོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ཚེ་དེ་ཡོད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ནི་འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་དོན་མི་འཐད་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན འདས་གང་ཞིག་བདག་ལ་ཉན་པར་འཚལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྟན་མ་ཐག་པའི་ཚིག་རེ་རེ་དང་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་དང་།མཇུག་སྡུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་བརྗོད་པར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་སྐད་སྨྲ་བར་བགྱི་ཞེས་བྱའོ། །དེ་སྐད་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ ལོག་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བས་འདུལ་བར་བགྱིའོ།།དེ་ལྟར་འདི་ལ་གཞག་པར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་མཉན་པ་དང་སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཐབས་སྦྱར་བར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་ན་འདི་དག་ནི་ཚིག་སྔ་མ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྗེས་ སུ་གདམས་པ་བསྟན་པ་འདི་ལ་གལ་ཏེ་འདྲི་བའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ།རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་ལྟར་གནས་ཤིང་འདི་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཞུགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དང་པོར་གནས་ཤིང་རྒྱུན་གྱིས་ཞུགས་ན་ཞེས་བྱ་སྟེ།

   好的，这段文字继续深入探讨了如何以正确的心态听闻佛法，特别是如何避免对“二”和“非二”的执着，以及如何摧毁我执。这段文字也强调了菩萨的智慧和慈悲，以及如何引导众生走向解脱。我将尽力将其翻译成汉语，并解释其中的关键概念：

**翻译：**

“那些从那里转向其他观点的人，会被远远地抛弃。菩萨们因为只专注于非二的真如，所以会抛弃其他观点。他们也依赖于佛法。如果说，‘通过这些理由，他们也超越了凡夫的法’，那么，‘善男子，如果你们想听闻所说的法，就不要执着于二，也不要执着于非二’。

这里又问，‘为什么呢？’意思是，‘这里没有得到所需要的答案’。回答是：‘因为这里没有任何可以被说成是二，或者可以被说成是非二的。’虽然在其他地方已经宣讲了二和非二，但那是为了适应所化众生的根性。这里，因为这个法门是唯一确定的意义，所以不宣讲任何二。

如果说，‘这里不也是只宣讲了非二吗？’回答是：‘不是的，因为如果执着于非二，那么就仍然没有超越二的本质。’那么，为什么用广为人知的分类来宣讲二呢？如果这样，不就只是没有消除疑惑吗？因此，‘如果你们想听闻所说的法，也不要摧毁我的概念’，等等。‘转向’指的是见解的方式。单独提到我的概念，是因为它是所有烦恼的根源，所以主要强调它。就像说，‘婆罗门来了，婆悉多也来了’一样。

意思是，没有摧毁我的概念等，因为当那些了解真如的人了解真如时，它们是不可能存在的。‘概念等’也指概念等不合理。‘世尊，如果有人想听闻我’，等等，是为了与刚刚宣讲的每一句话相连，并且是为了总结。‘我将这样说’，意思是‘我将这样说’。‘我将这样随顺地宣讲’，意思是‘我将用颠倒的方式来调伏他们’。‘我将这样安住’，意思是‘我将用与听闻、思考等相符的方法来调伏他们’。或者，这些是对前面所说的话的解释。

如果有人，善男子或善女子，在这样随顺地教导之后，能够安住并理解这些，那么他们就是这样进入的。或者，首先安住，然后逐渐进入。”

**关键概念解释：**

*   **二 (གཉིས)：** 指的是二元对立，例如有和无、生和灭、善和恶等。
*   **非二 (གཉིས་མེད)：** 指的是超越二元对立的境界，即空性。
*   **真如 (དེ་བཞིན་ཉིད)：** 指的是事物的真实本质，即空性。
*   **菩萨 (བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ)：** 指的是发愿成佛，利益众生的修行者。
*   **烦恼 (ཉོན་མོངས)：** 指的是贪、嗔、痴等使人痛苦的心理状态。
*   **我执 (བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས)：** 指的是对“我”的执着，认为有一个真实的自我存在。
*   **婆罗门 (བྲམ་ཟེ)：** 指的是印度教的祭司阶层。
*   **婆悉多 (བ་སིཏ)：** 指的是一位著名的婆罗门。
*   **根性 (གདུལ་བྱ)：** 指的是众生的根基和能力，包括智慧、善根等。
*   **法门 (ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས)：** 指的是佛法的教义和修行方法。
*   **见解 (ལྟ་བ)：** 指的是对事物的看法和观点。

**核心思想：**

这段文字的核心思想是：

1.  **超越二元对立：** 要超越对“二”和“非二”的执着，才能真正理解佛法。
2.  **菩萨的智慧：** 菩萨只专注于非二的真如，能够抛弃其他观点，并引导众生走向解脱。
3.  **摧毁我执：** 我执是所有烦恼的根源，要摧毁我执，才能获得解脱。
4.  **佛法宣讲的策略：** 佛陀会根据众生的根性，采用不同的方式宣讲佛法，避免众生因不理解而产生恐惧和不信。
5.  **如实修行：** 要如实地修行，才能真正理解佛法，并获得解脱。

**总结：**

这段文字继续深入探讨了如何以正确的心态听闻佛法，特别是如何避免对“二”和“非二”的执着，以及如何摧毁我执。它体现了佛教的智慧和慈悲，以及对空性教义的深刻理解。理解这段文字需要一定的哲学基础和对佛教概念的了解。

希望这个翻译和解释对您有所帮助！


 དེ་སྤོབས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་འདི་ལ་གནས་པར་གྱུར་ ན་སླད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་རྗེས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དུས་ཕྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྗེས་སུ་གདམས་པ་འདི་དག་ཉིད་ལ་སྤོབས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྤོབས་པ་སོ་སོའི་ཡང་དག་པར་རིག་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་། འབྲེལ་པར་སྤོབས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། རྟགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་རྗེས་སུ་གདམས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་། ལམ་ལ་དབང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་འདིས་མངོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐབས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ནི་ཐབས་འདི་ལ་སྦྱོར་བ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱིས་རང་དགར་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི།འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་དོགས་པ་ལ། འཇམ་དཔལ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གསུངས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་ལ་ཡང་ཕྱིས་འདི་སྐད་ཀྱིས་ཤིག་ཅེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐབས་གཞན་གྱིས་མན་ངག་དབོག་པར་བྱའོ་ཞེས་སློབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་མ་བསྟན་ན་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉན་པ་འདི་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་ནས་ནུར་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་འབྲས་བུ་འདི་ཡང་བསྟན་པར་བྱ་ དགོས་སོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟ་བར་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ལ་བསྟན། བློ་གྲོས་ཡངས་པའི་ཤེས་པ་མེད་པས་དེ་དག་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སམ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ནི་བརྒལ་དུ་མེད་དེ། འདི་ ལྟར་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟ་བ་ནི་དེ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཡང་སྟོན་པར་ཁས་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཅི་དེ་བཞིན་ བཤེགས་པ་ནི་བདག་གི་སྟོན་པའོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པ་ཙམ་ཁོ་ནས་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་ཇི་ལྟར་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཅེ་ན། དེ་ཁས་ལེན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ལས་མཁས་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པའི་ཚིག་གིས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྤྱོད་པ་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱང་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚོགས་གང་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཁས་པ་ཡོད་པས་དངོས་སུ་དེ་ཉིད་བཟུང་ངོ་། །ཏིང་ ངེ་འཛིན་ལ་མཁས་པ་ནི་ཁོང་གཟོ་བའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

   好的，这段文字继续探讨了如何以正确的心态听闻佛法，特别是如何理解“无执”的教义，以及如何通过修行最终获得解脱。这段文字也解释了为什么佛陀要赞叹文殊菩萨，以及如何通过对佛陀的敬仰来获得菩提。我将尽力将其翻译成汉语，并解释其中的关键概念：

**翻译：**

“如果安住于这个无畏的印记，那么‘随后’的意思是‘之后’，意思是‘未来’。这些随顺的教导本身就是无畏的印记，因为它们显示了各自的正确知识，并且与无畏的印记相关联，是标志。也就是说，通过显示随顺的教导，并且因为掌握了道路，所以具有不颠倒的智慧。这表明，已经显现了方法，因为不应该将方法应用于这个方法。

有些人怀疑，‘所有这些都是圣者文殊菩萨自己说的，而不是佛陀允许的’。因此，佛陀说了‘文殊，善哉善哉’。‘善男子或善女子，之后，你们也应该这样说’，等等，也是在教导你们，应该用其他方法来传授口诀。如果不是这样，如果不能直接显示果位，那么听闻佛法就没有意义，就会退缩。因此，也应该显示这个果位。

‘如果想见到如来’，等等，为什么向圣者文殊菩萨显示？难道是因为他们没有广大的智慧，所以不能说这些吗？对于这个问题，是无法反驳的。因为这是佛陀和菩萨的各种神变。见到如来是敬奉如来的原因，也是承认导师的原因，也是圆满菩提的原因。难道仅仅承认‘如来是我的导师’就能获得菩提吗？不是这样的。那么，如何说明这是菩提的原因呢？因为承认如来是获得菩提的根本原因，它超越了所有禅定。

‘精通所有禅定’这句话，也暗示了与禅定相关的行为，以及资粮道、波罗蜜多等。或者，在所有波罗蜜多资粮中，因为精通禅定，所以直接把握了它。‘精通禅定’指的是精通禅定。‘应该以不执着的方式修习般若波罗蜜多’，意思是，为了显示如何不执着于般若波罗蜜多的修行，所以应该修习它。”

**关键概念解释：**

*   **无畏的印记 (སྤོབས་པའི་ཕྱག་རྒྱ)：** 指的是佛菩萨所具有的无畏的智慧和能力，能够引导众生走向解脱。
*   **随顺的教导 (རྗེས་སུ་གདམས་པ)：** 指的是佛陀根据众生的根性，所给予的教导。
*   **禅定 (ཏིང་ངེ་འཛིན)：** 指的是通过专注和冥想所达到的精神状态。
*   **资粮道 (ཚོགས་ལམ)：** 指的是菩萨修行过程中的第一个阶段，积累福德和智慧的阶段。
*   **波罗蜜多 (ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ)：** 指的是菩萨修行的六种或十种完美品质，例如布施、持戒、忍辱、精进、禅定、智慧等。
*   **如来 (དེ་བཞིན་གཤེགས་པ)：** 指的是佛陀的十种称号之一，意思是“如实而来”。
*   **菩提 (བྱང་ཆུབ)：** 指的是觉悟，即成佛。
*   **圣者文殊菩萨 (འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ)：** 指的是智慧的象征，是佛教中重要的菩萨之一。
*   **口诀 (མན་ངག)：** 指的是修行的方法和指导。
*   **根性 (གདུལ་བྱ)：** 指的是众生的根基和能力，包括智慧、善根等。

**核心思想：**

这段文字的核心思想是：

1.  **无畏的印记：** 佛菩萨的教导具有无畏的力量，能够引导众生走向解脱。
2.  **随顺的教导：** 佛陀会根据众生的根性，给予不同的教导，帮助他们理解佛法。
3.  **禅定的重要性：** 禅定是修行中重要的组成部分，能够帮助我们获得智慧和解脱。
4.  **敬仰佛陀：** 通过对佛陀的敬仰，可以积累福德，并最终获得菩提。
5.  **不执着的修行：** 要以不执着的心态来修行般若波罗蜜多，才能真正理解空性。
6.  **文殊菩萨的智慧：** 文殊菩萨是智慧的象征，他的教导能够帮助我们理解佛法。

**总结：**

这段文字继续深入探讨了如何以正确的心态听闻佛法，特别是如何理解“无执”的教义，以及如何通过修行最终获得解脱。它体现了佛教的智慧和慈悲，以及对空性教义的深刻理解。理解这段文字需要一定的哲学基础和对佛教概念的了解。

希望这个翻译和解释对您有所帮助！


 གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཁས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན་གྱི། སྟོན་པར་ཁས་བླངས་པ་ཙམ་གྱིས་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བར་དུ བསྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཆོག་གཙོ་བོ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་སྟེ། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་ དག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་དང་ལྡན་ཞིང་མངའ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དེ་ཉིད་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་བོ། །འདི་ཟློས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པས་ཡེ་ཤེས་དེ་སྐྱེད་པ་ ཡིན་ན་ནི་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་པས་ཅི་ཞིག་བྱ།ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ་ཁོ་ན་ལ་བསླབ་པའི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ལན་ནི་འདི་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བར་དུ་བྱས་ པ་མ་ཡིན་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དང་།དངོས་པོ་མེད་པར་འདིར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་དང་མཉམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་འདེབས་པའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་དང་མཉམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་དང་མཉམ་པའོ། ། དེ་བས་ན་ཆོས་གཞན་དག་ལ་སྤྱོད་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་ཞེས་དགོངས་པའོ། །དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་དང་མཉམ་པ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པའོ་ཞེས་ཁོང་ནས་དབྱུང་བའོ་། །མཉམ པ་ཉིད་གཉི་ག་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕན་ཚུན་མཉམ་པར་སྟོན་པ་དེ་དག་གིས་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་པ་གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་གིས་ཀྱང་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་པར་སྟོན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟ་བར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཁོ་ནར་བསྟན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མེད་ཅེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྤྱོད་པ་མེད་པ སྟེ།སྤྱོད་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་སྟེ། དེ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྤྱོད་པ་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སྟེ་མཉམ་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་གང་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་དེས་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡང་དེ་ཡིན། འབྱུང་བ་མེད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ་མདོ་སྡེ་དེ་དང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ ལས་བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ལྟག་མའོ།།དེ་ནི་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་དེ་ཡིན། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟ་བུ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་དང་འདོད་ཆགས་དེ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་སོ་སོ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་པར་སྟོན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དེ་ཞུམ་པ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།


    好的，这段文字是整段讨论的总结部分，它强调了般若波罗蜜多的重要性，以及如何通过修习般若波罗蜜多来获得圆满的菩提。这段文字也解释了为什么一切法都与菩提平等，以及如何理解“无生”、“无灭”等空性教义。我将尽力将其翻译成汉语，并解释其中的关键概念：

**翻译：**

“因为只有与波罗蜜多和精通禅定等相关联，才能获得菩提，而不仅仅是承认导师。因此，为了获得具足一切殊胜的遍知智慧，善男子或善女子也应该以无实的方式修习般若波罗蜜多。这是总结。

‘一切殊胜’指的是一切殊胜，即圆满的功德。具足这些功德的是遍知智慧，它就是无上的菩提。这不是重复，因为这是总结。‘为什么呢？’意思是，‘如果精通一切禅定就能产生智慧，那么修习般若波罗蜜多有什么用？应该只修习精通一切禅定’，这是辩论者的观点。

回答是：‘为了获得具足一切殊胜的遍知智慧，这里显示了无生、无灭、无实’，这是多余的。‘也就是说，一切法都与菩提平等’，这是回答的话语。因为非二，所以与菩提平等，与菩提平等。因此，修习其他法也是为了菩提，意思是，考虑到平等。

显示这个平等，意思是，‘就像一切法都与菩提平等一样，菩提也与一切法平等’。因为平等存在于两者之中。通过显示彼此平等，就明确了平等的意义。为了显示其他人也考虑到了平等，‘就像菩提一样，一切众生也是如此’。‘平等’是多余的。‘为什么这样呢？’‘因为没有’，意思是，因为在分别的自性中没有。因此，只显示了平等。‘为什么没有呢？’‘因为一切存在都是无修的’。‘修’指的是成就，‘与它分离’是它的意思。

这个‘修’也是菩提，它就是平等。因此，菩提的理由也是无生，也是无灭。‘在所有经文中’，‘坚定’是多余的。它是指，‘无实也是如此，无造作也是如此’，等等，也应该理解。‘一切法都是如此’，指的是贪欲等。‘菩提和贪欲是非二的，不可分割的，不是独立的’，等等，通过这些来显示平等的意义，‘对于这个意义，不退缩’。”

**关键概念解释：**

*   **波罗蜜多 (ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ)：** 指的是菩萨修行的六种或十种完美品质，例如布施、持戒、忍辱、精进、禅定、智慧等。
*   **禅定 (ཏིང་ངེ་འཛིན)：** 指的是通过专注和冥想所达到的精神状态。
*   **菩提 (བྱང་ཆུབ)：** 指的是觉悟，即成佛。
*   **遍知智慧 (ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས)：** 指的是佛陀所具有的无所不知的智慧。
*   **无生 (སྐྱེ་བ་མེད)：** 指的是事物没有真实的生起，是空性的体现。
*   **无灭 (འབྱུང་བ་མེད)：** 指的是事物没有真实的灭亡，是空性的体现。
*   **无实 (དངོས་པོ་མེད)：** 指的是没有真实的事物存在，一切事物都是空性的。
*   **无造作 (མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད)：** 指的是没有刻意的行为，一切都是自然而然的。
*   **平等 (མཉམ)：** 指的是一切法都具有相同的本质，即空性。
*   **非二 (གཉིས་སུ་མེད)：** 指的是超越二元对立的境界，即空性。
*   **分别 (རྣམ་པར་བརྟགས་པ)：** 指的是通过概念、语言等进行的认知活动。
*   **修 (སྤྱོད)：** 指的是修行，也指成就。

**核心思想：**

这段文字的核心思想是：

1.  **般若波罗蜜多的重要性：** 只有通过修习般若波罗蜜多，才能获得圆满的菩提。
2.  **空性与菩提：** 一切法都与菩提平等，因为它们都具有相同的空性本质。
3.  **无生、无灭、无实：** 这些空性教义是理解佛法的关键，它们指向了事物的真实本质。
4.  **平等：** 一切法都是平等的，包括菩提和众生，贪欲和菩提。
5.  **不执着的修行：** 要以不执着的心态来修行，才能真正理解空性，并获得解脱。
6.  **总结：** 这段文字是对前面讨论的总结，强调了般若波罗蜜多的重要性，以及如何通过修习般若波罗蜜多来获得圆满的菩提。

**总结：**

这段文字是整段讨论的总结部分，它强调了般若波罗蜜多的重要性，以及如何通过修习般若波罗蜜多来获得圆满的菩提。它体现了佛教的智慧和慈悲，以及对空性教义的深刻理解。理解这段文字需要一定的哲学基础和对佛教概念的了解。

希望这个翻译和解释对您有所帮助！


 །དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་འདི་ལ་ཞུམ་པ་མེད་པར་འདོད་པའི་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ན་བདག་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་བྱེད་ཅེས་དངང་བར་མི་འགྲོ་བར་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་བཅས་བའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ ཕྱིར།འཇམ་དཔལ་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གནས་སྐབས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་མཛད་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་ རོལ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང་།ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་དང་སྤྲུལ་པ་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བར་གྱི་ཚིག་གིས་བདུད་དང་གང་པོ་ལས་རྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་བརྗིད་རྣམས་གཟུང་ངོ་། །རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་གཞན་དག་ཀྱང་ ངོ་།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེར་ཡན་ལག་ཉིད་ཡིན་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ལྷག་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ལན་དུ་དེ་ནི་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་དཔེ་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་བསྟན་དུ་མེད་པའོ། །དགོངས་ པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་དཔེ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཡོངས་སུ་སྨོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གཞན་སྟོབས་ཅན་དག་ཀྱང་དཔེ་མེད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་འདི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཅི་དོན་དམ་ པ་ཁོ་ནར་དེ་ལས་བསྟན་ནམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མི་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །དེའི་དབང་གིས་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་པས་དེ་བས་ན་བསྟན་ཞེས་ གསུངས་སོ།།འདི་མན་ཆད་འཇམ་དཔལ་དགེ་སློང་ངམ་དགེ་སློང་མའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མདོ་སྡེ་འཆང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕན་ཡོན་སྟོན་ཏོ། །ཚིག་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཙམ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འགའ་ཙམ་ཡང་མེད་ཀྱི་ཚིག་ལྷུག་ པར་འདུག་པ་ལ་ཡང་དེ་ཙམ་མོ།།ལུས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལེགས་པ་སྟེ། །ངག་གི་སྡོམ་པ་ལེགས་པ་ཡིན། །ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལེགས་པ་སྟེ། །ཀུན་ཏུ་སྡོམ་པའང་ལེགས་པ་ཡིན། །ཀུན་ཏུ་སྡོམ་པའི་དགེ་སློང་ནི། །སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཡང་ཡོད་པས་ཚིག་བཞི་པ་ཞེས་སྨོས་སོ།།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་བོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ། །གང་དག་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་དོན་དམ་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་ པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ།ཤིན་ཏུ་ཉེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡང་ཅི་ཡོད། མ་གསུངས་ཀྱང་མངོན་མོད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་དེ་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པ་ལ་རྒྱུད་ངེས་པ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཉན་ཐོས་དང་རང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ན་གནས་པ་ཡིན་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཁྱེན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གཟིགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་ཟབ་མོ་མ་སྐྱེས་པ་དང་།དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། འབྱུང་བ་མེད་པའི་བར་འདི་ཐོས་ནས་དངང་བར་མི་འགྱུར་བར་དུ་བྱེད་པ་དང་། གོང་དུ་ཡང་མོས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ཐོས་ནས་མི་སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། 

    好的，这段文字继续阐述了般若波罗蜜多的重要性，以及如何通过修习般若波罗蜜多来获得解脱。这段文字也解释了佛陀的化身和神通，以及听闻般若波罗蜜多的功德。我将尽力将其翻译成汉语，并解释其中的关键概念：

**翻译：**

“‘对于那些想要不退缩地安住于这样的法’，意思是，‘如果无生就是菩提，那么我为什么还要努力去产生它呢？’为了不让他们感到恐惧。现在，为了显示世尊自己及其因果，也是从般若波罗蜜多中产生的，所以说了‘文殊，那些如来的化身’，等等。

‘如来的化身’指的是菩萨在菩萨阶段所做的菩萨行。‘如来的游戏’指的是在成佛阶段，转法轮、显示大神通和化身等。中间的词语，指的是战胜魔罗和外道等，以及如来的威严。还有其他类似的方面。‘为什么呢？’意思是，‘如果布施和持戒等也是它的分支，那么般若波罗蜜多有什么特别之处呢？’

回答是：‘它是不可显示的’，意思是，因为这里没有可以显示的例子，所以是不可显示的。意思是，般若波罗蜜多是无与伦比的，仅仅是提到它，其他强大的力量也会变得无与伦比。因此，因为它是主要的，所以说它来自于般若波罗蜜多。难道仅仅是从究竟意义上来说的吗？不是的，因为般若波罗蜜多是不显示的，意思是，因为它与分别无关。因为在世俗人看来是这样的，所以说‘显示’。

从这里开始，‘文殊，比丘或比丘尼’，等等，显示了受持经文等的功德。‘即使只是四句偈’，意思是，对于那些没有偈颂，只有散文的人来说，也是如此。‘身律仪是善的，语律仪是善的，意律仪是善的，一切律仪也是善的。具足一切律仪的比丘，将从一切痛苦中解脱出来’，等等，因为也有这样的偈颂，所以说是四句偈。

因为有不退转的种子，所以是不退转的。‘对于那些为了真如而修行的人，更不用说了’，意思是，对于那些为了真如的本质而修习般若波罗蜜多的人来说，他们会更加不退转，因为他们非常接近。‘更不用说了’，意思是，‘对于他们，还有什么可说的呢？’即使不说，也是显而易见的。‘应该知道，那些善男子或善女子，必定会获得菩提’，意思是，他们已经决定会获得菩提。

如来知道，那些为了声闻和独觉而安住在佛陀境界的人，如来看到他们。‘那些听闻甚深般若波罗蜜多，无生、无实、无灭等，而不感到恐惧，并且更加信受的人’，指的是，那些听闻文字而不感到恐惧等的人。”

**关键概念解释：**

*   **般若波罗蜜多 (ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ)：** 指的是菩萨修行的六种或十种完美品质之一，即智慧的完美。
*   **如来 (དེ་བཞིན་གཤེགས་པ)：** 指的是佛陀的十种称号之一，意思是“如实而来”。
*   **化身 (རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ)：** 指的是佛菩萨为了度化众生而显现的不同形象。
*   **游戏 (རོལ་པ)：** 指的是佛菩萨为了利益众生而展现的神通和活动。
*   **魔罗 (བདུད)：** 指的是障碍修行的力量，包括烦恼、死亡等。
*   **外道 (གང་པོ)：** 指的是不符合佛法的其他宗教或哲学观点。
*   **无生 (མ་སྐྱེས)：** 指的是事物没有真实的生起，是空性的体现。
*   **无实 (དངོས་པོ་མེད)：** 指的是没有真实的事物存在，一切事物都是空性的。
*   **无灭 (འབྱུང་བ་མེད)：** 指的是事物没有真实的灭亡，是空性的体现。
*   **四句偈 (ཚིག་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ)：** 指的是佛教经典中常见的四句诗。
*   **不退转 (ཕྱིར་མི་ལྡོག)：** 指的是修行者不会退回到较低的境界。
*   **声闻 (ཉན་ཐོས)：** 指的是通过听闻佛法而获得解脱的修行者。
*   **独觉 (རང་བྱང་ཆུབ)：** 指的是自己觉悟，没有老师指导的修行者。
*   **菩提 (བྱང་ཆུབ)：** 指的是觉悟，即成佛。

**核心思想：**

这段文字的核心思想是：

1.  **般若波罗蜜多的重要性：** 般若波罗蜜多是佛陀和菩萨的根本，也是获得解脱的关键。
2.  **佛陀的化身和神通：** 佛陀为了度化众生，会显现不同的化身和神通。
3.  **听闻般若波罗蜜多的功德：** 即使只是听闻四句偈，也能获得巨大的功德，并最终获得解脱。
4.  **不退转的修行：** 那些为了真如而修行的人，会更加不退转，并最终获得菩提。
5.  **如来的智慧：** 如来能够知道一切众生的根性，并给予相应的教导。
6.  **不恐惧的信心：** 那些听闻空性教义而不感到恐惧的人，是具有真正信心的人。

**总结：**

这段文字继续阐述了般若波罗蜜多的重要性，以及如何通过修习般若波罗蜜多来获得解脱。它体现了佛教的智慧和慈悲，以及对空性教义的深刻理解。理解这段文字需要一定的哲学基础和对佛教概念的了解。

希望这个翻译和解释对您有所帮助！


།དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།འགའ་ཞིག་རྟོག་པ་ཅིའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མཐའ་མེད་པ་དག་ནས་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཤད་པ་དག་གི་ཡོན་ཏན་རྒྱས་པར་སྟོན་ཅེ་ན། འདིར་འཇམ་ དཔལ་ངས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་མཁྱེན་པ།དགྲ་བཅོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་མནོས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་འདི་གཞག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐ་མའི་ཚིག་འདི་དབུས་ལ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱག་རྒྱ་ནི་སྟོན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ ན་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དག་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོ་འཆད་པ་བཞིན་དུ་ད་ལྟར་གྱི་ཚེ་ཤོད་ཅིག་ཅེས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བ་ཡིན་ནོ། །འཆད་པར་གྱུར་པ་ལ་ཡང་དེའི་ཞལ་གཟིགས་ནས་སྙན་གྱིས་གཏོང་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་མཁྱེན་ པ་ཡིན་ནོ།།བཤད་ཟིན་པ་ཡོད་པ་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་སྨོས་པ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་གཞག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་དུའོ། །འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་ བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ཆགས་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་འདི་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མཉམ་པ་ཁོ་ན་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་འདྲ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆགས་པ་མེད་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །གང་ཞེ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་ དུ་བསྟན་ཏོ།།བར་གྱི་སྒྲས་མ་ལུས་པར་བསྟན་ཏེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །སྐབས་ནས་འཕྲོས་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ནས། ཡང་བསྔགས་པ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་ནི་འཇམ་དཔལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཕྱག་རྒྱ་འདིས་ བཏབ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པ་ནི་རྟགས་བཏབ་པ་སྟེ། དེ་ཀློག་པ་དང་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བའི་སྐལ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་རིགས་པའོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བའི་སྐལ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་ཐོག་མར་དེའི་ བསམ་པས་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འཇུག་པའི་སྐལ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་བསམ་པ་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། ཕྱིས་དེར་འཇུག་པའི་བརྩོན་པ་དང་། སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་གི་རྣ་ལམ་དུ་གྲག་པར་འགྱུར་བ་ནི་རྣ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བའོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་གནང་ བའི་སྦྱིན་པ་སྟེ།དེ་དག་ལ་ལྷ་དེ་དག་གིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ལྟར་དེ་ལྟར་ལྷ་དེ་དག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དེ་དག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་བལྟ་སྟེ། ཉེ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་བླ་ན་ མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་ངེས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ།།འདི་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་པ་སྟེ། མ་འོངས་པའི་དུས་ན་བདུད་དང་མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་པས་ཤིན་ཏུ་ཇི་ལྟར་ཡང་སྐབས་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལན་གཉིས་སུ་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་ཇི་ལྟར་དེ་དག་གིས་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། 

    好的，这段文字是整部经文的结尾部分，它强调了般若波罗蜜多的重要性，以及如何通过修习般若波罗蜜多来获得解脱。这段文字也解释了佛陀的印可，以及诸天对修习般若波罗蜜多者的护持。我将尽力将其翻译成汉语，并解释其中的关键概念：

**翻译：**

“‘他们必定会获得一切佛法’，指的是力量等，因为他们非常接近。有些人可能会想，‘为什么世尊要如此详细地阐述那些从无边际中出现的菩萨的功德呢？’

‘文殊，我，佛陀，允许你们安住这个如来所遍知、一切阿罗汉所认可的印记’，这是为了将最后的词语与中间的词语联系起来。印记是导师的自性，因为它成为了法之真如的标志。这是在说，‘善男子，就像阐述金刚心一样，现在就说吧’，这是佛陀的允许。对于那些将要阐述的人，为了让他们看到佛陀的容颜，并听到佛陀的声音，所以如来遍知。那些已经阐述的，也得到了一切阿罗汉的认可。提到阿罗汉，也暗示了凡夫和菩萨等。

‘安住这个’，指的是在世间。这不仅是佛陀的允许，而且，‘对于这个，一切佛陀都平等地、无执着地、完全地显示’，意思是，平等本身就是平等，是相同的。‘无执着’指的是空性，它被完全地显示。‘显示什么呢？’‘显示了一切法’。中间的词语，显示了没有遗漏，包括布施波罗蜜多等。

从这个角度出发，完全显示了赞叹，‘文殊，那些菩萨乘的善男子或善女子，被这个印记所印证’，等等。‘被印记所印证’指的是被标志所印证，为了让他们精进于阅读和禅修。‘不是堕入恶道的因缘’，指的是不合理。‘不是成为声闻和独觉的因缘’，指的是他们最初的意愿不是如此。‘不是进入的因缘’，指的是即使意愿如此，后来也不会精进于进入，也不会修行。‘在他们的耳边响起’，指的是进入他们的听觉范围。

‘憍尸迦，就是这样’，指的是随喜的布施，意思是，诸天向他们显示了这些。也就是说，那些被诸天加持的人，应该看到他们成就了一切佛法，因为他们非常接近，所以诸天完全地护持他们。‘应该知道，他们必定会获得无上正等正觉’，意思是，应该看到他们。‘请加持这个，请加持善逝’，意思是，承认这个是善说的，为了显示，在未来，魔罗和外道等将无法找到机会，所以说了两次。或者，为了让他们能够迅速地成就自己的圆满利益，请加持他们。”

**关键概念解释：**

*   **般若波罗蜜多 (ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ)：** 指的是菩萨修行的六种或十种完美品质之一，即智慧的完美。
*   **如来 (དེ་བཞིན་གཤེགས་པ)：** 指的是佛陀的十种称号之一，意思是“如实而来”。
*   **阿罗汉 (དགྲ་བཅོམ་པ)：** 指的是已经证得解脱的圣者。
*   **印记 (ཕྱག་རྒྱ)：** 指的是佛陀的教导，具有权威性和真实性。
*   **金刚心 (རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོ)：** 指的是坚不可摧的智慧。
*   **平等 (མཉམ་པ)：** 指的是一切法都具有相同的本质，即空性。
*   **无执着 (ཆགས་པ་མེད)：** 指的是不执着于任何事物，包括佛法。
*   **空性 (སྟོང་པ་ཉིད)：** 指的是一切事物都没有自性，是空无的。
*   **菩萨乘 (བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ)：** 指的是菩萨的修行道路，以利益众生为目标。
*   **恶道 (ངན་སོང)：** 指的是地狱、饿鬼、畜生等痛苦的境界。
*   **声闻 (ཉན་ཐོས)：** 指的是通过听闻佛法而获得解脱的修行者。
*   **独觉 (རང་སངས་རྒྱས)：** 指的是自己觉悟，没有老师指导的修行者。
*   **憍尸迦 (ཀཽ་ཤི་ཀ)：** 指的是帝释天，是佛教中重要的护法神。
*   **善逝 (བདེ་བར་གཤེགས་པ)：** 指的是佛陀的十种称号之一，意思是“善于逝去”。
*   **正等正觉 (ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ)：** 指的是圆满的觉悟，即成佛。

**核心思想：**

这段文字的核心思想是：

1.  **般若波罗蜜多的重要性：** 般若波罗蜜多是佛陀教法的核心，也是获得解脱的关键。
2.  **佛陀的印可：** 佛陀认可了文殊菩萨所说的般若波罗蜜多，并允许众生修习。
3.  **诸天的护持：** 诸天会护持那些修习般若波罗蜜多的人，帮助他们成就佛法。
4.  **平等和无执着：** 一切佛陀都平等地、无执着地显示了般若波罗蜜多。
5.  **不退转的修行：** 那些修习般若波罗蜜多的人，必定会获得菩提，不会退转。
6.  **加持的力量：** 通过佛陀的加持，修行者能够迅速地成就自己的圆满利益。

**总结：**

这段文字是整部经文的结尾部分，它强调了般若波罗蜜多的重要性，以及如何通过修习般若波罗蜜多来获得解脱。它体现了佛教的智慧和慈悲，以及对空性教义的深刻理解。理解这段文字需要一定的哲学基础和对佛教概念的了解。

希望这个翻译和解释对您有所帮助！



ཇི་ལྟར་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །དེ་དག་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ཡང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཛུམ་པ་མཛད་པ་ནི་ཅུང་ཟད་བཞད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་སྣང་བ་འོད་ཆེན་པོས་རྒྱས་པར ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་འདི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་སྔ་ལྟས་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ཟུར་དུ་ཀླག་པའམ། ཅི་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་། །འཇམ་དཔལ་འདི་དག་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་བསྟན་པ་འདི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་སྔ་ལྟས་རྣམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པའོ།།ཕྱག་རྒྱ་འདིས་བཏབ་པ་ཞེས་གསུངས་ན་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་བཏབ་པ་མི་ཤེས་པས་དེའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་གང་དག་ཆོས་གང་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་སྤང་ཞིང་མི་ཟློག་ལ་ བསྔགས་པར་ཡང་མི་བྱེད་པ་དེ་དང་དེ་དག་ནི་ཕྱག་རྒྱ་འདིས་བཏབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།དེ་དང་དེ་དག་ཅེས་ལན་གཉིས་སྨོས་པ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་འམ་རབ་ཏུ་དགྱེས་པ་ཡིན་ནོ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་ ཡུལ་དེ་ལ་འགག་པ་དང་།ཁས་བླངས་པ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འཇུག་ཅེས་སེམས་པའོ། །ལན་ནི་འཇམ་དཔལ་དམིགས་པ་ཡོད་ན་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དང་བསྔགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བསམ་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་སྒྲུབ་པ་དང་འགོག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དམིགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ ཅན་ཡིན་པར་དེ་དག་ཇི་ལྟར་སྔར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།གཅིག་ལ་དམིགས་པ་དང་། མི་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བློས་མི་དམིགས་པ་ནི་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པར་རིགས་ཀྱི། ཡང་དག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དམིགས་ པར་བྱ་བ་རྒྱས་པར་བཀག་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཏན་ཚིགས་དེ་བས་ན་སྤོང་བར་ཡང་མི་བྱེད་ལ། བསྔགས་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །འཇམ་དཔལ་དེ་ལྟ་བས་ན་གང་དག་ཕྱག་རྒྱ་འདིས་བཏབ་པ་དེ་དག་གི་ཆེད་དུ་ངས་ཕྱག་རྒྱ་འདི་བཞག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་ཆེད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་དོན་དང་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྟེའུ་དང་ཙན་དན་ལ་ཐུགས་མཉམ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ཉི་ཚེ་བའི་ཆོས་འཆད་པར་བརྩོན་པ་མཛད་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེ་དག་ནི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་སྟོན་པ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བར་སྙེགས་སོ། །ཚིག་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་འབྱུང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ནུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང་མི་འཆད་པ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་གཏན་ཚིགས་གཞན་ཞིག་ཡོད། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་ལྟར་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་དག་གཞན་ལས་བྱེ་བྲག་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ཆེད་དུ་གཞག་གོ་ཞེས་བྱ།

     好的，这段文字是整部经文的最后部分，它解释了佛陀的微笑和光明，以及如何理解“无所住”的教义。这段文字也解释了为什么佛陀要宣讲佛法，以及佛陀的智慧和慈悲。我将尽力将其翻译成汉语，并解释其中的关键概念：

**翻译：**

“‘为了成就其他人的圆满利益，也请加持他们，让他们迅速成就’，这是它的意思。世尊的微笑，指的是稍微地笑了。这个世界充满了光明，被大光明所覆盖。‘世尊，这是如来显示般若波罗蜜多，并加持的预兆’，这是用暗示的方式来表达，或者说是从内心发出的疑问。

‘文殊，这些是显示般若波罗蜜多，并加持的预兆’，这是在肯定‘就是这样’。如果说‘被这个印记所印证’，那么因为不知道如何印证，所以，‘文殊，那些不舍弃、不否定、不赞叹任何法的人，应该知道他们是被这个印记所印证的’。‘那些’说了两次，是为了强调或欢喜。

‘为什么呢？’意思是，‘如何才能在没有分别、没有他力、没有执着的情况下进入呢？’回答是：‘文殊，如果执着于任何事物，就会舍弃或赞叹它’。意思是，一切修行和否定都是以执着为前提的，就像之前所说的那样，因为没有执着和不执着。‘这是不执着’，用分别心来认为不执着，这是从分别产生的。这只是世俗的说法，不是真实的，因为已经完全否定了执着。因此，既不舍弃，也不赞叹。

‘文殊，因此，为了那些被这个印记所印证的人，我安住了这个印记’，这是总结。‘为了那些’，指的是‘为了那个意义，为了那个原因’。‘世尊，如果世尊对一切众生都像对待木头和檀香一样平等，那么为什么还要努力宣讲短暂的法呢？’‘也就是说，那些大人物，不显示任何法’。‘为什么呢？’‘因为没有分别’，指的是‘不执着于任何法’。词语是以分别心为前提的，没有分别就无法产生。

‘为什么呢？’意思是，‘是因为没有能力，所以不分别、不宣讲吗？还是有其他原因？’如果像第一个那样，是因为没有分别，那么他们就和其他人没有任何区别，为什么还要为了他们而安住呢？”

**关键概念解释：**

*   **般若波罗蜜多 (ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ)：** 指的是菩萨修行的六种或十种完美品质之一，即智慧的完美。
*   **如来 (དེ་བཞིན་གཤེགས་པ)：** 指的是佛陀的十种称号之一，意思是“如实而来”。
*   **印记 (ཕྱག་རྒྱ)：** 指的是佛陀的教导，具有权威性和真实性。
*   **无所住 (མི་སྤང་ཞིང་མི་ཟློག)：** 指的是不执着于任何事物，包括佛法。
*   **分别 (རྣམ་པར་རྟོག་པ)：** 指的是通过概念、语言等进行的认知活动。
*   **执着 (དམིགས་པ)：** 指的是对事物产生贪爱或执着，认为它是真实存在的。
*   **世俗 (ཀུན་རྫོབ)：** 指的是相对的、不真实的层面。
*   **真实 (ཡང་དག)：** 指的是绝对的、真实的层面。
*   **加持 (བྱིན་གྱིས་བརླབས)：** 指的是佛菩萨的力量，能够帮助众生获得解脱。
*   **大人物 (བདག་ཉིད་ཆེན་པོ)：** 指的是佛菩萨，具有伟大的智慧和慈悲。

**核心思想：**

这段文字的核心思想是：

1.  **佛陀的微笑和光明：** 佛陀的微笑和光明是显示般若波罗蜜多，并加持的预兆。
2.  **无所住的教义：** 真正的修行者不执着于任何事物，包括佛法，他们既不舍弃，也不赞叹。
3.  **分别心的局限性：** 分别心是产生执着的根源，只有超越分别心，才能真正理解佛法。
4.  **佛陀的智慧和慈悲：** 佛陀虽然不执着于任何事物，但为了利益众生，仍然会宣讲佛法。
5.  **加持的力量：** 通过佛陀的加持，修行者能够迅速地成就自己的圆满利益。
6.  **总结：** 这段文字是对整部经文的总结，强调了般若波罗蜜多的重要性，以及如何通过修习般若波罗蜜多来获得解脱。

**总结：**

这段文字是整部经文的最后部分，它解释了佛陀的微笑和光明，以及如何理解“无所住”的教义。这段文字也解释了为什么佛陀要宣讲佛法，以及佛陀的智慧和慈悲。它体现了佛教的智慧和慈悲，以及对空性教义的深刻理解。理解这段文字需要一定的哲学基础和对佛教概念的了解。

希望这个翻译和解释对您有所帮助！


 ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལྟར་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་གཞན་ བསྟན་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན།འདིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་ནས་གཏན་ཚིགས་གཞན་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ། འཇམ་དཔལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་དམིགས་པར་བྱ་བ་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ འཆད་པ་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།དེ་བས་ན་དེ་སྒོམ་པ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་འཆད་པར་མི་བྱེད། རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་དོ། །འོན་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་བདག་ཤེས་པ་དེ་དག་ནི་སྨན་གྱི་ལྗོན་ཤིང་ལྟ་བུའི་ཆོས་འཆད་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དགོངས་པས་བསྒྲུབ་པ་ དག་གིས་ཀྱང་དེ་དག་ལ་ཕན་པ་འབྱུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེ་དག་གི་ཆེད་དུ་གཞག་གོ་ཞེས་བྱའོ།།སྟོང་པ་ཉིད་མཆོག་གི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཆོས་གང་ཡང་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཀློག་པ་ལ་སོགས་པ་ཙམ་འཇུག་པ་ཡང་ཕྱག་རྒྱ་ཉིད་ ཡིན་ནོ།།བསྟན་མ་ཐག་པའི་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་མཐའ་དག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐུགས་དགྱེས་ཤིང་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་དགྱེས་ཤིང་ཐུགས་དགྱེས་པའོ། །གཞན་དག་གིས་ཀྱང་འདིར་བཤད་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མོད་ཀྱི། དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དབང་གིས་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དང་གི་སྒྲ་ནི་ཕྱི་མ་དག་ལ་ཡང་ལྟོས་ནས་དེ་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐུགས་དགྱེས་ཤིང་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་བཞིན་དུ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ཡང་ ཐུགས་དགྱེས་ཤིང་དེ་སྐད་ཅེས་གསུངས་སོ་ཞེས་སྦྱར་རོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་མ་ཕམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཐུགས་དགྱེས་པའི་ཚིག་སྤྲོས་ཏེ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་དེ་དག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་ པའོ།།ལྷ་དང་མི་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། དྲི་ཟ་རྣམས་དང་ཐབས་ཅིག་པས་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་དྲི་ཟར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་མ་གཏོགས་པར་འཇིག་རྟེན་གཞན་སུ་ཞིག་ཡོད་ན་དེ་དག་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྤྱི་དང་སྤྱི་ཅན་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་སྐད་བཤད་ པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ།།ཡང་ན་མིའམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་པས་དེ་ལ་བརྒལ་དུ་མེད་དོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཤིན་ཏུ་སྐྱེས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་ ཀྱི་དབང་ཕྱུག་དམ་པ་ཐུགས་རྗེའི་རང་བཞིན་ཡིན་གྱི་རྡུལ་ཕྲན་གྱིས་བསྒྲུབས་པའི་སྐུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐུགས་དགྱེས་ཤིང་འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཐུགས་རངས་པ་སྐྱེས་ཤེ་ན་བཤད་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ དམ་པའི་ཆོས་ཟབ་མོ་ཐོས་པས་གཞན་ལ་ཕན་ཐོགས་པར་འབྱུང་བར་གཟིགས་པ་དང་།དེ་ལས་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་རང་ལ་ཕན་པ་དང་། གཞན་ལ་ཕན་པ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཐུགས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱའོ་། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ སྡུད་པ་པོ་ས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་ལྟོས་ནས་ཚིག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྱེས་ཤིང་དེ་སྐད་བཀའ་སྩལ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བདུན་བརྒྱ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་ ་མཁན་པོ་བི་མ་ལ་མི་ཏྲ་དང་།

     好的，这段文字是整部经文的最后一部分，它解释了佛陀的微笑和光明，以及如何理解“无所住”的教义。这段文字也解释了为什么佛陀要宣讲佛法，以及佛陀的智慧和慈悲。最后，这段文字也说明了这部经文的作者和翻译者。我将尽力将其翻译成汉语，并解释其中的关键概念：

**翻译：**

“如果像第二种情况那样，没有显示其他理由，那么，‘这里，指的是第二种分别’，考虑到这一点，为了显示其他理由，‘文殊，因为一切法在究竟意义上都是无生的’。已经显示了，一切被说出和被执着的，都是分别的本质，都是无生的。因此，那些喜欢禅修的人，不会宣讲，也不会分别。

然而，那些伟大的觉悟者，就像药树一样，他们以独特的意愿宣讲佛法，即使是那些修行者，也只会从中受益，所以为了他们而安住。考虑到至上的空性，‘他们不舍弃任何法’，等等，所有这些都是在表达。即使只是阅读等，也是印记本身。

世尊欢喜地、这样地宣说了刚刚显示的所有珍贵经文的真如。‘如何呢？’‘欢喜地、非常欢喜’。其他人也在这里说了一些，但那是因为世尊的力量。‘文殊，年轻的’，‘和’这个词，是为了联系后面的词语，并将它们收集起来。或者，它只是联系前面的词语，‘世尊欢喜地、这样地宣说了，同样，文殊，年轻的，也欢喜地、这样地说了’。

‘那些菩萨大士’，指的是圣者弥勒等，也应该加上欢喜的词语。‘那些大声闻’，指的是圣者舍利弗等。‘天、人、阿修罗、乾闼婆等’，指的是‘天、人、阿修罗、乾闼婆等的世界’。如果除了这些之外，还有其他世界，那么‘和那些’，指的是考虑到普遍和特殊，这样说是没有错误的。或者，也包括非人、大腹行、金翅鸟等，所以无法反驳。

他们都非常欢喜，赞叹世尊善说的法之自在，它是慈悲的本质，而不是由微尘组成的身体。他们如此赞叹他。‘为什么世尊欢喜，文殊等也感到欢喜呢？’‘因为世尊看到，通过听闻甚深佛法，其他人会受益，并且，其他人也会因此获得非常殊胜的自利和他利，所以感到非常欢喜’。

所有这些，都是为了适应世间的说法，所以说‘世尊欢喜地、这样地宣说了’。

《圣般若波罗蜜多七百颂广释》，由导师莲花戒撰写，圆满。

印度堪布毗玛拉米扎和……”

**关键概念解释：**

*   **般若波罗蜜多 (ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ)：** 指的是菩萨修行的六种或十种完美品质之一，即智慧的完美。
*   **无生 (མ་སྐྱེས)：** 指的是事物没有真实的生起，是空性的体现。
*   **分别 (རྣམ་པར་རྟོག་པ)：** 指的是通过概念、语言等进行的认知活动。
*   **空性 (སྟོང་པ་ཉིད)：** 指的是一切事物都没有自性，是空无的。
*   **禅修 (སྒོམ་པ)：** 指的是通过专注和冥想所达到的精神状态。
*   **菩萨 (བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ)：** 指的是发愿成佛，利益众生的修行者。
*   **声闻 (ཉན་ཐོས)：** 指的是通过听闻佛法而获得解脱的修行者。
*   **阿修罗 (ལྷ་མ་ཡིན)：** 指的是一种具有神力，但性情暴躁的众生。
*   **乾闼婆 (དྲི་ཟ)：** 指的是一种天界的乐神。
*   **非人 (མིའམ་ཅི)：** 指的是非人类的众生。
*   **大腹行 (ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ)：** 指的是一种腹部巨大的众生。
*   **金翅鸟 (ནམ་མཁའ་ལྡིང)：** 指的是一种神鸟。
*   **法之自在 (ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག)：** 指的是佛陀所具有的无碍的智慧和能力。
*   **慈悲 (ཐུགས་རྗེ)：** 指的是佛菩萨对众生的无条件的爱和关怀。
*   **莲花戒 (ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལ)：** 指的是这部经文的作者，是一位著名的印度佛教大师。
*   **毗玛拉米扎 (བི་མ་ལ་མི་ཏྲ)：** 指的是这部经文的翻译者，是一位著名的印度佛教大师。

**核心思想：**

这段文字的核心思想是：

1.  **空性的重要性：** 一切法在究竟意义上都是无生的，这是理解佛法的关键。
2.  **禅修和智慧：** 真正的修行者既要禅修，也要理解空性，才能获得解脱。
3.  **佛陀的慈悲：** 佛陀为了利益众生，会宣讲佛法，即使是那些不理解的人，也会从中受益。
4.  **欢喜和赞叹：** 佛陀和菩萨都对佛法的传播感到欢喜，并赞叹佛法的伟大。
5.  **经文的作者和翻译者：** 这段文字说明了这部经文的作者是莲花戒，翻译者是毗玛拉米扎。

**总结：**

这段文字是整部经文的最后一部分，它解释了佛陀的微笑和光明，以及如何理解“无所住”的教义。这段文字也解释了为什么佛陀要宣讲佛法，以及佛陀的智慧和慈悲。最后，这段文字也说明了这部经文的作者和翻译者。它体现了佛教的智慧和慈悲，以及对空性教义的深刻理解。理解这段文字需要一定的哲学基础和对佛教概念的了解。

希望这个翻译和解释对您有所帮助！


D3816

ལིའི་མཁན་པོ་སུ་རེནྡྲ་ཀ་ར་པྲ་བྷཱ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་ནམ་མཁའ་སྐྱོང་གིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །[་@#། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་བྷ་ག་བ་ཏཱི་པྲཛྙཱ་པཱ་ར་མི་ཏཱ་བཛྲ་ཙྪེ་དི་ཀཱ་ཡཱཿསཔྟ་དྲཱཪྠ་ཊཱི་ཀཱ། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པའི་དོན་བདུན་གྱི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མཚུངས་མེད་སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་སྐྱེད་མཛད་ལ། གང་ཞིག་ཆོས་དབྱིངས་གསོ་བའི་མ་མ་སྟེ། །དབྱེ་དཀའི་རྡོ་རྗེ གཞན་དོན་གྲུབ་གང་ཡིན།།གང་ཞིག་བཟུང་བས་འཕགས་ཀུན་སྐྱེད་པའམ་ཡིན། །གང་ཡང་མཚན་ཙམ་བཏགས་པའི་མཐུ་མངའ་བ། །རྡོ་རྗེར་བོད་པ་ཕར་ཕྱིན་ཐུ་བོ་སྟེ། །གང་གིས་དེ་བསྟན་གསུང་ལས་དེའི་དོན་གང་། །ཐོས་ནས་བདག་ཀྱང་དེ་འཛིན་ལ་བརྩོན་གྱུར། །དེ་ཡི་དེ་དག་རྣམས་ ཀྱང་རིག་པའི་ཕྱིར།།དེ་ལ་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་སྤྱི་བོས་འདུད། །གཞན་གྱི་བཤད་སྦྱར་དོན་དེ་གཟུང་བྱའི་ཕྱིར། །རྣམ་པར་བཤད་ལ་བདག་ཀྱང་འབད་པ་ཡིན། །དོན་གྱི་གནས་བདུན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་གྱི་གནས་བདུན་ པོ་རྣམས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་། རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། དེའི་རྟེན་དང་། གཉེན་པོ་དང་། མི་ཉམས་པ་དང་། ས་དང་། མཚན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དོན་གྱི་གནས་བདུན་པོ་འདི་རྣམས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་དོན་གྱིས་ན་དོན་གྱི་ གནས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དོན་གྱི་གནས་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ། བདུན་པས་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིའི་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུན་མི་འཆང་པ་ལས་ བརྩམས་པ་ཡིན་ཏེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་ཇི་ལྟར་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ཉིད་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་དང་པོ་ཉིད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ཕན་བཏགས་པ་ཇི་སྙེད་པས་ཕན་བཏགས་པ་ནི་ངོ་མཚར་ཏོ་ཞེས་རྒྱས་པར་ཏེ། དེ་ ལ་ཕན་བཏགས་པ་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་དུས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་སྟེ།དོན་གྱི་གནས་ལྔ་པོ་རྣམས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་གཏད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་དེ་རྣམས་ ལ་ཕན་བཏགས་པ་སྟེ།ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དུས་དེ་དག་ཉིད་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུའོ་ཞེས་ཕན་བཏགས་པ་དང་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་དག་གིས་གདུང་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཅི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གནས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་ བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེ་ལ་གནས་པར་བྱ་བ་ནི་འདུན་པ་དང་སྨོན་ལམ་གྱིས་སོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལས་སོ། །སེམས་རབ་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཚར་གཅོད་པ་ལས་སོ། །དེ་ལ་འདུན་པ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ལ། སྨོན་ ལམ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ལ་སེམས་པས་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ།།རྣལ་འབྱོར་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཡིན་པའོ།

由印度堪布苏仁陀拉卡拉帕巴和主译师比丘南卡炯翻译、校对并审定。
